ALPHA της Κυριακής

Οι υπουργοί που βρέθηκαν σε δυσμένεια η αιτία των αποχωρήσεων και οι ταραχώδεις αντικαταστάσεις  

Τρεις φορές μέσα σε διάστημα 3,5 ετών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκρινε αναγκαίο να προβεί σε αλλαγές στην σύνθεση του υπουργικού του σχήματος. Το 2023, αναλαμβάνοντας τη διακυβέρνηση της χώρας προτάσσει την ανάγκη, όπως στα υπουργεία επικεφαλής είναι τεχνοκράτες και όχι πολιτικοί. Έτσι από το μαύρο μπλοκάκι των διορισμών τον Φεβρουάριο του 2023, διορίζει τους πρώτους 11 υπουργούς και 8 υφυπουργούς. Τι μεσολάβησε, ωστόσο, όλη αυτή την περίοδο και χρειάστηκε να προβεί σε 3 ανασχηματισμούς; 

Πριν καν συμπληρώσουν έναν χρόνο θητείας οι υπουργοί, στις 8 Ιανουαρίου 2024, και ενώ σε εξέλιξη βρισκόταν συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, ανακοινώθηκε ο πρώτος μεγάλος ανασχηματισμός, με πέντε υπουργεία και υφυπουργεία να αλλάζουν χέρια. 

Η φημολογία και η παραίτηση Χατζηζαχαρία 

Η φημολογία για αλλαγές, πριν την επίσημη ανακοίνωση ήταν παρατεταμένη και αυτό προκάλεσε και την παραίτηση του υφυπουργού καινοτομίας, Φίλιππου Χατζηζαχαρία, 3 ημέρες πριν. Τότε ο ίδιος είχε επικαλεσθεί προσωπικούς λόγους. Στη διάρκεια της ολιγόμηνης θητείας του, χρειάστηκε να βγει μπροστά για τη διαρροή νερού που υπήρξε σε δωμάτιο του Υπ.Οικονομικών όπου στεγάζονταν οι servers του Τμήματος Πληροφορικής και που τέθηκαν εκτός λειτουργίας όλες οι ιστοσελίδες του δημοσίου και ηλεκτρονικές διευθύνσεις. Διέταξε διοικητική έρευνα, η οποία διαβιβάστηκε στη Νομική Υπηρεσία, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει γνωστό αν προέκυψαν ευθύνες. 

Πάντως, το όνομα του κ. Χατζηζαχαρία εμφανίστηκε και πάλι την Πέμπτη (6/8/26), αφού διορίστηκε ως μέλος του ΔΣ του νεοσύστατου Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων. 

Τα επικοινωνιακά λάθη και τα συγχωροχάρτια  

Ο ανασχηματισμός αφορούσε, επίσης, τον υπουργό Άμυνας Μιχάλη Γιωργάλλα, στη θέση του οποίου μπήκε ο Βασίλης Πάλμας. Αν και ο κ. Γιωργάλλας, δήλωσε πως δεν γνώριζε τους λόγους που αποχωρούσε, οι πληροφορίες αναφέρονταν τότε λάθος επικοινωνιακούς χειρισμούς. Βέβαια, στο σήμερα, επί υπουργείας Βασίλη Πάλμα, χάθηκαν 13,6 κιλά TNT από το πεδίο βολή Καλού Χωριού και η Εθνική Φρουρά έβαλε φωτιά κατά τη διαδικασία καταστροφής πυρομαχικών, επίσης στο πεδίο βολής Καλού Χωριού, την ώρα μάλιστα που στο σημείο βρίσκονταν Αμερικανοί στρατιώτες που έλεγχαν την διαδικασία καταστροφής. 

Υπουργείο Δικαιοσύνης: Οι συνεχείς αναταράξεις 

Στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Άννα Κουκκίδη Προκοπίου, έδωσε σκυτάλη στον Μάριο Χαρτσιώτη. Η Άννα Κ. Προκοπίου, έφυγε έχοντας στο βιογραφικό της υπουργού να την βαραίνουν τα τραγικά επεισόδια της Χλώρακας και οι λανθασμένοι χειρισμοί τόσο από πλευράς υπουργείου αλλά και από την Αστυνομία.  

