Νέα συμβιβαστική πρόταση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034 κατέθεσε το Σάββατο στις Βρυξέλλες ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προτείνοντας συνολικό προϋπολογισμό 1.582,5 δισ. ευρώ, σε σταθερές τιμές 2025. Η πρόταση προβλέπει μείωση κατά περίπου 204 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, ή κατά 10% σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο να συγκρατηθούν οι εθνικές συνεισφορές.
Περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως εκτιμάται ότι μπορούν να αποφέρουν οι πέντε προτεινόμενες νέες πηγές ιδίων πόρων της ΕΕ, σε συνδυασμό με τις υφιστάμενες πηγές εσόδων, με την ετήσια εισφορά σε μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ (CORE) να μένει εκτός πακέτου διαπραγμάτευσης.
Επιχειρώντας να εξισορροπήσει τις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ με τις παραδοσιακές πολιτικές της γεωργίας και της συνοχής, για πρώτη φορά από την έναρξη των διαπραγματεύσεων οι περιφερειακές δαπάνες της ΕΕ, γνωστές ως πολιτική συνοχής περικόπτονται στο σύνολο τους, με τις επιδοτήσεις προς τους αγρότες να παραμένουν αμετάβλητες. Η πρόταση προβλέπει αύξηση των εθνικών συνεισφορών από 0,80% σε 0,82% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος με περισσότερα κονδύλια για μετανάστευση, άμυνα και Horizon Europe, αλλά και διατήρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και σε μεγάλο βαθμό της συνοχής.
«Πιστεύω ότι αυτή η πρόταση αποτελεί μια καλή βάση για να προχωρήσουμε προς μια συμφωνία», δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα κατά την παρουσίαση του διαπραγματευτικού πακέτου στους δημοσιογράφους, σημειώνοντας ότι η επεξεργασία του βασίστηκε στη δουλειά των προηγούμενων Προεδριών της Δανίας, της Κύπρου και της Ιρλανδίας, καθώς και σε διμερείς επαφές με κάθε κράτος μέλος, προκειμένου να καταγραφούν οι ανησυχίες τους και να διαμορφωθεί ένας συμβιβασμός προς όφελος της Ευρώπης συνολικά.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου παρουσίασε τρεις βασικούς στόχους της πρότασης, κάνοντας λόγο για έναν προϋπολογισμό που ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της Ένωσης, τη διατήρηση των εθνικών συνεισφορών σε λογικά επίπεδα και τη δημιουργία ενός ισορροπημένου καλαθιού νέων ιδίων πόρων. «Πρόκειται για έναν προϋπολογισμό που ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες μας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν προσδιορίσει τρεις στρατηγικές προτεραιότητες για την επόμενη δημοσιονομική περίοδο. Αυτές αφορούν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, την ενδυνάμωση της ασφάλειας και της άμυνας και την προβολή της Ευρώπης στον κόσμο, όπως είπε.
Σύμφωνα με την πρόταση Κόστα, σε σύγκριση με το τρέχον ΠΔΠ 2021-2027, οι πόροι για την ανταγωνιστικότητα αυξάνονται κατά 120%, για την άμυνα κατά 232%, ενώ η χρηματοδότηση προς τα κράτη μέλη για τη μετανάστευση και την προστασία των συνόρων διπλασιάζεται. Ωστόσο, ο προϋπολογισμός για την Frontex μειώνεται από τα 10,5 στα 6,9 δισ. ευρώ στην πρόταση Κόστα, με Ευρωπαίο αξιωματούχο να επισημαίνει ότι η αύξηση σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ είναι αρκετή. Παράλληλα, οι πόροι για την εξωτερική δράση της ΕΕ αυξάνονται κατά 23%. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψιν την πρόταση της Κομισιόν για το ερχόμενο ΠΔΠ, τόσο η άμυνα, όσο και η ανταγωνιστικότητα εμφανίζονται μειωμένες και μόνο τα κονδύλια για τη μετανάστευση παραμένουν όπως προτάθηκαν.
Ο κ. Κόστα ανέφερε ότι, παρά την ενίσχυση των νέων προτεραιοτήτων, διατηρούνται οι πολιτικές που συνδέουν την Ένωση με τις περιφέρειες, τις πόλεις και τους πολίτες της, καθώς και η στήριξη των αγροτών. «Το νέο ταμείο για τη στήριξη της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της Πολιτικής Συνοχής θα παραμείνει το μεγαλύτερο ταμείο του προϋπολογισμού», σημείωσε, κάνοντας λόγο για ισορροπημένη κατανομή μεταξύ των νέων προτεραιοτήτων και των καθιερωμένων πολιτικών.
