ALPHA της Κυριακής

Όσοι έκαναν το λάθος να μεταφράζουν τα likes και τα views σε ψήφους, θα κατάλαβαν ότι η πραγματικότητα της κάλπης λειτουργεί με πολύ διαφορετικούς όρους

Σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, οι δημοσκοπήσεις αποτύπωναν ένα σκηνικό τρόμου για τα παραδοσιακά κόμματα. Μπροστά στην κάλπη, όμως, οι ψηφοφόροι, όσο κι αν έχουν κουραστεί, οργιστεί ή απαξιώσει τις παραδοσιακές δυνάμεις, προτίμησαν τελικά τον διάβολο που γνώριζαν από εκείνον που δεν γνώριζαν.

Το εκλογικό αποτέλεσμα καταδεικνύει ότι οι νεοφανείς πολιτικοί σχηματισμοί, που επένδυσαν στη λαϊκή οργή απέναντι στα συστημικά κόμματα, περισσότερο τρόμαξαν παρά έπεισαν τους ψηφοφόρους ότι μπορούν να φέρουν πραγματική αλλαγή. Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων στράφηκε σε επιλογές που θεωρούσε πιο ασφαλείς, με τα μεγάλα κόμματα να επιβεβαιώνουν στην κάλπη την ανθεκτικότητα και τις βαθιές ρίζες τους στην κοινωνία.

Ο ΔΗΣΥ ειδικά εξαργύρωσε εκλογικά το ιδιαίτερα ανταγωνιστικό ψηφοδέλτιο που συγκρότησε στη Λευκωσία. Αν και κατέγραψε σημαντικές απώλειες σε μεγάλες εκλογικές περιφέρειες, όπως η Λεμεσός και η Αμμόχωστος, εντούτοις άντεξε λόγω της ανόδου των ποσοστών του στη Λευκωσία. Η μάχη του σταυρού στη Λευκωσία ήταν καθοριστικός παράγοντας, αφού τέσσερις από τους πέντε βουλευτές που εξελέγησαν στην πρωτεύουσα, συγκέντρωσαν πέραν των δέκα χιλιάδων σταυρών προτίμησης έκαστος. Η Λευκωσία ουσιαστικά έσωσε την παρτίδα για τον ΔΗΣΥ και έδωσε στην Αννίτα Δημητρίου την ευχέρεια να σχεδιάσει τα επόμενα βήματά της στην πολιτική σκακιέρα από θέση ισχύος, ενισχυμένη απέναντι στις φωνές αμφισβήτησης στο εσωτερικό του κόμματος.

Το ΑΚΕΛ, για πρώτη φορά έπειτα από δεκαπέντε χρόνια συνεχούς πτωτικής πορείας, είδε τόσο τα ποσοστά του όσο και τον πραγματικό αριθμό ψήφων που έλαβε να αυξάνονται σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Πλην βεβαίως της Λεμεσού. Οι λόγοι για την πτώση στη Λεμεσό θα πρέπει να αναζητηθούν στη σύνθεση του ψηφοδελτίου, αλλά και σε τοπικές αδυναμίες. Το ΑΚΕΛ θα μπορούσε να καταγράψει ακόμη καλύτερη επίδοση, με ένα πιο ανταγωνιστικό ψηφοδέλτιο. Ήταν μειονέκτημα για το κόμμα ότι θεωρούνταν καπαρωμένες οι τρεις από τις πέντε έδρες της Λευκωσίας, λόγω της παρουσίας του γενικού γραμματέα, του Γιώργου Λουκαΐδη και του Άριστου Δαμιανού στο ψηφοδέλτιο. Παρόλα αυτά, το ΑΚΕΛ κατέγραψε έστω και μικρή άνοδο στη Λευκωσία, μένοντας μάλιστα ανεπηρέαστο από τη μετακίνηση της Ειρήνης Χαραλαμπίδου στο Άλμα. Θυμίζουμε ότι το 2021 η κ. Χαραλαμπίδου ήταν πρώτη σε σταυρούς προτίμησης παγκύπρια με 14008 ψήφους (έλαβε 5.928 με το Άλμα την περασμένη Κυριακή). Η άνοδος των ποσοστών αποτελεί δικαίωση για τον Στέφανο Στεφάνου. Το κόμμα της Αριστεράς θα πρέπει να κτίσει πάνω σε αυτό το αποτέλεσμα, αντιμετωπίζοντας την πολιτική του απομόνωση και αποκτώντας ξανά προοπτική εξουσίας. Μένει να φανεί αν θα καταφέρει να κάνει το πρώτο βήμα άρσης της απομόνωσης μέσω της Προεδρίας της Βουλής.

