Μια σημαντική απόφαση που εκθέτει τις διαχρονικές αγκυλώσεις του κράτους στο ζήτημα των απαλλοτριώσεων εξέδωσε πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), δικαιώνοντας δέκα πολίτες για υπόθεση που χρονολογείται από το 1976. Η απόφαση αφορά τεμάχιο γης στον Άγιο Αθανάσιο Λεμεσού, το οποίο αν και απαλλοτριώθηκε για σκοπούς βιομηχανικής ανάπτυξης, παρέμεινε κατά το ήμισυ αναξιοποίητο για περισσότερα από 30 χρόνια.
Η δικηγόρος των αιτητών, Μαρία Τσαγγαρίδου, μιλώντας στην εκπομπή «Alpha Ενημέρωση», εξήγησε πως το 1976 απαλλοτριώθηκε το 91% του τεμαχίου, όμως μόνο το μισό χρησιμοποιήθηκε για οδικό δίκτυο.
Όπως τόνισε η ίδια, «το υπόλοιπο περί του 50% παρέμεινε αναξιοποίητο για πέραν των τριών δεκαετιών», γεγονός που ώθησε τους ιδιοκτήτες να διεκδικήσουν την επιστροφή της γης τους το 2008. Παρά το γεγονός ότι οι πολίτες είχαν αποζημιωθεί το 1996, η άρνηση της Δημοκρατίας να επιστρέψει την ανενεργή γη έναντι επιστροφής των χρημάτων οδήγησε την υπόθεση στα ευρωπαϊκά δικαστήρια.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το ΕΔΑΔ έκρινε ότι υπήρξε σαφής παραβίαση του δικαιώματος στην ιδιοκτησία, υπογραμμίζοντας πως η υποχρέωση του κράτους να δικαιολογεί τον σκοπό δημόσιας ωφέλειας είναι διαρκής.
«Η υποχρέωση του κράτους δεν είναι μόνο κατά τον χρόνο της απαλλοτρίωσης… συνεχίζεται. Σε περίπτωση που δεν υλοποιεί τον σκοπό, έχει την υποχρέωση να επιστρέψει τα ακίνητα», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Τσαγγαρίδου. Το Δικαστήριο διέγνωσε διατάραξη της δίκαιης ισορροπίας μεταξύ κράτους και ιδιοκτήτη, επιβάλλοντας ήδη τις πρώτες αποζημιώσεις για ηθική βλάβη και δικαστικά έξοδα.
Η συνέχεια της υπόθεσης κρίνεται πλέον σε ένα στενό χρονοδιάγραμμα έξι μηνών, το οποίο δόθηκε ώστε τα δύο μέρη να καταλήξουν σε συμφωνία για το ύψος της υλικής ζημιάς.
«Μνημείο ανικανότητας» το σύστημα
Από πλευράς του ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Μιχάλης Περσιάνης, ανέδειξε μια εικόνα πλήρους αποδιοργάνωσης που επιβαρύνει τα δημόσια ταμεία. Μιλώντας στην εκπομπή «Alpha Ενημέρωση», ο κ. Περσιάνης τόνισε ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά βαθιά συστημικό, καθώς οι διαδικασίες γίνονται χωρίς την απαραίτητη ωριμότητα των έργων.
Ο κ. Περσιάνης σημείωσε ότι στο 85% με 90% των περιπτώσεων που οδηγούνται στα δικαστήρια, το κράτος χάνει τη δίκη λόγω συστηματικής υποεκτίμησης της αξίας των ακινήτων.
«Μιλάμε για μια εικόνα ουσιαστικά ανικανότητας και έλλειψης οργάνωσης», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως περίπου το 15% με 20% των απαλλοτριώσεων καταλήγουν τελικά να αντιστρέφονται. Όπως εξήγησε, δεσμεύεται γη χωρίς τελικές αποφάσεις ή υπολογισμό κόστους, με αποτέλεσμα ο ιδιοκτήτης να στερείται την περιουσία του χωρίς κανένα όφελος για το κράτος ή την κοινωνία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις οφειλές ύψους 166,9 εκατομμυρίων ευρώ και στις «έξυπνες», προσπάθειες μείωσης του τόκου αποζημίωσης αντί για την άμεση εξόφληση των πολιτών.
«Είναι ένα παραδοσιακό παράδειγμα, καθαρό, αγνό παράδειγμα ανικανότητας, κακής οργάνωσης και προχειρότητας», ανέφερε ο κ. Περσιάνης, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα θα μπορούσε να λυθεί εύκολα με σωστή ψηφιοποίηση και οργάνωση.
