Ανάσταση. Προέρχεται από το αρχαίο ρήμα ἀνίστημι και πάει να πει σηκώνομαι, ανυψώνομαι. Από το σκοτάδι, στο φως, από τον θρήνο στα εγκώμια, από τον θάνατο, στη ζωή… Το μήνυμα της Ανάστασης του Θεανθρώπου, η επικράτηση της άνευ όρων αγάπης αποτυπώνεται ανά τους αιώνες στις τέχνες… Η ζωή εν ταφω, οι δύο αυτές μεγάλες αντιφάσεις θα εμπνεύσουν ζωγράφους, ποιητές και λογοτέχνες για να εξυμνήσουν… το φως.
«Θα ξανασπείρει καλοκαίρια
στην άγρια παγωνιά του νου
αυτός που κάρφωσε τʼ αστέρια
στην άγια σκέπη τʼ ουρανού.
Κι εγώ κι εσύ κι εμείς κι οι άλλοι
θα γεννηθούμε τότε πάλι.»
Μέσα σε μερικούς μόνο στίχους, με ένα σπαρακτικό μοιρολόι ο Νίκος Γκάτσος μπόρεσε να χωρέσει το μεγαλείο της ανιδιοτελούς θυσίας του Θεανθρώπου μα και το Μέγα Θαύμα, τη «νίκη της γλυκιάς ζωής στη μαυρίλα του θανάτου».
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Η υψηλότερη μορφή της άνοιξης που ξέρω: μια ελληνική Μεγάλη Εβδομάδα» θα πει ο Γιώργος Σεφέρης και θα συνοψίσει θαρρείς το μήνυμα της Ανάστασης. Ο Οδυσσέας Ελύτης, μέσα από το εμβληματικό Άξιον Εστί θα παρομοιάσει την Ανάσταση με την αναγέννηση της φύσης και του ελληνισμού…
«Θεέ μου Πρωτομάστορα μύρισες την Ανάσταση»
«Δυο φλόγες που φιλιούνται
είναι η Ανάσταση.
Δυο φλόγες που δεν φιλιούνται
είναι η Μεγάλη Παρασκευή» για τον Στρατή Πασχάλη.
Ο Αναστημένος Χριστός. Το μαρμάρινο γλυπτό του Μιχαήλ Άγγελο στα μέσα του 16ου αιώνα, ένα έργο το οποίο οργισμένος αφήνει ημιτελές όταν λίγο πριν το ολοκληρώσει διαπιστώνει μια μαύρη φλέβα στο ύψος του προσώπου. Το έργο ολοκληρώθηκε από άλλον άγνωστο ποιον.
Ο γυμνός Χριστός προκάλεσε αντιδράσεις και γι αυτό τοποθετήθηκε ένα μπαρόκ μεταλλικό πέπλο. Στο γλυπτό αυτό ο Αναστάς Χριστός απεικονίζεται ήρεμος, να κρατά τον σταυρό ως σύμβολο νίκης.
Περί τα τέλη του 16ο αιώνα, ο Δομίνικος Θεοτοκόπουλος, ο El Greco αποτυπώνει με λάδι σε καμβά την Ανάσταση, ένα από τα αριστουργήματα της ωριμότητας του. Το έργο εκτίθεται στο Museo del Prado, στη Μαδρίτη.
Με τις έντονες αντιθέσεις σκότους και φωτός αναπαριστά την ανάσταση τον 17ο αιώνα ο Ρέμπραντ.
Με ζωντανά χρώματα ο Ραφαήλ…
Η Ανάσταση. Τον Σεπτέμβριο του 1977 αποκαλύπτεται το μνημειώδες και γιγάντιο χάλκινο γλυπτό του Περικλή Φατσίνι στο Βατικανό.
Ο γλύπτης εντάσσει στο έργο του την αγωνία της ανθρωπότητας του 20ου αιώνα η οποία ζει υπό την απειλή ενός πυρηνικού πολέμου.
Με γλώσσα απλή αλλά συνάμα μεγαλειώδη μεταφέρει το αθάνατο μήνυμα της Ανάστασης ο Διονύσιος Σολωμός.
«Χριστός ανέστη! Νέοι, γέροι και κόρες,
όλοι, μικροί – μεγάλοι, ετοιμαστείτε
μέσα στες εκκλησίες τες δαφνοφόρες
με το φως της χαράς συμμαζωχτείτε
ανοίξετε αγκαλιές ειρηνοφόρες
ομπροστά στους Αγίους και φιληθείτε!
Φιληθείτε γλυκά, χείλη με χείλη,
πέστε Χριστός ανέστη, εχθροί και φίλοι!»
«Σαντάλια του Χριστού, φορώ στα πόδια μου Πραίτορες, βράχοι πάνω μου σωρό μα ‘γω θα αναστηθώ», τραγουδά ο Παπάζογλου.
«Και κάθε θάνατος οφείλει
να σφραγιστεί από μιαν Ανάσταση.
Ανάσταση ερπετών, Ανάσταση εντόμων,
Ανάσταση των εν Χριστώ αρνίων,
Ανάσταση εθνών, ιχθύων, πτηνών,
Ανάσταση Ποιήσεως και Μουσικής.»
…γράφει ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης.
Κι έπειτα είναι η παραίνεση του Νίκου Καρούζου…
«Να μη λυπάσαι που πέφτουν
τα φύλλα φθινόπωρο.
Η δική σου τρυφερότητα θα τα φέρει
και πάλι στα δέντρα.
Δάκρυα μη χαλνάς· όλοι ανήκουμε
στην ανάσταση».
«Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός…» Όπως το Άγιο Φως διαδίδεται από χέρι σε χέρι στις εκκλησίες αντικαθιστώντας το σκοτάδι, έτσι και οι τέχνες ανάβουν τη λαμπάδα της ελπίδας.