Το ΔΗΚΟ και ο Νικόλας Παπαδόπουλος προσωπικά κέρδισαν το στοίχημα της επιβίωσης. Το ΔΗΚΟ παρέμεινε σε διψήφια ποσοστά, παρότι έχασε τον τίτλο της τρίτης πολιτικής δύναμης. Διατηρεί, πάντως, τη δυνατότητα να κυριαρχήσει στον χώρο του κέντρου, απορροφώντας δυνάμεις από τα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου που έμειναν εκτός Βουλής. Το παράδειγμα της ΕΔΕΚ και της ΔΗΠΑ θα πρέπει να λειτουργήσει διδακτικά για το ΔΗΚΟ ως προς την ανάγκη σύνθεσης και φρεσκαρίσματος του πολιτικού του λόγου. Η Προεδρία της Βουλής θα κρίνει αν το ΔΗΚΟ μπορεί να κρατήσει ρόλο ρυθμιστή έστω και αν έχασε την τρίτη θέση.

Φαινόμενο ΕΛΑΜ

Από την ίδρυσή του, το 2008, το ΕΛΑΜ είναι το μοναδικό κόμμα που σε κάθε εκλογική διαδικασία στην οποία συμμετείχε κατέγραφε σταθερή αύξηση τόσο στα ποσοστά όσο και στον αριθμό ψήφων που λάμβανε σε σχέση με την προηγούμενη αναμέτρηση. Αυτή η πορεία έλαβε τέλος στις Βουλευτικές Εκλογές της 24ης Μαΐου, καθώς το ΕΛΑΜ έλαβε λιγότερες ψήφους και χαμηλότερο ποσοστό σε σύγκριση με τις Ευρωεκλογές του 2024. Στις Ευρωεκλογές του 2024 κατέγραψε ποσοστό 11,19% και έλαβε 41.215 ψήφους, έναντι 10,9% και 40.567 ψήφων στις εκλογές της 24ης Μαΐου. Σε σύγκριση με τις Βουλευτικές Εκλογές του 2021, πάντως, το ΕΛΑΜ αύξησε τη δύναμή του κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες, από το 6,78% που είχε εξασφαλίσει και τις 24.255 ψήφους.

Η πορεία του ΕΛΑΜ είναι εντυπωσιακή, αν αναλογιστεί κανείς ότι το 2009, στην πρώτη του συμμετοχή σε εκλογές και συγκεκριμένα στις Ευρωεκλογές, έλαβε ποσοστό μόλις 0,22% και 663 ψήφους. Δεδομένου ότι οι δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές δημιούργησαν κλίμα για μια εντυπωσιακή άνοδο του ΕΛΑΜ, πολλοί αναλυτές έσπευσαν να υποστηρίξουν ότι η κάλπη απέδειξε πως το κόμμα έχει ταβάνι. Ωστόσο, δεν μπορεί να παραγνωριστεί το γεγονός ότι τη δυναμική του ΕΛΑΜ ανέκοψαν, έστω και μερικώς, τα πολυάριθμα κόμματα διαμαρτυρίας που διεκδίκησαν την ψήφο των πολιτών. Το βέβαιο είναι ότι το ΕΛΑΜ καθιερώνεται πλέον ως μια υπολογίσιμη πολιτική δύναμη, με ισχυρό μηχανισμό και μεθοδικό τρόπο δουλειάς.

