Η Κύπρος παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της Ευρώπης όσον αφορά την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας W.A.I.T. (Waiting to Access Innovative Therapies) Indicator της EFPIA για τα φάρμακα που είχαν εγκριθεί την περίοδο 2021-2024.
Η χώρα μας βρέθηκε στην 21η θέση μεταξύ 36 χωρών της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, γεγονός που καταδεικνύει τις διαχρονικές αδυναμίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στη διαδικασία έγκρισης και διάθεσης νέων θεραπειών στην κυπριακή αγορά.
Με βάση τα στοιχεία της έρευνας, τα οποία ανακοινώθηκαν στις 19 Μαΐου 2026 από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA), καταγράφονται σημαντικές διαφορές ανά χώρα στον χρόνο που απαιτείται για να αποκτήσουν οι ασθενείς πρόσβαση σε νέα φάρμακα. Συγκεκριμένα, ο χρόνος κυμαίνεται από 158 ημέρες στη Γερμανία έως 1.110 ημέρες στη Ρουμανία, ενώ ο μέσος όρος στις ευρωπαϊκές χώρες φτάνει τις 597 ημέρες. Στην Κύπρο, ο αντίστοιχος χρόνος ανέρχεται στις 528 ημέρες από την έγκριση μέχρι τη διαθεσιμότητα των καινοτόμων θεραπειών.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Στην Κύπρο είναι διαθέσιμα μόνο 66 καινοτόμα φάρμακα από τα 168 συνολικά που έχουν λάβει έγκριση από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 39%. Ο μέσος όρος στις 36 χώρες ανέρχεται στο 45% ή 76 καινοτόμα φάρμακα, ενώ η Γερμανία εξακολουθεί να κατέχει την πρώτη θέση, παρέχοντας πρόσβαση σε 156 από τα 168 εγκεκριμένα καινοτόμα φάρμακα.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι από τα 66 καινοτόμα φάρμακα που είναι διαθέσιμα στην Κύπρο, μόλις το 2% χορηγείται χωρίς περιορισμούς, σε αντίθεση με τη Γερμανία όπου το ποσοστό φτάνει το 100%. Για το 92% των φαρμάκων, η πρόσβαση είναι περιορισμένη ή απαιτείται ειδική διαδικασία.
Τα αίτια της μη διαθεσιμότητας και της καθυστέρησης στην πρόσβαση σε νέα φάρμακα είναι πολυπαραγοντικά, με κυριότερα την ταχύτητα των ρυθμιστικών διαδικασιών και την αναντιστοιχία όσον αφορά τις απαιτήσεις αποδεικτικών στοιχείων και τους ανεπαρκείς προϋπολογισμούς στα κράτη. Διαχρονική θέση της φαρμακοβιομηχανίας είναι πως τα εμπόδια αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω της συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών.
Ειδικότερα για την Κύπρο, η βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών προϋποθέτει αλλαγή των διαδικασιών που θα επιτρέψει στους ασθενείς να επωφεληθούν από ένα φάρμακο, εάν είναι δυνατόν, αμέσως μόλις εγκριθεί (πρόσβαση από την 1η ημέρα). Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οι ασθενείς θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις πιο πρόσφατες θεραπείες, ενώ πραγματοποιούνται οι τοπικές διαδικασίες αξιολόγησης της αξίας των νέων τεχνολογιών υγείας -με πιθανή επιστροφή δαπανών- εντός συμφωνημένου χρονικού πλαισίου 180 ημερών. Η πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες από την πρώτη ημέρα έγκρισής τους θα μπορούσε να αφαιρέσει μήνες ή και χρόνια καθυστερήσεων, εν αναμονή της ολοκλήρωσης της εθνικής συζήτησης για την αποζημίωση.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Ένωσης Φαρμακευτικών Εταιρειών Έρευνας και Ανάπτυξης (ΚΕΦΕΑ) κ. Κυριάκος Μικέλλης δήλωσε σχετικά: «Είναι γεγονός ότι περισσότερα καινοτόμα φάρμακα είναι πλέον διαθέσιμα στην κυπριακή αγορά και το ποσοστό διαθεσιμότητας φαρμάκων αυξήθηκε πλησιάζοντας τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, το πρόβλημα παραμένει, με την εξέταση νέων φαρμάκων να απαιτεί δύο και τρία χρόνια για να ολοκληρωθεί. Ως ΚΕΦΕΑ έχουμε υποβάλει σειρά θέσεων για την ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών στα νέα φάρμακα, με κύρια την πρώιμη ένταξη των νέων φαρμάκων στο σύστημα με χρήση των διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών και με παράλληλη έναρξη διαβουλεύσεων για το οικονομικό σκέλος της αποζημίωσης. Είναι όμως επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι θα πρέπει να βελτιωθούν διαδικασίες, να τηρούνται τα χρονοδιαγράμματα και τόσο ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας όσο και το Υπουργείο Υγείας να αυξήσουν τις επενδύσεις στο φάρμακο. Οι νέες τεχνολογίες υγείας μπορεί να έχουν υψηλότερο τίμημα εξασφάλισης, όμως το όφελος που προσφέρουν προς τους πολίτες, το σύστημα και την κοινωνία γενικότερα υπερέχει κατά πολύ και είναι απόλυτα δικαιολογημένο».
