Της Όλγας Κωνσταντίνου
Καθημερινά, η Πυροσβεστική Υπηρεσία βρίσκεται σε διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα, ανταποκρινόμενη σε δεκάδες κλήσεις για παροχή βοήθειας. Ανάμεσα στα περιστατικά πυρκαγιών και τις ειδικές εξυπηρετήσεις, σημαντικό αριθμό καταλαμβάνουν και οι κλήσεις που τελικά αποδεικνύονται ψευδείς. Τα επίσημα στοιχεία καταδεικνύουν ότι το φαινόμενο παρουσιάζει σταθερά αυξητική τάση. Το 2023 καταγράφηκαν 652 τέτοιες κλήσεις, το 2024 ανήλθαν στις 736, ενώ το 2025 έφτασαν τις 988, σημειώνοντας αύξηση περίπου 51% μέσα σε μόλις δύο χρόνια. Η συντριπτική πλειοψηφία, ωστόσο, δεν οφείλεται σε κακόβουλη πρόθεση, αλλά στην ευαισθητοποίηση των πολιτών που εκλαμβάνουν ως πιθανή εστία πυρκαγιάς κάποια άλλη δραστηριότητα και σπεύδουν να ενημερώσουν τις αρχές. Εδώ το «ψευδώς» μεταφράζεται σε εσφαλμένη εκτίμηση κινδύνου.
«Πολύ τακτικές κλήσεις είναι όταν είναι η περίοδος η οποία οργώνουν τα χωράφια οι γεωργοί. Αντιλαμβάνεστε ότι όταν οργώνουν τα χωράφια μπορεί να δουν σκόνη, να είναι στην ατμόσφαιρα. Η σκόνη από διερχόμενους συμπολίτες μας μπορεί να αξιολογηθεί ως καπνός από πυρκαγιά και έχουμε αρκετές κλήσεις που αφορούν τέτοιες περιπτώσεις. Επίσης, για να φέρω ακόμα ένα πράγμα, μπορεί κάποιος στο σπίτι του να ανάψει τον παραδοσιακό φούρνο για την παρασκευή φαγητού και κάποιος γείτονας να δει καπνό και να θεωρήσει ότι είναι πυρκαγιά.»
Ανδρέας Κεττής, Εκπρόσωπος Τύπου Πυροσβεστικής Υπηρεσίας
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού φαίνεται να συνδέεται τόσο με τις εκστρατείες ενημέρωσης όσο και με τις τραγικές συνέπειες των μεγάλων πυρκαγιών που βίωσε η Κύπρος τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, ακόμη και όταν μια κλήση αποδεικνύεται λανθασμένη, η Πυροσβεστική είναι υποχρεωμένη να ανταποκριθεί, διαθέτοντας προσωπικό και οχήματα για τη διερεύνησή της.
«Και σίγουρα οποιαδήποτε κλήση διερευνάται από εμάς αν είναι πυρκαγιά ή όχι. Από εκεί και πέρα, το πόσο μας επηρεάζει, ναι, επηρεάζει την επιχειρησιακή ετοιμότητα της πυροσβεστικής, διότι για να ανταποκριθεί σε οποιαδήποτε κλήση σίγουρα φεύγει προσωπικό, φεύγουν πυροσβεστικά οχήματα για να ανταποκριθούν και να διερευνήσουν την οποιαδήποτε κλήση. Όταν υπάρχει, όμως, μια υπόνοια ότι πιθανόν να υπάρχει πυρκαγιά, εμείς οφείλουμε, ως πυροσβεστική υπηρεσία, να ανταποκριθούμε και να τη διερευνήσουμε.»
Η έγκαιρη ενημέρωση των αρχών παραμένει καθοριστικής σημασίας, ωστόσο η σωστή αξιολόγηση μιας πιθανής εστίας πυρκαγιάς μπορεί να αποτρέψει άσκοπες κινητοποιήσεις. Οι πολίτες καλούνται να παρατηρούν προσεκτικά όσα αντιλαμβάνονται, εφόσον αυτό μπορεί να γίνει με ασφάλεια, χωρίς σε καμία περίπτωση να θέτουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο ή να καθυστερούν την ενημέρωση των αρμόδιων αρχών όταν υπάρχει πραγματική υποψία πυρκαγιάς.
«Αλλά δεν θα έλεγα, ας πούμε, ένας συμπολίτης μας ο οποίος είναι στο αυτοκίνητο και είναι διερχόμενος μέσα σε έναν αυτοκινητόδρομο, να του πούμε, σταμάτα, δες, μπορεί να δημιουργήσεις άλλα προβλήματα. Άρα, όταν υπάρχει η δυνατότητα ο οποιοσδήποτε συμπολίτης μας να δει λίγο περισσότερο και να το διερευνήσει με τα μάτια ότι δεν είναι κάτι άλλο εκτός από πυρκαγιά ή δεν είναι κάτι άλλο το οποίο εξελίσσεται ως πυρκαγιά, σίγουρα θα ήταν καλό.»