Σε ό,τι αφορά τους νεοεισερχόμενους σχηματισμούς, η είσοδος ενός νέου κόμματος στη Βουλή συνιστά αναμφίβολα επιτυχία. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορεί να αγνοηθεί το στοιχείο της απογοήτευσης, καθώς τόσο το Άλμα όσο και η Άμεση Δημοκρατία καλλιέργησαν πολύ μεγαλύτερες προσδοκίες. Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης φιλοδοξούσε να εξασφαλίσει ένα ποσοστό που θα τον καθιστούσε ισχυρό παίκτη ενόψει των προεδρικών εκλογών. Η επιλογή του να μετατραπεί σε κομματικό αρχηγό φαίνεται πως λειτούργησε εις βάρος της προεδρικής του προοπτικής.

Για τον Φειδία Παναγιώτου, η μετάβαση από το 19,36% των ευρωεκλογών στο 5,4% της περασμένης Κυριακής συνιστά μια απότομη προσγείωση.

Καλό θα ήταν και τα δύο νέα πολιτικά σχήματα να έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους ότι η Δημοκρατική Παράταξη, το 2021, πέτυχε την είσοδό της στη Βουλή με το υψηλότερο ποσοστό που εξασφάλισε ποτέ νεοεισερχόμενο κόμμα, δηλαδή 6,1%, και σήμερα βρίσκεται εκτός Βουλής.

Είναι ξεκάθαρο ότι το εκλογικό σώμα με την ίδια ευκολία που σε ανεβάζει, σε κατεβάζει.

Στο βάθος Προεδρικές

Ιδιαίτερη συζήτηση γίνεται από την περασμένη Κυριακή για τη σημασία του εκλογικού αποτελέσματος για την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Σαφώς ο Πρόεδρος έχασε δύο στηρίγματα στη Βουλή (ΔΗΠΑ και ΕΔΕΚ), όμως δεν πρέπει να προσπερνά κανείς ότι ο ΔΗΣΥ βγήκε αλώβητος από την κάλπη μετριάζοντας προεκλογικά την ένταση της κριτικής του προς την κυβέρνηση. Επίσης το ΕΛΑΜ, που επίσης λειτουργεί ως κυβερνητικό στήριγμα, βγήκε ενισχυμένο στη Βουλή. Είναι νωρίς να λεχθεί πώς θα επενεργήσει το αποτέλεσμα των Βουλευτικών Εκλογών σε σχέση με τις Προεδρικές Εκλογές. Σε διάστημα δύο χρόνων μπορεί να συμβούν πολλά.

O νικητής των εκλογών

Αν υπάρχει μεγάλος νικητής σε αυτές τις εκλογές, αυτός ήταν οι καλά οργανωμένοι μηχανισμοί των παραδοσιακών κομμάτων.

Μπορεί οι τεχνολογικές εξελίξεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να έχουν αλλάξει τον τρόπο επικοινωνίας, η κάλπη όμως απέδειξε ότι, σε ένα μικρό εκλογικό σώμα όπως αυτό της Κύπρου, η οργανωτική δουλειά και η συγκρότηση ενός ισχυρού και ανταγωνιστικού ψηφοδελτίου εξακολουθούν να έχουν καθοριστική σημασία.

Τα ψηφιακά εργαλεία επικοινωνίας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά και να ενισχύσουν την προεκλογική προσπάθεια ενός κόμματος ή ενός υποψηφίου. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη σημασία της προσωπικής επαφής με τους ψηφοφόρους και της οργανωτικής δουλειάς.

Όσοι έκαναν το λάθος να μεταφράζουν τα likes και τα views σε ψήφους, το βράδυ της περασμένης Κυριακής θα κατάλαβαν ότι η πραγματικότητα της κάλπης λειτουργεί με πολύ διαφορετικούς όρους.

• Σύμβουλος Επικοινωνίας – Δημοσιογράφος