ALPHA της Κυριακής

Ο κομματικός πατριωτισμός, η πολιτική εμπειρία των παραδοσιακών κομμάτων και η κρυφή ψήφος

Αν κάτι διαπιστώνεται από την τελευταία δημοσκόπηση που διενήργησε για λογαριασμό του Alpha, η Rai Consultants Ltd, είναι ότι υπάρχει υποχώρηση της οργισμένης ψήφου και κατ’ επέκταση της αγανάκτησης των πολιτών. Τα κόμματα που θεωρούνται ως η επιλογή διαμαρτυρίας, είτε αποκτούν σταδιακά μικρή κάμψη είτε φτάνουν το ταβάνι τους.  Ενώ παραδοσιακά κόμματα όπως ο ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ τα οποία βρέθηκαν ξεκάθαρα απέναντι από την ρητορική των εν λόγω σχηματισμών, ενισχύονται στην τελική ευθεία. Ήταν συνεπώς η οργή των ψηφοφόρων, κάτι που κόπασε με την πάροδο του χρόνου και αν ναι, για ποιο λόγο; Οι ερμηνείες για τα ευρήματα ποικίλουν όμως τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται σίγουρο μέχρι το άνοιγμα της κάλπης. Το βέβαιο, είναι ότι ο κομματικός χάρτης αναδιαμορφώνεται την επόμενη μέρα των εκλογών καθώς νέοι σχηματισμοί μπαίνουν στην βουλή και άλλοι βγαίνουν από την εξίσωση. Μένει να διαπιστωθεί σε ποιο βαθμό θα γίνει όλη αυτή η αναδιαμόρφωση.

Έτσι και το 21

Είναι λοιπόν οι Κύπριοι έτοιμοι να τιμωρήσουν το σύστημα; Από τα τελευταία δημοσκοπικά ευρήματα διαπιστώνεται πως η οργή μειώνεται, με την εμπιστοσύνη στα παραδοσιακά κόμματα να ενισχύεται ελαφρώς. Οι λόγοι ποικίλουν όμως συνοπτικά έχουν ως εξής:

• Λειτούργησε εν μέρει ο κομματικός πατριωτισμός με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι συσπειρώσεις
• Έπαιξε ρόλο η πολιτική εμπειρία έναντι της άγνοιας νεοσύστατων κομμάτων να διαχειριστούν ζητήματα επικαιρότητας και κυρίως συντονισμένες επιθέσεις
• Οι εξελίξεις στην υπόθεση Σάντη, οι διαρροές για το τι ακριβώς εκτυλίσσεται που ενίσχυσε την επιφύλαξη πολιτών απέναντι στο πόσο έγκυρες ήταν οι πληροφορίες
• Την ίδια στιγμή, δεν πρέπει να αγνοείται το ενδεχόμενο ενίσχυσης της κρυφής ψήφου

 Το ερώτημα όμως αν οι Κύπριοι ψηφοφόροι είναι έτοιμοι να τιμωρήσουν το σύστημα τέθηκε και στις βουλευτικές εκλογές του 2021, καθώς οι πολιτικές συγκυρίες ήταν τέτοιες που ευνοούσαν ένα κλίμα οργής και εκτόνωσης δια της ψήφου. Υπήρχε μία σημαντική κόπωση από τον εγκλεισμό της πανδημίας, τις οικονομικές προεκτάσεις που προκάλεσε αυτή και βεβαίως τα σκάνδαλα διαπλοκής και διαφθοράς με αποκορύφωμα τα χρυσά διαβατήρια. Οι εκτιμήσεις τότε ήθελαν τον ΔΗΣΥ να τιμωρείται για τις πολιτικές της κυβέρνησης Νίκου Αναστασιάδη και τα κόμματα που κατάγγελλαν την διαφθορά να ενισχύονται. Η κάλπη αποκάλυψε πως παρά τις απώλειες, ο ΔΗΣΥ έμενε πρώτη δύναμη και τα κόμματα που είχαν έντονη αντιπολιτευτική τάση όπως το ΑΚΕΛ και το ΔΗΚΟ είχαν σημαντικές απώλειες. Μάλιστα οι Οικολόγοι, που είχαν μία έντονη ρητορική κατά της διαπλοκής και παρουσιάζονταν δημοσκοπικά ως το νέο ενισχυμένο κόμμα, δεν επιβεβαίωσαν αυτές τις δημοσκοπικές εκτιμήσεις στην κάλπη. Όλο αυτό ερμηνεύθηκε με δύο διαφορετικούς τρόπους: Πως η πλειοψηφία των Κύπριων ψηφοφόρων εκτονώνει την οργή της ώσπου να φτάσει στην κάλπη στηρίζοντας τελικά επιλογές ασφάλειας  ή πως το κύμα των αγανακτισμένων ψηφοφόρων επιλέγει τελικά την αποχή αντί την ψήφο διαμαρτυρίας.