Κακόβουλες ψευδείς κλήσεις
Πέρα από τις λανθασμένες εκτιμήσεις, η Πυροσβεστική βρίσκεται αντιμέτωπη και με τις εσκεμμένα κακόβουλες κλήσεις. Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες η κινητοποίηση της δύναμης προκαλείται εν γνώσει αυτού που την καλεί, χωρίς να υπάρχει πραγματικό περιστατικό έκτακτης ανάγκης. Η πρακτική αυτή καταδικάζεται από την Υπηρεσία, καθώς προκαλεί αδικαιολόγητη κινητοποίηση δυνάμεων που ενδεχομένως να χρειαστούν σε κάποιο πραγματικό συμβάν.
Η εσκεμμένη φάρσα προς την Πυροσβεστική αποτελεί ποινικό αδίκημα, με τη νομοθεσία να προβλέπει πρόστιμο ή και φυλάκιση για όσους καταδικαστούν. Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις καταγράφονται και διερευνώνται σε συνεργασία με την Αστυνομία.
«Να διευκρινίσω ότι οι κακόβουλες είναι πολύ περιορισμένες. Πάρα πολύ περιορισμένες. Από εκεί και πέρα, όταν υπάρχει αυτή η κλήση, σίγουρα διερευνάται. Σίγουρα καταγράφεται ο αριθμός της κλήσης και σίγουρα η αστυνομία επιλαμβάνεται τη διερεύνηση. Και σίγουρα, σε πολλές περιπτώσεις, είχαμε εντοπίσει άτομα τα οποία προχωρούσαν με τέτοιου είδους ενέργειες. Από εκεί και πέρα, θέλω να πω ότι σίγουρα όταν πέσει η οποιαδήποτε κλήση στην πυροσβεστική υπηρεσία, θα ανταποκριθεί. Σίγουρα δεν ξέρει ότι είναι κακόβουλη. Θα διερευνηθεί ο χώρος εκεί. Εξονυχιστικά. Ούτως ώστε να είμαστε σίγουροι ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε.»
Τα κίνητρα πίσω από τις κακόβουλες κλήσεις μπορεί να διαφέρουν, από την επιθυμία πρόκλησης αναστάτωσης μέχρι την προσπάθεια δημιουργίας προβλημάτων σε τρίτους. Σε κάθε περίπτωση, η Πυροσβεστική δεν έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει εκ των προτέρων εάν μια αναφορά είναι αληθινή ή ψευδής και οφείλει να ελέγχει κάθε περιστατικό.
«Μπορεί κάποιος να αρέσκεται, να βλέπει την πυροσβεστική υπηρεσία να προσέρχεται στον χώρο του, να ακούει τις σειρήνες, να βλέπει έτσι μία έντονη δραστηριότητα με πυροσβεστικά οχήματα. Δεν μπορείς να προδιαγράψεις ποιες είναι οι σκέψεις κάποιου ανθρώπου. Είτε αρέσκεται για αυτό που είπα αμέσως προηγούμενα, είτε θέλει να δημιουργήσει πρόβλημα σε ένας συνάνθρωπο του, ή δεν ξέρω τι άλλο, θα μπορούσε να σκεφτεί το μυαλό του κάθε ανθρώπου, ο οποίος σίγουρα δεν είναι ισορροπία του μυαλό του για να κάνει αυτού το πράγμα.»
Στην ίδια κατηγορία κινητοποιήσεων περιλαμβάνονται και οι περιπτώσεις λανθασμένης ενεργοποίησης συστημάτων συναγερμού σε υποστατικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ειδοποίηση μπορεί να οφείλεται σε μηχανική ή ηλεκτρική βλάβη, χωρίς να υπάρχει πραγματική πυρκαγιά.
Μειωμένες κατά 30% οι πυρκαγιές υπαίθρου
Την ίδια ώρα, θετική είναι η εικόνα που παρουσιάζει η Πυροσβεστική σε ό,τι αφορά τις πυρκαγιές υπαίθρου. Σύμφωνα με την αποτίμηση της Υπηρεσίας, το 2026 καταγράφεται μείωση της τάξης του 30% σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, εξέλιξη που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα ενθαρρυντική.
«Φαίνεται, τουλάχιστον στις πυρκαγιές υπαίθρου, να είμαστε γύρω στο 30% κάτω από άλλες χρονιές. Αριθμοί, οποίοι πραγματικά, μετά από τόσα χρόνια που έχω στην υπηρεσία, δεν ξαναείδαμε τέτοιες μειώσεις.»
Η θετική αυτή εικόνα, σύμφωνα με τον Ανδρέα Κεττή, είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας και της συμβολής όλων των αρμόδιων κρατικών φορέων και υπηρεσιών, με την πρόληψη και τον συντονισμό να αποτελούν βασικούς παράγοντες στην προσπάθεια περιορισμού των πυρκαγιών.
Δείτε το ρεπορτάζ της Όλγας Κωνσταντίνου:
