Του Μαρίνου Κυναιγείρου
- Προέδρος Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών
Παρακολουθούμε με μεγάλο προβληματισμό και ανησυχία την κατάσταση με τις εγκαταλελειμμένες και επικίνδυνες οικοδομές. Το πρόβλημα έχει να κάνει πρωτίστως με τη δημόσια ασφάλεια και δευτερευόντως με την αισθητική υποβάθμιση ή αν προτιμάτε την οπτική ρύπανση σε πόλεις και χωριά.
Στο μύθο, ο Προμηθέας είναι αυτός που σκέφτεται πριν δράσει, ενώ ο Επιμηθέας αντιλαμβάνεται το λάθος αφού το κακό έχει γίνει. Σε ένα τόσο σημαντικό θέμα δεν έχουμε την πολυτέλεια να λειτουργούμε ως Επιμηθείς. Οφείλουμε να προνοούμε και να προλαμβάνουμε, ώστε να προστατεύσουμε την κοινωνία πριν επέλθει η καταστροφή και όχι να αναζητούμε λύσεις και υπεύθυνους κατόπιν εορτής, όταν πια είναι αργά, όπως συνέβη με την περίπτωση της κατάρρευσης του κτηρίου στη Λεμεσό, όπου χάθηκαν ανθρώπινες ζωές.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Από την πολυετή εμπειρία μας στην αγορά ακινήτων, έχουμε καταγράψει τρεις βασικές κατηγορίες επικίνδυνων οικοδομών, καθεμία με τις δικές της παθογένειες.
Εγκαταλελειμμένα κτήρια
Στην πρώτη κατηγορία είναι τα εγκαταλελειμμένα ιδιωτικά κτήρια που δεν αξιοποιούνται από τους ιδιοκτήτες τους. Πρόκειται για ιδιοκτησίες που αφήνονται στη φθορά του χρόνου, επειδή οι ιδιοκτήτες τους καθυστερούν να αποφασίσουν αν θα τις αξιοποιήσουν, αν θα τις πωλήσουν ή αν θα τις ανοικοδομήσουν. Το πιο ανησυχητικό είναι η απουσία ουσιαστικού ελέγχου. Η παρέμβαση των αρμόδιων αρχών εξαντλείται συχνά στην τοποθέτηση μιας πινακίδας με την ένδειξη «Επικίνδυνη Οικοδομή». Μια πινακίδα όμως δεν αποτρέπει μια κατάρρευση ούτε προστατεύει τους διερχόμενους. Πρόκειται για οικοδομές που βρίσκονται ακόμη και σε κεντρικά σημεία των πόλεων όπου συχνάζει κόσμος και τουρίστες ή σε κοινότητες, επίσης, με αυξημένη τουριστική επισκεψιμότητα. Κάνουμε ειδική αναφορά στους τουρίστες καθώς σπάνια κάποιος που παραθερίζει σε μια ξένη χώρα γνωρίζει ή παρατηρεί ταμπέλλες για επικίνδυνες οικοδομές.
Επικίνδυνα κατοικημένα κτήρια
Στη δεύτερη κατηγορία έχουμε, τα επικίνδυνα ιδιωτικά κτήρια που παραμένουν κατοικημένα. Αυτή είναι ίσως η πιο σοβαρή πτυχή του προβλήματος. Αναφερόμαστε σε κτήρια με εμφανή στατικά ή άλλα προβλήματα, τα οποία οι ιδιοκτήτες τους αρνούνται ή αμελούν να συντηρήσουν και να επισκευάσουν, ενώ συνεχίζουν να τα εκμισθώνουν και να εισπράττουν κανονικά τα ενοίκια. Υπάρχουν ακόμη και περιπτώσεις διαμερισμάτων, σε επικίνδυνα κτήρια, που διατίθενται με το καθεστώς της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε τουρίστες. Η ανοχή σε αυτή την πρακτική ισοδυναμεί με έκθεση ανθρώπινων ζωών σε άμεσο κίνδυνο στο όνομα του κέρδους.
Διατηρητέα κτήρια
Μια άλλη κατηγορία είναι τα διατηρητέα κτήρια που εγκλωβίζονται στη γραφειοκρατία και στέκουν μέχρι να καταρρεύσουν. Η Κύπρος διαθέτει ένα πολύτιμο αρχιτεκτονικό απόθεμα, που κινδυνεύει να χαθεί οριστικά. Ακόμη και όταν υπάρχουν ιδιοκτήτες ή επενδυτές με τα μέσα και τη θέληση να αναστηλώσουν τα κτήρια αυτά, προσκρούουν σε δαιδαλώδεις και χρονοβόρες διαδικασίες για την έκδοση αδειών από το Τμήμα Αρχαιοτήτων και τον Κλάδο Διατήρησης του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Το αποτέλεσμα είναι πολλά διατηρητέα να καταρρέουν πριν ολοκληρωθεί η εξέταση των αιτήσεων. Την ίδια ώρα, τα οικονομικά κίνητρα για την αναστήλωσή τους δεν επαρκούν για να προχωρήσουν οι εργασίες.
Ο κίνδυνος διώχνει την ανάπτυξη
Η ασφάλεια είναι ο πρωταρχικός παράγοντας, υπάρχει όμως και η οικονομική διάσταση. Τα ετοιμόρροπα και εγκαταλελειμμένα κτήρια στερούν από την αγορά ένα σημαντικό απόθεμα κατοικιών, το οποίο θα μπορούσε να στεγάσει κόσμο σε μια δύσκολη περίοδο, που το στεγαστικό απασχολεί έντονα την κοινωνία.
Ταυτόχρονα υποβαθμίζουν δραματικά την εικόνα των πόλεων και των γειτονιών. Η εικόνα παρακμής πιέζει προς τα κάτω την αξία των γειτονικών, καλά συντηρημένων ακινήτων και απομακρύνει επενδυτές, αγοραστές και ενοικιαστές. Οι πόλεις χρειάζονται ζωντάνια και ανάπτυξη, αλλά τα επικίνδυνα κτήρια την εμποδίζουν.
Κύριο μέλημα πρέπει να είναι πάντοτε ο άνθρωπος και η ασφάλειά του. Η ιδιοκτησία ακινήτων συνεπάγεται δικαιώματα, αλλά και υποχρεώσεις. Δεν είναι αποδεκτό να εγκαταλείπονται περιουσίες εις βάρος της ασφάλειας του κοινωνικού συνόλου.
Η πολιτεία και οι Τοπικές Αρχές οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους, πέρα από την απλή καταγραφή του προβλήματος. Ως επαγγελματίες του τομέα των ακινήτων θα είμαστε πάντοτε δίπλα σε όσους θα αναλάβουν δράση με προνοητικότητα, άμεσα και αποφασιστικά για να προστατεύσουμε τον άνθρωπο, το αστικό μας περιβάλλον και την αξία των ακινήτων, ιδανικά, πριν κληθούμε να διαχειριστούμε νέες τραγωδίες.
