Πώς γίνεται η επανεκκίνηση μιας οικονομίας η οποία έχει κυριολεκτικά παραλύσει μετά από μια πανδημία. Η απάντηση από τους ειδικούς είναι απλή: Πολύ, πολύ προσεκτικά.
Καθώς ο κορωνοϊός συνεχίζει να εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ΕΕ άρχισαν να σκέφτονται τον τρόπο με τον οποίο θα ανοίξουν ξανά εργοστάσια, γραφεία, σχολεία και παράλληλα να ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες περαιτέρω εξάπλωσης. Η Αυστρία για παράδειγμα ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι θα αρχίσει το σταδιακό άνοιγμα των καταστημάτων μετά το Πάσχα των καθολικών. Θα γίνει η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που θα το πράξει.
Η πίεση στις κυβερνήσεις για να εξηγήσουν το πλάνο τους εντείνεται καθώς αυξάνεται το οικονομικό κόστος των μέτρων που σχεδιάστηκαν για τον περιορισμό του ιού. Την εικόνα συμπληρώνει ο φόβος που υπάρχει ότι οι προμήθειες τροφίμων και οι παροχές υγειονομικής περίθαλψης θα μπορούσαν να υπονομευθούν εάν οι περιορισμοί συνεχίσουν να ισχύουν πολύ καιρό.
Ενώ τα lockdowns πιθανόν να παραμείνουν για αρκετές βδομάδες, σε μερικές χώρες ίσως και μήνες, ο σχεδιασμός που έγινε τώρα έχει απώτερο στόχο να προστατέψει τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού και να βοηθήσει τις οικονομίες να ανακάμψουν πιο γρήγορα όταν αρθούν τα περιοριστικά μέτρα. Εάν αυτοί οι υπολογισμοί γίνουν λανθασμένα, τότε θα μπορούσαν πολύ γρήγορα να αναπτυχθούν νέες εστίες κορωνοϊού και εν τέλει να οδηγηθούμε σε νέους περιορισμούς με ανυπολόγιστες οικονομικές και όχι μόνο συνέπειες.
“Μαραθώνιος και όχι σπριντ”
Στη Γερμανία όπου τουλάχιστον 100,000 άνθρωποι βρέθηκαν θετικοί στον κορωνοϊό και άλλοι 1,600 έχασαν τη ζωή τους, μια ομάδα οικονομολόγων, νομικών και ιατρικών επιστημόνων, προτείνουν τη σταδιακή αναβίωση της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης, η οποία θα επιτρέψει σε συγκεκριμένες βιομηχανίες και εργαζόμενους να συνεχίσουν τις δραστηριότητες τους, παράλληλα με βήματα που θα γίνονται για να αποτραπεί μια ενδεχόμενη αναζοπύρωση του κορωνοϊού.
Σύμφωνα με έκθεση που ετοίμασε το Ifo Institute for Economic Research, θα πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη ότι δεν θα πρέπει να αναμένεται εμβόλιο ή αποτελεσματική θεραπεία του κορωνοϊού πριν το 2021. Ως αποτέλεσμα, η Γερμανία θα πρέπει να αντιμετωπίσει τη μάχη κατά της ασθένειας “περισσότερο ως ένα μαραθώνιο παρά ένα σπριντ”.
“Τα μελλοντικά μέτρα θα πρέπει να σχεδιαστούν για να προετοιμάσουν με αυτον τον τρόπο. Δηλαδή από τη μια να διασφαλιστεί ότι υπάρχει επάρκεια σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και από την άλλη ότι η κατάσταση θα μπορεί να παραμείνει υπό έλεγχο για όλες τις απαραίτητες περίοδους και χρόνους αυτού του μαραθωνίου”, αναφέρουν οι ειδικοί.
“Ο σχεδιασμός αυτής της μετάβασης θα πρέπει να αρχίσει άμεσα στην πολιτική, στις διευθύνσεις, στις εταιρείες και τους υπόλοιπους οργανισμούς”, τονίζουν χαρακτηριστικά.
Η Γερμανία έχει επιβάλει το κλείσιμο των σχολείων, των εστιατορίων, των πάρκων, των αθλητικών εγκαταστάσεων και των περισσότερων καταστημάτων τουλάχιστο μέχρι τις 20 Απριλίου, πιέζοντας ακόμα περισσότερο την οικονομία της χώρας η οποία ήδη βρισκόταν στο χείλος μιας ύφεσης και οδηγώντας την σε βαθιά ύφεση.
