Από την έγκαιρη διάγνωση στη σύγχρονη και εξατομικευμένη αντιμετώπιση

Η νόσος Alzheimer αποτελεί τη συχνότερη αιτία άνοιας και επηρεάζει προοδευτικά τη μνήμη, τη σκέψη, την καθημερινή λειτουργικότητα και την αυτονομία του ατόμου. Συμπτώματα όπως η επανάληψη ερωτήσεων, η δυσκολία στην ανάκληση πρόσφατων γεγονότων, στην εύρεση λέξεων ή στην εκτέλεση γνώριμων δραστηριοτήτων μπορεί να αποτελούν πρώιμες ενδείξεις και αξίζουν εξειδικευμένης ιατρικής αξιολόγησης.

Από την κλινική εικόνα στη βιολογική διάγνωση

Τα τελευταία χρόνια ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουμε τη νόσο Alzheimer έχει αλλάξει σημαντικά. Η διάγνωση δεν βασίζεται πλέον μόνο στα συμπτώματα και στη γνωστική αξιολόγηση, αλλά μπορεί, όπου ενδείκνυται, να υποστηριχθεί από βιοδείκτες που ανιχνεύουν τη χαρακτηριστική βιολογία της νόσου.

Δύο πρωτεΐνες έχουν κεντρικό ρόλο στη νόσο: το β-αμυλοειδές και η tau. Το β-αμυλοειδές συσσωρεύεται στον εγκέφαλο και σχηματίζει χαρακτηριστικές πλάκες, ενώ η παθολογική tau συσσωρεύεται στο εσωτερικό των νευρώνων. Οι δύο αυτές παθολογικές διεργασίες συνδέονται με τη νευρωνική δυσλειτουργία και την προοδευτική απώλεια νευρώνων.

Σήμερα, η παρουσία αυτών των παθολογικών πρωτεϊνών μπορεί να διερευνηθεί με βιοδείκτες αίματος ή εγκεφαλονωτιαίου υγρού, καθώς και με εξειδικευμένες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως το PET αμυλοειδούς και το PET tau ώστε να αναδειχθεί η εναπόθεση β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο.

Η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της διαγνωστικής διερεύνησης, τόσο για την αξιολόγηση πιθανών προτύπων εγκεφαλικής ατροφίας όσο και για τον αποκλεισμό άλλων αιτιών γνωστικής έκπτωσης.

Οι εξετάσεις αυτές δεν είναι απαραίτητες για όλους τους ασθενείς. Η επιλογή τους γίνεται εξατομικευμένα, με βάση την κλινική εικόνα, το στάδιο της γνωστικής διαταραχής και το εκάστοτε διαγνωστικό ερώτημα.

Νέες θεραπευτικές δυνατότητες

Η πρόοδος στη βιολογική κατανόηση της νόσου έχει οδηγήσει και στην ανάπτυξη των πρώτων θεραπειών τροποποίησης της νόσου.

Τα lecanemab και donanemab είναι μονοκλωνικά αντισώματα που στοχεύουν το β-αμυλοειδές και συμβάλλουν στην απομάκρυνση της αμυλοειδικής παθολογίας από τον εγκέφαλο, με στόχο την επιβράδυνση της κλινικής εξέλιξης της νόσου σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.

Οι θεραπείες αυτές δεν αποτελούν ίαση και απαιτούν προσεκτική επιλογή των ασθενών και οργανωμένη παρακολούθηση. Ιδιαίτερη σημασία έχει το ARIA (Amyloid-Related Imaging Abnormalities), μια πιθανή ανεπιθύμητη ενέργεια που μπορεί να εμφανιστεί ως οίδημα ή/και αιμορραγικές αλλοιώσεις στον εγκέφαλο και απαιτεί συστηματικό έλεγχο με MRI.

Σημαντικό ρόλο στην αξιολόγηση έχει και το APOE ε4, μια γενετική παραλλαγή που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Alzheimer αλλά και με αυξημένο κίνδυνο ARIA κατά τη θεραπεία. Η γνώση του γονότυπου APOE μπορεί επομένως να συμβάλει στην εξατομικευμένη ενημέρωση και εκτίμηση του κινδύνου πριν από την έναρξη της θεραπείας.

Η σύγχρονη αντιμετώπιση είναι ολιστική

Η αντιμετώπιση της νόσου Alzheimer δεν περιορίζεται στη φαρμακευτική αγωγή. Η νευρολογική παρακολούθηση, η γνωστική αξιολόγηση και αποκατάσταση, η σωματική άσκηση, η εργοθεραπεία, η λογοθεραπεία και η ψυχολογική υποστήριξη μπορούν, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς, να συμβάλουν στη διατήρηση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής.

Σημαντικό μέρος της φροντίδας αποτελεί και η υποστήριξη του φροντιστή, ο οποίος βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον ασθενή και χρειάζεται και ο ίδιος ενημέρωση, καθοδήγηση και στήριξη.

Η Νευρολογική Κλινική του Απολλώνειου Ιδιωτικού Νοσοκομείου

Στη Νευρολογική Κλινική του Απολλώνειου Ιδιωτικού Νοσοκομείου παρακολουθούμε τις σύγχρονες διεθνείς εξελίξεις στη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου Alzheimer και εφαρμόζουμε μια εξατομικευμένη προσέγγιση για κάθε ασθενή.

Η αξιολόγηση ξεκινά από λεπτομερή νευρολογική και γνωστική εκτίμηση και, όπου ενδείκνυται, μπορεί να περιλαμβάνει νευροαπεικόνιση, βιοδείκτες και εξειδικευμένες εξετάσεις για την επιβεβαίωση της παθολογίας της νόσου.

Σκοπός μας δεν είναι να πραγματοποιούνται όλες οι διαθέσιμες εξετάσεις σε όλους τους ασθενείς, αλλά η σωστή εξέταση στον σωστό ασθενή, την κατάλληλη στιγμή, ώστε να οδηγεί σε μια ουσιαστική κλινική απόφαση.

Όπου υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις και πληρούνται τα απαραίτητα κριτήρια, αξιολογούμε τη δυνατότητα χορήγησης των σύγχρονων θεραπειών τροποποίησης της νόσου, με την απαιτούμενη προθεραπευτική διερεύνηση και την οργανωμένη παρακολούθηση της ασφάλειας της θεραπείας.

Η προσέγγιση αυτή απαιτεί εξειδικευμένη ιατρική γνώση, σωστή επιλογή των διαγνωστικών εξετάσεων και οργανωμένη παρακολούθηση.

Στόχος μας είναι η έγκαιρη και όσο το δυνατόν ακριβέστερη διάγνωση και η παροχή σύγχρονης, τεκμηριωμένης και εξατομικευμένης φροντίδας, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της σύγχρονης νευρολογίας προς όφελος των ασθενών και των οικογενειών τους.

Γιατί πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια και μια μοναδική ιστορία.

Παγκόσμια Ημέρα Νόσου Alzheimer

Ενημέρωση • Έγκαιρη διάγνωση • Σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση • Ανθρώπινη φροντίδα

*Νευρολόγος

Νευρολογική Κλινική Απολλώνειου Ιδιωτικού Νοσοκομείου

Τηλ Επικοινωνίας: 22 469 281

ΠΗΓΗ: Από την έγκαιρη διάγνωση στη σύγχρονη και εξατομικευμένη αντιμετώπιση