Βέβαια, έπειτα ακολούθησε ο Μάριος Χαρτσιώτης, όπου επί θητείας του τα επικοινωνιακά σφάλματα και η κακή συνεννόηση με τη Βουλή πυροδοτούσε κάθε φορά τον δημόσιο διάλογο. Τα ζητήματα στις φυλακές ήταν ανεξέλεγκτα, το σύστημα απενεργοποίησης κινητών δεν δούλεψε ποτέ και η δημιουργία φυλακών ανηλίκων παραμένει σε εκκρεμότητα. 

Παράλληλα, οι αποδράσεις κρατουμένων έφτασαν σχεδόν τις 10 σε ένα χρόνο με αποκορύφωμα, αυτή του ισοβίτη – κομμωτή. Χαριστική βολή, ήταν βέβαια η μεγάλη πυρκαγιά στην ορεινή Λεμεσό. 

Ο Ακάμας και οι ευθύνες Ξενοφώντος 

Ο Πέτρος Ξενοφώντος ανασχηματίστηκε λόγω των λανθασμένων χειρισμών των έργων στο οδικό δίκτυο του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα και τη θέση του ανέλαβε η Μαρία Παναγιώτου.  

Δεν τα βρήκαν στο Υγείας 

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στο υπουργείο Υγείας, ήταν η κακή σχέση και συνεννόηση που είχαν μεταξύ τους η υπουργός τότε Πόπη Κανάρη και η γενική διευθύντρια Χριστίνα Γιαννάκη. Πολλοί άλλωστε θυμούνται πως στην παράδοση – παραλαβή την ημέρα που ανέλαβε ο Μιχάλης Δαμιανός, οι δύο κυρίες αντάλλαξαν αιχμηρά βλέμματα και μπηχτές. 

Πριν από τον πρώτο ανασχηματισμό, προηγήθηκε και η παραίτηση του Μιχάλη Χατζηγιάννη, που είχε διοριστεί επικεφαλής του Υφυπουργείου Πολιτισμού. Υπέβαλε την παραίτησή του, πριν συμπληρώσει καν 5 μήνες, ωστόσο αυτό το διάστημα ήταν αρκετό για να προκαλέσει το πρώτο πλήγμα στο υπουργικό σχήμα της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη. Χρησιμοποίησε τον λογαριασμό του υφυπουργείου για να ευχηθεί στον Πρόεδρο του ΔΗΚΟ Νικόλα Παπαδόπουλο για τα γενέθλιά του. 

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, τότε, είχε ψάξει για αντικαταστάτη και κατέληξε στην Βασιλική Κασσιανίδου. 

Δεύτερος Ανασχηματισμός και η πικρία προς το πρόσωπο του Προέδρου 

Ο δεύτερος ανασχηματισμός ήταν ίσως ο πιο αποκαλυπτικός για τον τρόπο με τον οποίο ο Νίκος Χριστοδουλίδης αντιλαμβάνεται τη λειτουργία της κυβέρνησής του. 

Από το υπουργείο Ενέργειας, ο Γιώργος Παπαναστασίου, αποχώρησε εμφανώς δυσαρεστημένος, αφήνοντας αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο λήφθηκε η απόφαση. Ένας από τους βασικότερους τεχνοκράτες που επένδυσε ο πρόεδρος και εν τέλει κάηκε ως υπουργός. Αν και σε διάφορα θέματα υπήρξε ρήξη με τον πρόεδρο, μεγάλες διαστάσεις έλαβε το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Κομμάτι στο οποίο, ούτε ο ίδιος ο πρόεδρος ήταν ξεκάθαρος, αφού άφηνε τον Γιώργο Παπαναστασίου και τον Μάκη Κεραυνός να έρχονται σε ρήξη δημόσια για τη βιωσιμότητα του έργου, ενώ σε ένα από τα Υπουργικά Συμβούλια οι δύο διαπληκτίστηκαν έντονα. Εν τέλει τη θέση του Παπαναστασίου κατέχει μέχρι τώρα ο Μιχάλης Δαμιανός. 

Ο Μιχάλης Δαμιανός έδωσε σκυτάλη στον Νεόφυτο Χαραλαμπίδη, φεύγοντας από το υπουργείο Υγείας.  

