Toυ Λούκα Λίγγη
- Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Αγίας Νάπας
- Μέλος Εκτελεστικού Γραφείου ΝΕΔΗΣΥ & Γραμματέας Σχολής Πολιτικής Επιμόρφωσης
Ο πληθωρισμός τον Αύγουστο έφτασε στο 3,5%. Οι μεταφορές είναι 11,4% ακριβότερες από πέρσι, η στέγαση, το νερό και η ενέργεια 6,9%, ενώ τα τρόφιμα 3,8%.
Μπορεί μεγάλο μέρος της πίεσης να προέρχεται από εξωγενείς παράγοντες, όμως για τον μέσο πολίτη το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Ακριβότερα τρόφιμα, καύσιμα, ρεύμα και ενοίκια που απορροφούν όλο και μεγαλύτερο μέρος του μισθού.
Ιδιαίτερα οι νέοι και οι οικογένειες, ενώ εργάζονται και παράγουν, δυσκολεύονται όχι μόνο να αποταμιεύσουν ή να επενδύσουν, αλλά πολλές φορές ακόμη και να βγάλουν τον μήνα. Κι εδώ είναι σημαντικό να γίνει μια παραδοχή. Η κυπριακή οικονομία έχει κάνει σημαντικά βήματα. Η ανάπτυξη παραμένει ισχυρή, η ανεργία βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και η δημοσιονομική εικόνα έχει βελτιωθεί. Δεν πρέπει να μηδενίζουμε όσα έχουν επιτευχθεί, αλλά να βελτιώνουμε όσα χρήζουν βελτίωσης.
Το επόμενο στοίχημα είναι να μεταφραστεί η πρόοδος των μακροοικονομικών δεικτών σε ευημερία της πραγματικής οικονομίας. Να περάσουμε από τη διαχείριση των συνεπειών στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που επηρεάζουν άμεσα την τσέπη.
Η στήριξη πρέπει να υπάρχει και να είναι στοχευμένη εκεί όπου πραγματικά χρειάζεται. Η μόνιμη απάντηση όμως πρέπει να είναι μια οικονομία που επιτρέπει σε περισσότερους ανθρώπους να στέκονται στα δικά τους πόδια μέσα από την εργασία, την ιδιοκτησία και την οικονομική τους ανεξαρτησία.
Και τα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε για να το πετύχουμε αυτό δεν είναι άλλα από τη στέγαση, την ενέργεια και το διαθέσιμο εισόδημα.
Στη στέγαση, η βασική απάντηση είναι περισσότερα σπίτια. Όταν η προσφορά είναι περιορισμένη, η συνεχής επιδότηση της ζήτησης μπορεί τελικά να τροφοδοτεί την αύξηση των τιμών.
Χρειαζόμαστε γρηγορότερες και απλούστερες αδειοδοτήσεις, ψηφιοποίηση, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και στοχευμένη αύξηση των συντελεστών δόμησης όπου οι υποδομές το επιτρέπουν.
Παράλληλα, αναξιοποίητη κρατική γη μπορεί να αξιοποιηθεί σε συνεργασία με ΚΟΑΓ και ιδιώτες για ανάπτυξη προσιτών κατοικιών. Μπορούμε επίσης να δίνουμε πρόσθετο συντελεστή δόμησης σε ιδιωτικές αναπτύξεις με αντάλλαγμα προσιτές κατοικίες, καθώς και περισσότερα κίνητρα για να επιστρέψουν κενές κατοικίες στην αγορά.
Το ζητούμενο δεν είναι να δίνουμε στους νέους μεγαλύτερη επιδότηση για να κυνηγούν μια ολοένα ακριβότερη αγορά. Είναι να αυξήσουμε τις επιλογές που έχουν.
Στην ενέργεια ισχύει η ίδια λογική. Χρειαζόμαστε πραγματικό ανταγωνισμό, επενδύσεις σε παραγωγή και αποθήκευση, αναβάθμιση του δικτύου και απλούστερα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και επιχειρήσεων.
Χρειαζόμαστε επίσης φυσικό αέριο για μείωση του κόστους παραγωγής και τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Σε αυτό μπορεί να συμβάλει και ο GSI, εφόσον διασφαλίζεται η οικονομική και τεχνική βιωσιμότητά του. Ωστόσο, αυτό αποτελεί κεφάλαιο από μόνο του, γι’ αυτό δεν θα επεκταθώ.
Ο στόχος δεν είναι να βοηθούμε τον πολίτη να πληρώνει το ακριβό ρεύμα. Είναι να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για φθηνότερο ρεύμα.
Τέλος, στο διαθέσιμο εισόδημα. Σημασία δεν έχει μόνο ο ονομαστικός μισθός αλλά πόσα τελικά μένουν στην τσέπη του εργαζομένου.
Η φορολογική μεταρρύθμιση του 2026 κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Όσο όμως μας το επιτρέπουν τα δημόσια οικονομικά, πρέπει να συνεχίσουμε προς χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας, ιδιαίτερα για τη μεσαία τάξη και τις νέες οικογένειες.
Ταυτόχρονα, χρειάζονται ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε τεχνολογία, εξοπλισμό, ψηφιοποίηση και κατάρτιση. Η μεγαλύτερη παραγωγικότητα δημιουργεί καλύτερες θέσεις εργασίας και τις προϋποθέσεις για υψηλότερους μισθούς.
Η ανάπτυξη, η χαμηλή ανεργία και η δημοσιονομική σταθερότητα είναι σημαντικές. Τώρα είναι η ώρα να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη βάση για να κάνουμε ευκολότερο το να χτίσεις, να εργαστείς, να επιχειρήσεις και να δημιουργήσεις οικογένεια στην Κύπρο.
Γιατί η επιτυχία μιας οικονομίας δεν κρίνεται μόνο από το ΑΕΠ και τους δημοσιονομικούς δείκτες.
Κρίνεται από το αν ένας άνθρωπος που εργάζεται μπορεί να ζει αξιοπρεπώς, να αποκτήσει το δικό του σπίτι, να σταθεί οικονομικά στα δικά του πόδια, να μεγαλώσει την οικογένειά του και να αισθάνεται ότι έχει μέλλον στην πατρίδα του.