Ο ΔΗΣΥ και η πρωτιά

Ο ΔΗΣΥ παρά τις αρχικές εκτιμήσεις απώλειας της πρωτιάς και σημαντικής υποχώρησης των ποσοστών του, φαίνεται να ενδυναμώνεται το τελευταίο διάστημα. Και αυτό γιατί ενώ τον περασμένο μήνα λάμβανε 15% χωρίς αναγωγή, σήμερα αυτό το ποσοστό αυξάνεται στο 18%.  Ο ΔΗΣΥ ακολούθησε την ίδια τακτική που ακολούθησε το 2021, μιλώντας για άκρατο λαϊκισμό και στοχοποίηση σε ο,τι αφορά την υπόθεση Σάντη που ενδεχομένως να προκαλέσει αποσταθεροποίηση στη χώρα. Μία μερίδα των ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ οι οποίοι παρακολουθούσαν με σκεπτικισμό, φαίνεται να έγειραν υπέρ της επιχειρηματολογίας του ΔΗΣΥ.  

Αν κάτι άλλωστε θεωρείται δεδομένο είναι πως η πλειοψηφία των Συναγερμικών ψηφοφόρων επιθυμεί σταθερότητα με κύρια έμφαση στην οικονομική σταθερότητα. Φαίνεται πως ο ΔΗΣΥ παρά τα προβλήματά του, κατάφερε να πείσει ένα μέρος του ακροατηρίου του πως αποτελεί τον πυλώνα σταθερότητας. Ρόλο βεβαίως έπαιξαν και δύο άλλοι παράγοντες: Η απουσία οποιασδήποτε επίκρισης προς στον Νίκο Χριστοδουλίδη αλλά και η έντονη φημολογία πρόσδεσης στο κυβερνητικό άρμα. Αυτό ενδεχομένως να φέρνει κοντά τις χριστοδουλιδικές-δυσαρεστημένες- ψήφους. Ρόλο όμως ενδεχομένως να παίζει και το διακύβευμα της επόμενης μέρας. Η Πινδάρου φρόντισε να κάνει ένα πολυφωνικό ψηφοδέλτιο με την παρουσία ισχυρών στελεχών οι οποίοι επικρίνουν τον ΔΗΣΥ του σήμερα και ενδιαφέρονται να έχουν ρόλο σε αυτόν την επόμενη μέρα. 