«ΑΤΑ για όλους» και ζητήματα πρόνοιας 

Προδιαγεγραμμένη θεωρείτο σε κάποιους κύκλους και η αποχώρηση του Γιάννη Παναγιώτου. Το βασικότερο θέμα που είχε να διαχειριστεί ήταν η ΑΤΑ. Και μπορεί οι κοινωνικοί εταίροι να διεμήνυαν πως υπάρχει θέμα συνεννόησης, ωστόσο αυτό που τον οδήγησε προς την πόρτα εξόδου, ήταν η πρόταση “ΑΤΑ για όλους”. Πρόταση η οποία προήλθε πρώτα από τον Νίκο Χριστοδουλίδη, την στήριξε σθεναρά ο Γιάννης Παναγιώτου και όταν οι κοινωνικοί εταίροι εναντιώθηκαν, ο τότε υπουργός Εργασίας αντικαταστάθηκε. Τη θέση του έχει μέχρι σήμερα ο Μαρίνος Μουσιούττας. 

Ο ανασχηματισμός τόσο του υπουργού Εργασίας, όσο και της υφυπουργού Κοινωνικής Πρόνοιας, ήταν προσωπικές απώλειες για τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Η εικόνα, ωστόσο, του υφυπουργείου όταν ήταν η Μαριλένα Ευαγγέλου επικεφαλής δεν ήταν και η καλύτερη. Το πιο χαρακτηριστικό περιστατικό ήταν η υπόθεση με τα 5 παιδιά στη Λάρνακα. Όπου προκάλεσε μεγάλη πολιτική αντιπαράθεση και άνοιξε διοικητική έρευνα για τους χειρισμούς των ΥΚΕ, για θέματα που αφορούσαν σοβαρή κακοποίηση, εξαναγκαστική εργασία και σεξουαλική κακοποίηση.  

Το φως της δημοσιότητας είδαν κι άλλα περιστατικά για λάθος χειρισμούς των ΥΚΕ. Ενώ, στο προσκήνιο ήρθε και το θέμα των ασυνόδευτων ανήλικων μεταναστών, οι οποίοι φιλοξενούνταν σε στέγη ηλικιωμένων.  

Ο Μάριος Χαρτσιώτης έφυγε επίσης στον δεύτερο ανασχηματισμό και το τιμόνι του υπουργείου Δικαιοσύνης έχει μέχρι σήμερα ο Κώστας Φυτιρής. 

Τρίτος και (μάλλον) τελευταίος 

Μετά από 30 μήνες η Μαρία Παναγιώτου αποχωρεί κατόπιν δικής της επιλογής, όπως η ίδια είπε από το υπουργείο Γεωργίας και αναλαμβάνει ο Χρίστος Σενέκης. Για την Μαρία Παναγιώτου οι απόψεις στην δημόσια σφαίρα διίστανται και αυτό γιατί υπάρχουν πολλοί εργαζόμενοι του πρωτογενούς τομέα που είναι ικανοποιημένοι. Από την άλλη, το θέμα της διαχείρισης αποβλήτων έγινε χειρότερο, με αποτέλεσμα να χαθεί και κονδύλι από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Τα ζητήματα της προστασίας περιοχών Natura, έμειναν σχεδόν ανέγκηχτα. Το ζήτημα με το υδατικό, φαίνεται να ξεχάστηκε μετά τις βροχοπτώσεις που είχαμε φέτος, ωστόσο δεν είναι ένα πρόβλημα το οποίο λύθηκε. Το μεγάλο θέμα που είχε επίσης να διαχειριστεί, ήταν ο αφθώδης πυρετός, πρόβλημα το οποίο ανέδειξε τις τεράστιες αδυναμίες των κτηνιατρικών υπηρεσιών αλλά και την αδυναμία της Μαρίας Παναγιώτου να το διαχειριστεί, αφού ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έκρινε αναγκαίο να αναλάβει μεγάλο μέρος της διαβούλευσης. 

Όσον αφορά την πυρκαγιά στην ορεινή Λεμεσό, οι δικές της ευθύνες ήταν περισσότερο επικοινωνιακές, αφού ούτε η Πολιτική Άμυνα βρισκόταν υπό την δική της καθοδήγηση, ούτε η Πυροσβεστική, ούτε η διαχείριση των κοινοτήτων, ούτε και η διαχείριση κρίσεων. 

Τέλος, ο Αλέξης Βαφεάδης, αντικαταστάθηκε από την Εύη Τσολάκη, φέροντας πλέον στο βιογραφικό του το βάρος για τους φονικούς αερόσακους ΤΑΚΑΤΑ. Ενώ, συνεργάτες του στο υπουργείου μεταφέρουν την εικόνα ενός υπουργού που δεν επιβαλλόταν.