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Στέφεν Σέιμπερτ ανέφερε τη Δευτέρα ότι η κυβέρνηση δεν ήταν σε θέση να δώσει ένα χρονοδιάγραμμα για την άρση των περιορισμών. Η μελέτη των ειδικών που προαναφέραμε προβλέπει ότι το γερμανικό ΑΕΠ θα μπορούσε να χτυπηθεί σε ποσοστό 20% σε περίπτωση που τα περιοριστικά μέτρα διαρκέσουν τρεις μήνες.
Πώς γίνεται το “restart”;
Η γερμανική κυβέρνηση άρχισε ήδη να τρέχει ένα οικονομικό πακέτο διάσωσης ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ το οποίο προνοεί λίγο-πολύ τα ίδια πράγματα με το κυπριακό πακέτο. Φθηνή ρευστότητα προς τις επιχειρήσεις και σχέδια στήριξης για τους επηρεαζόμενους εργοδότες και εργαζόμενους. Το πακέτο είναι από τα μεγαλύτερα που αποφασίστηκαν παγκοσμίως.
Η έκθεση εισηγείται ότι η χώρα τώρα θα πρέπει να δημιουργήσει μια εθνική ομάδα δράσης με εμπειρογνώμονες και αντιπροσώπους του κράτους οι οποίοι θα κάνουν εισηγήσεις για την σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων στην εργασία, τη δημόσια ζωή καθώς και να πει πότε και πως θα γίνει το “restart” της παραγωγής στη βιομηχανία. Υποστηρίζει μάλιστα ότι σε πρώτο χρόνο η επιστροφή στην εργασία θα πρέπει να είναι εθελοντική για τους εργαζόμενους.
Βιομηχανίες για παράδειγμα όπως οι τηλεπικοινωνίες, οι αυτοκινητοβιομηχανίες που προσθέτουν τη μεγαλύτερη αξία στην οικονομία, θα πρέπει να βρεθούν σε προτεραιότητα σύμφωνα με την έκθεση. Οι εργασίες που μπορούν να γίνουν από σπίτι όμως, θα μπορούσαν να συνεχίσουν με αυτό τον τρόπο.
Τα σχολεία και τα νηπιαγωγεία θα μπορούσαν να ανοίξουν σχετικά νωρίς, νοουμένου ότι τα παιδιά δεν αναπτύσσουν σοβαρά συμπτώματα, κάτι που θα επιτρέψει και στους γονείς να επιστρέψουν στην εργασία τους.
Παράλληλα εταιρείες που παράγουν προϊόντα και αναλώσιμα του τομέα της υγείας, θα πρέπει πολύ σύντομα να ξεκινήσουν να κινούνται με κανονικούς ρυθμούς.
Προσοχή με ξενοδοχεία, εστιατόρια, κλαμπς
Όμως σύμφωνα με τους ειδικούς, μεγάλη προσοχή χρειάζεται στα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια τα οποία θα πρέπει να ανοίξουν σταδιακά με προσεκτικό και ελεγχόμενο τρόπο. Η έκθεση υποστηρίζει ότι σε τέτοιες εγκαταστάσεις είναι πολύ πιο δύσκολο οι άνθρωποι να τηρούν τις αποστάσεις τους. Το ίδιο θα πρέπει να ισχύσει και σε ότι αφορά τα clubs, τις συναυλίες και γενικότερα χώρους μεγάλων συναθροίσεων.
Τονίζεται επίσης η ανάγκη να συνεχίσουν οι τακτικές ενημερώσεις για μέτρα υγιεινής και συμπεριφοράς στους πολίτες. Μάλιστα οι εμπειρογνώμονες εισηγούνται μπουστάρισμα της παραγωγής μασκών, άλλων προστατευτικών ειδών, φαρμάκων και εμβολίων.
Αφού γίνουν όλες αυτές οι εισηγήσεις από την ομάδα δράσης, τότε οι πολιτικοί και οι ηγέτες του επιχειρηματικού κόσμου, καταλήγει η μελέτη, θα πρέπει να πάρουν τις τελικές αποφάσεις για το πότε θα αρθούν τα μέτρα.
“Η προσπάθεια για κεντρικό έλεγχο της συνέχισης της παραγωγής δεν μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη. Η συνέχιση θα πρέπει να ελέγχεται προσωρινά από τους οργανισμούς και τις εταιρείες τις ίδιες”, αναφέρεται.