ΑΚΕΛ σε ύφεση

Αν τα παραδοσιακά κόμματα ενισχύονται, τότε γιατί το ΑΚΕΛ παρουσιάζει μία μικρή οπισθοχώρηση; Οι λόγοι της στασιμότητας ποικίλλουν. Το ΑΚΕΛ τρόμαξε με το ποσοστό του 2021 και αποφάσισε να παίζει πολιτικά, άμυνα, χρησιμοποιώντας την θετική ατζέντα. Απέφυγε να έχει ισχυρή φωνή στην υπόθεση Σάντη, ενώ δεν έχει αντιδράσει δυναμικά σε ο,τι αφορά την περίπτωση του Φειδία Παναγιώτου από τον οποίο φαίνεται να έχει διαρροές. Μία κίνηση βεβαίως που δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως λανθασμένη επικοινωνιακά αν ληφθεί υπόψη ότι όσοι επιχείρησαν να ανοίξουν μέτωπο μαζί του φθάρηκαν. Στην περίπτωση του ΑΚΕΛ τα ποσοστά διαρροής δεν έχουν μειωθεί ενώ ζήτημα αποτελεί και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, με τον οποίο αν δεν άνοιγε ο ίδιος το μέτωπο περί διαπλοκής Στεφάνου, δεν θα υπήρχε δυναμική αντιπαράθεση. Όμως στο ζήτημα της ουσίας, το ΑΚΕΛ δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει την κύρια πληγή του. Αν οι πολίτες θεωρούν ως προτεραιότητα την οικονομία, τότε το ΑΚΕΛ θα έπρεπε να καταθέσει μία πολύ συγκεκριμένη πρόταση, αντί να επικεντρώνεται στο ότι βρίσκεται δίπλα από την κοινωνία. Ρόλο για την στασιμότητα παίζει και η απουσία ενός ανταγωνιστικού ψηφοδελτίου. Αν ληφθούν υπόψη οι κλειδωμένες εξαρχής θέσεις στην επαρχία Λευκωσίας, τότε εδώ οφείλεται και η απουσία ηχηρών ονομάτων σε αυτό.

Το τελευταίο χαρτί του ΔΗΚΟ

Το Δημοκρατικό Κόμμα παίζει σε αυτή την εκλογική μάχη όλα του τα χαρτιά και όπως φαίνεται παρουσιάζεται λίγο ενισχυμένο κλειδώνοντας την τέταρτη θέση. Η αντιπαράθεση με τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη, το άνοιγμα προς πολιτικά πρόσωπα του άλλοτε ενδιάμεσου χώρου αλλά και οι προοπτικές συνεργασίας που παραθέτει φαίνεται να βοήθησαν στην σχετική ενίσχυση των ποσοστών του.

Η πτώση Οδυσσέα-Φειδία και το ΒΟΛΤ

Σημαντική θεωρείται πάντως η πτώση του Φειδία Παναγιώτου και οι λόγοι φαίνεται να ποικίλουν. Ο ίδιος εκλέγηκε με το σύνθημα ότι δεν ξέρει και θα μάθει, όμως η πρόσφατη συνέντευξη του στον Γιώργο Ταττή, κατέδειξε πως δύο χρόνια μετά, δεν έμαθε, ούτε ενδιαφέρθηκε να μάθει για τα πιο ουσιώδη ζητήματα της ευρωβουλής. Αυτό σε συνδυασμό με την πανσπερμία θέσεων που ακούγονται από στελέχη της Άμεσης Δημοκρατίας, από ακροδεξιές τάσεις, μέχρι και θέσεις που αναγνωρίζουν «μερικώς» το Ψευδοκράτος, φαίνεται πως έχουν προβληματίσει μέρος των πολιτών που προτίθεντο να τον ψηφίσουν ως επιλογή διαμαρτυρίας. Και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης βεβαίως φαίνεται να μειώνει ελαφρώς τα ποσοστά του. Ο ίδιος έχει δεχτεί μια συντονισμένη επίθεση από όλα τα κόμματα δεδομένου ότι αλιεύει ψήφους από αυτά, όμως δεν βοήθησε την εικόνα του και η μετωπική σύγκρουση με όλους, η οποία έδωσε την αίσθηση πως δεν πρόκειται να συνεργαστεί με κανέναν. Ούτε για την Προεδρία της Βουλής, ούτε για συναινετικές λύσεις στη βουλή ούτε και για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Μία κατάσταση που αναπόφευκτα προκάλεσε φθορά στο άλλοτε πολύ δημοφιλές προφίλ του. Και το ΒΟΛΤ άλλωστε, παρουσιάζει μία σχετική μείωση ποσοστών από τον προηγούμενο μήνα. Καταδεικνύοντας πως το νεοσύστατο κόμμα φούσκωσε παροδικά με την υπόθεση Σάντη και ξεφούσκωσε με τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από την υπόθεση.