*Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο cyprusenergy.news
Οι πολίτες που διαμαρτύρονται ότι κάθε τρεις και λίγο μηδενίζεται η παραγωγή ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά τους στα νοικοκυριά και σε μικρά υποστατικά δεν είναι ούτε τρελοί, ούτε υπερβολικοί. Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει θέμα καθώς καταγράφεται ρεκόρ περικοπών.
Μόνο κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026, οι περικοπές σε φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης που είναι εγκατεστημένα σε κατοικίες, καθώς και σε άλλου είδους υποστατικά μικρής κλίμακας, ξεπέρασαν τις αντίστοιχες ολόκληρου του 2025 και οδεύουν σε πρωτόγνωρα ύψη για το κυπριακό ηλεκτρικό σύστημα.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σύμφωνα με την εξειδικευμένη πλατφόρμα CyprusGrid, που επεξεργάζεται στοιχεία από τον Διαχειριστή Συστήματος Διανομής, από την 1η Ιανουαρίου έως και την 31η Μαΐου του τρέχοντος έτους, λόγω των περικοπών, χάθηκε η δυνατότητα αξιοποίησης 46.687 μεγαβατώρων από φωτοβολταϊκά οικιακών καταναλωτών και άλλα συστήματα μικρής κλίμακας.
Πώς μεταφράζεται αυτή η απώλεια; Ένα ενδεικτικό παράδειγμα: Ο συγκεκριμένος όγκος ενέργειας, των 46.687 μεγαβατώρων, με βάση την υπολογιζόμενη μέση ετήσια κατανάλωση ρεύματος, θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες 5.000 έως και 7.500 σπιτιών για ένα χρόνο.
Κατά το 2025, η περικοπή παραγωγής από τα φωτοβολταϊκά των νοικοκυριών και λοιπών μικρών συστημάτων ήταν ισοδύναμη με 30.180 μεγαβατώρες. Το 2024 η παραγόμενη ενέργεια από τα ίδια φωτοβολταϊκά, που δεν αξιοποιήθηκε ποτέ ήταν μόλις 1.565 μεγαβατώρες.
Οι πιο πάνω αριθμοί τεκμηριώνουν πως υπάρχει σοβαρό πρόβλημα από πέρυσι, το οποίο κορυφώθηκε το 2026 και μάλιστα με απρόβλεπτες διαστάσεις καθώς είναι δραματική η άνοδος του όγκου ενέργειας που παράγουν τα συστήματα των κατοικιών και των μικρών υποστατικών αλλά πετάγεται. Μόνο κατά το φετινό πεντάμηνο, παρατηρήθηκε αύξηση 135% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Υπάρχει μάλιστα ακόμη ένα στοιχείο που εξηγεί πεντακάθαρα την έκταση του προβλήματος: Από τον Ιανουάριο έως και τον Μάιο του 2026, περιέκοψαν παραγωγή ενέργειας οικιακών και άλλων μικρής κλίμακας φωτοβολταϊκών, τις 130 από τις συνολικά 151 μέρες. Χωρίς να σημαίνει πως οι περικοπές σημειώθηκαν ταυτόχρονα σε όλους, αυτές τις 130 μέρες.
Τα αίτια του προβλήματος
Η εξήγηση για το -αρνητικό- φαινόμενο του ρεκόρ χαμένης ενέργειας από τα οικιακά φωτοβολταϊκά διακρίνεται για τις ακόλουθες πτυχές:
- Εξακολουθεί να μην υπάρχει αποθηκευτική δυνατότητα από κανέναν
- 24ωρη λειτουργία των υποχρεωτικά ενταγμένων μονάδων, με συμβατικά καύσιμα
- Τα σχέδια κινήτρων για φωτοβολταϊκά δεν συνοδεύτηκαν από έργα υποδομής που θα στήριζαν την προδιαγραφόμενη ραγδαία αύξηση της εγκατεστημένης ισχύς τους
- Οι περικοπές από τα εμπορικά πάρκα ΑΠΕ είναι πλέον πολύ υψηλές και δεν έχουν περιθώριο ανάλογο με τον όγκο ενέργειας που περικόπτεται από τα οικιακά συστήματα
Ποιες απώλειες μετρούν τα εμπορικά πάρκα
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η CyprusGrid, τα εμπορικά πάρκα που ελέγχονται με SCADA, κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026 υποχρεώθηκαν σε περικοπές, τις 145 από τις 151 μέρες, που υπολογίστηκαν σε απώλεια όγκου ενέργειας 115.322 μεγαβατώρων.
Ολόκληρο το 2025 τα ίδια φωτοβολταϊκά πάρκα είχαν απώλειες 275.975 μεγαβατώρων ενώ το 2024 πέταξαν στα σκουπίδια 165.432 μεγαβατώρες.
Σε ανοδική πορεία οι περικοπές
Η γενικότερη εικόνα του όγκου πράσινης ενέργειας που υπολογίστηκε ότι έχει χαθεί λόγω των περικοπών, συμπεριλαμβανομένων εμπορικών πάρκων, οικιακών καταναλωτών και μικρής κλίμακας συστημάτων άλλων υποστατικών, ακολουθεί κάθε χρόνο ανοδική πορεία. Συγκεκριμένα:
- 2022 (12 μήνες): 9.923 μεγαβατώρες
- 2023 (12 μήνες): 52.415 μεγαβατώρες
- 2024 (12 μήνες): 166.997 μεγαβατώρες
- 2025 (12 μήνες): 306.155 μεγαβατώρες
- 2026 (5 μήνες): 162.008 μεγαβατώρες
