Αυξήσεις στις τιμές των καπνικών προϊόντων δρομολογούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την Κύπρο να συγκαταλέγεται στις χώρες που θα πρέπει να προχωρήσουν σε αναπροσαρμογή των ελάχιστων συντελεστών ειδικού φόρου κατανάλωσης. Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση την ερχόμενη Δευτέρα στο Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις αλλαγές να αφορούν τόσο τα συμβατικά τσιγάρα όσο και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού.
Στόχος της προωθούμενης αναθεώρησης είναι η αύξηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών και η μείωση των ανισοτήτων που παρατηρούνται μεταξύ των κρατών-μελών. Οι νέοι συντελεστές αναμένεται να λαμβάνουν υπόψη και την οικονομική κατάσταση κάθε χώρας, καθώς και τα επίπεδα τιμών που επικρατούν σε αυτήν.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για το ύψος των αυξήσεων που θα προκύψουν στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής, καθώς οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη. Μάλιστα, σύμφωνα με τη νομική σύμβουλο του Συνδέσμου Καταναλωτών, Βιργινία Χρίστου, αναμένονται αντιδράσεις από τις καπνοβιομηχανίες, ενώ για να προχωρήσει η πρόταση απαιτείται ομόφωνη έγκριση από τα κράτη-μέλη.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Τι πληρώνουν σήμερα οι καπνιστές στην Κύπρο
Μιλώντας στην εκπομπή Alpha Ενημέρωση, η Βιργινία Χρίστου εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο φορολογούνται σήμερα τα συμβατικά τσιγάρα στην Κύπρο, σημειώνοντας ότι στην τιμή ενός πακέτου περιλαμβάνονται τρεις διαφορετικές φορολογικές επιβαρύνσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Έρχονται «τσουχτερές» αυξήσεις για καπνιστές: Ποιες αλλαγές προωθούνται και πώς επηρεάζεται η Κύπρος
Συγκεκριμένα, για ένα πακέτο 20 τσιγάρων επιβάλλεται ειδικός φόρος κατανάλωσης ύψους 1,10 ευρώ, καθώς και πρόσθετη φορολόγηση 34% επί της ανώτατης τιμής λιανικής πώλησης που καθορίζει ο εισαγωγέας ή ο αντιπρόσωπος του προϊόντος. Στην τελική τιμή προστίθεται και ο ΦΠΑ, ο οποίος ανέρχεται στο 19%.
Όπως εξήγησε, οι καπνοβιομηχανίες, οι εισαγωγείς και οι αντιπρόσωποι καθορίζουν την ανώτατη τιμή λιανικής πώλησης στην οποία επιθυμούν να διαθέτουν τα προϊόντα τους, ενώ στη συνέχεια το κράτος προσθέτει τους προβλεπόμενους ειδικούς φόρους κατανάλωσης.
Στο επίκεντρο και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα
Την ίδια ώρα, η συζήτηση για την αύξηση της φορολόγησης δεν περιορίζεται στα συμβατικά τσιγάρα. Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον και οι νέες μορφές καπνικών προϊόντων, καθώς η στροφή των καταναλωτών προς τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τον θερμαινόμενο καπνό προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στους διεθνείς οργανισμούς υγείας.
Όπως ανέφερε η κ. Χρίστου, πρόκειται για ένα ζήτημα που απασχολεί εδώ και χρόνια τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο οποίος καταγράφει μείωση στον αριθμό των συμβατικών καπνιστών. Σύμφωνα με την ίδια, η τελευταία έκθεση του Οργανισμού καταδεικνύει μείωση της τάξης του 27%.
Ωστόσο, η μείωση αυτή δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι οι χρήστες έχουν εγκαταλείψει τη νικοτίνη, καθώς ένα μέρος τους φαίνεται να στρέφεται σε εναλλακτικά προϊόντα.
Ενδεικτικά, η νομική σύμβουλος του Συνδέσμου Καταναλωτών ανέφερε ότι περίπου 100 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη ατμίζουν, ενώ 15 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι ηλικίας 13 έως 15 ετών χρησιμοποιούν νέες μορφές καπνικών προϊόντων, κυρίως ηλεκτρονικά τσιγάρα.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να συμπεριλάβει και τα συγκεκριμένα προϊόντα στο νέο φορολογικό πλαίσιο, καθορίζοντας ελάχιστους συντελεστές φορολόγησης.
Η ιδιαιτερότητα της Κύπρου και τα κατεχόμενα
Ιδιαίτερη διάσταση αποκτά το ζήτημα για την Κύπρο, καθώς, όπως υπέδειξε η κ. Χρίστου, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η αγορά των καπνικών προϊόντων στα κατεχόμενα.
Η διαφορά στη φορολόγηση ενδέχεται να επηρεάσει τις καταναλωτικές συνήθειες, δεδομένου ότι αρκετοί καταναλωτές μεταβαίνουν στις κατεχόμενες περιοχές για την αγορά καπνικών προϊόντων, όπου δεν εφαρμόζεται αντίστοιχη φορολόγηση.
Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε αύξηση σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσε να επηρεάσει περαιτέρω τις αγορές από τα κατεχόμενα, εξέλιξη που, όπως σημείωσε, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί κατά τη λήψη των τελικών αποφάσεων.
Το επόμενο διάστημα αναμένονται οι διαβουλεύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να διαφανεί το περιεχόμενο της τελικής πρότασης, οι αυξήσεις που ενδεχομένως θα προκύψουν και, κυρίως, το κατά πόσο αυτές θα μετακυλιστούν στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές.
