Ανησυχητικά υψηλοί παραμένουν οι αριθμοί των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων στην Κύπρο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέρει η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη έγκαιρης αναγνώρισης και ουσιαστικής προστασίας των θυμάτων, καθώς και παραδειγματικής τιμωρίας των δραστών.
Σε τοποθέτησή της με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων, η Επίτροπος αναφέρει ότι το 2025 αναγνωρίστηκαν στην Κύπρο 30 θύματα εμπορίας ανθρώπων, εκ των οποίων 16 γυναίκες και 14 άνδρες, ενώ καταγράφηκαν πέντε καταδίκες σωματεμπόρων.
Σημειώνει, ωστόσο, ότι τα καταγεγραμμένα περιστατικά δεν αποκαλύπτουν την πραγματική διάσταση του προβλήματος, καθώς πολλές υποθέσεις δεν καταγγέλλονται ποτέ.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Στην Κύπρο η Φαίη Σκορδά – Η πολυτελής «απόδραση» στην Πάφο
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2024 καταγράφηκαν στην ΕΕ 9.678 θύματα εμπορίας ανθρώπων, 7.966 ύποπτοι διακινητές και 2.599 καταδικαστικές αποφάσεις.
Προσθέτει ότι το 63% των καταγεγραμμένων θυμάτων ήταν γυναίκες ή κορίτσια, ενώ η εργασιακή εκμετάλλευση βρισκόταν αριθμητικά στα ίδια επίπεδα με τη σεξουαλική εκμετάλλευση.
Η κ. Στυλιανού-Λοττίδη επισημαίνει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο στο θεσμικό πλαίσιο, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις, όπως η υποαναγνώριση των θυμάτων, η δυσκολία πρόσβασής τους στη δικαιοσύνη, ο φόβος αντιποίνων και οι νέες μορφές εκμετάλλευσης μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας.
Αναφέρεται επίσης στην Ετήσια Έκθεση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για τη Δράση κατά της Εμπορίας Ανθρώπων για το 2025, σύμφωνα με την οποία καταγράφεται ραγδαία αύξηση περιστατικών εμπορίας για σκοπούς εκμετάλλευσης σε εγκληματικές δραστηριότητες στην Ευρώπη.
Όπως σημειώνει, αναδύονται παράλληλα νέες μορφές εκμετάλλευσης μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και των διαδικτυακών απατών, ενώ εγκληματικές οργανώσεις χρησιμοποιούν τεχνολογίες υψηλού επιπέδου για τη στρατολόγηση θυμάτων.
Η Επίτροπος τονίζει ότι η αντιμετώπιση της εμπορίας προσώπων δεν εξαντλείται στη δίωξη των δραστών, αλλά αποτελεί πρωτίστως ζήτημα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Προϋποθέτει την έγκαιρη αναγνώριση των θυμάτων, την ασφαλή πρόσβασή τους σε προστασία, στήριξη και αποκατάσταση, καθώς και την αποτελεσματική διασφάλιση του δικαιώματός τους να ανακτήσουν τον έλεγχο της ζωής τους, χωρίς φόβο, στιγματισμό ή επαναθυματοποίηση», αναφέρει.
Υπογραμμίζει ακόμη ότι η Πολιτεία έχει θετική υποχρέωση να αναπτύσσει αποτελεσματικούς μηχανισμούς πρόληψης, εντοπισμού και προστασίας, να ενισχύει τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών και να εκπαιδεύει κατάλληλα τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής.
Εξίσου σημαντική, προσθέτει, είναι η ουσιαστική συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, η οποία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη των θυμάτων και στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας.
Η Επίτροπος αναφέρει ότι, ως Εθνική Αρχή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το Γραφείο της παρακολουθεί την εφαρμογή των υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας και προωθεί μια προσέγγιση με επίκεντρο το θύμα, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ίση μεταχείριση.
Απευθύνει παράλληλα έκκληση για συνεχή επαγρύπνηση και συλλογική δράση, επισημαίνοντας ότι «η καταπολέμηση της εμπορίας προσώπων αποτελεί ευθύνη όλων μας».
«Κάθε θύμα που εντοπίζεται και προστατεύεται, κάθε μορφή εκμετάλλευσης που προλαμβάνεται και κάθε δράστης που οδηγείται στη δικαιοσύνη αποτελούν ένα ακόμη βήμα προς μια κοινωνία που δεν ανέχεται την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο», αναφέρει.
Καταλήγοντας, η κ. Στυλιανού-Λοττίδη υπογραμμίζει ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια αποτελεί αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα και πως η Πολιτεία οφείλει να είναι «αμείλικτη και αμετακίνητη» στην παραδειγματική τιμωρία όσων διαπράττουν τέτοιου είδους αδικήματα.