Συγκεκριμένα, η πρόταση προβλέπει για Συνοχή, γεωργία, αγροτική και θαλάσσια ανάπτυξη και ασφάλεια 898,3 δισ. ευρώ, έναντι 946,404 δισ. ευρώ στην πρόταση της Κομισιόν. Από αυτά, η Κοινή Αγροτική Πολιτική, αλιεία και συνοχή θα λάβει 670,9 δισ. ευρώ, μετανάστευση, διαχείριση συνόρων και εσωτερικές υποθέσεις: 40,7 δισ. ευρώ, με περικοπή στις εσωτερικές υποθέσεις σε σχέση με την πρόταση της Κομισιόν, αλλά διατήρηση της χρηματοδότησης για τη μετανάστευση
Για την Ανταγωνιστικότητα, ευημερία και ασφάλεια προβλέπονται 437,7 δισ. ευρώ, έναντι 522,2 δισ. ευρώ στην πρόταση της Κομισιόν. Για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας 301 δισ. ευρώ, έναντι 362,3 δισ. ευρώ στην αρχική πρόταση, εκ των οποίων 140 δισ. ευρώ για Horizon Europe, έναντι 89,3 δισ. ευρώ. Για το Erasmus+ 34,7 δισ. ευρώ, έναντι 36,2 δισ. ευρώ, για Άμυνα, διάστημα και στρατιωτική κινητικότητα 95,1 δισ. ευρώ, έναντι 131,5 δισ. ευρώ. Για Global Europe 150,1 δισ. ευρώ, έναντι 190 δισ. ευρώ, και για Διοίκηση 96,4 δισ. ευρώ, έναντι 104,4 δισ. ευρώ.
Ο συνολικός προϋπολογισμός, χωρίς την αποπληρωμή του NextGenerationEU (NGEU), ανέρχεται σε 1.442,1 δισ. ευρώ, ενώ συμπεριλαμβανομένης της αποπληρωμής φθάνει τα 1.582,5 δισ. ευρώ, ελαφρά μειωμένης σε σχέση με την αρχική πρόταση. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε επίσης ότι το Horizon Europe, το εμβληματικό πρόγραμμα επιστημονικής έρευνας της ΕΕ, θα αυξηθεί κατά 57% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, ενώ το Erasmus θα ενισχυθεί κατά 25%, δίνοντας, όπως είπε, «πραγματική ώθηση στην κινητικότητα των φοιτητών».
Στο πεδίο της κλιματικής πολιτικής, η πρόταση διατηρεί στόχο για διάθεση του 35% των δαπανών των προγραμμάτων σε δράσεις για το κλίμα και το περιβάλλον, καθώς «αυτός είναι ο βιώσιμος τρόπος για να μειώσουμε την πίεση στους λογαριασμούς ενέργειας των οικογενειών και των επιχειρήσεων», όπως ανέφερε σχετικά. Παράλληλα, για πρώτη φορά προβλέπεται από την αρχή χρηματοδότηση για την προσιτή στέγαση, ιδίως σε περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστική πίεση. Προβλέπεται επίσης στόχος διάθεσης του 14% των εθνικών και περιφερειακών κονδυλίων σε ευρωπαϊκούς κοινωνικούς στόχους. «Με λίγα λόγια, αυτός ο προϋπολογισμός επικεντρώνεται στην υλοποίηση των προτεραιοτήτων των ηγετών και των προσδοκιών των πολιτών», σημείωσε ο κ. Κόστα.
Το δεύτερο βασικό στοιχείο της πρότασης αφορά τον περιορισμό της επιβάρυνσης των κρατών μελών. Ο Κόστα ανέφερε ότι έχει ληφθεί υπόψη η ανησυχία των Κυβερνήσεων για το ύψος των εθνικών συνεισφορών και ότι η πρόταση πλησιάζει σημαντικά το σημερινό επίπεδο. «Κατά μέσο όρο, οι εθνικές συνεισφορές θα αυξηθούν από το 0,80% στο 0,82% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος των κρατών μελών», ανέφερε.
Για να περιοριστεί περαιτέρω η ανάγκη αύξησης των εθνικών εισφορών, η πρόταση προβλέπει μια δεξαμενή πέντε νέων πηγών ιδίων πόρων, που βασίζεται τόσο στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και, αλλά και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψιν τα σχόλια και τις ανησυχίες των κρατών μελών.
Οι πέντε πηγές είναι οι ψηφιακές υπηρεσίες με ετήσια συνεισφορά που αντιστοιχεί στο 3% του καθαρού κύκλου εργασιών από διαδικτυακή διαφήμιση, υπηρεσίες ψηφιακής διαμεσολάβησης και δεδομένα που δημιουργούνται από χρήστες, για εταιρείες με κύκλο εργασιών από ψηφιακές δραστηριότητες τουλάχιστον 50 εκατ. ευρώ στην ΕΕ και συνολικό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 750 εκατ. ευρώ. Από την πρόταση απαλείφεται ο Εταιρικός πόρος για την Ευρώπη (CORE) που υπήρχε στις προτάσεις της Κομισιόν, και σύμφωνα με τον οποίο οι εταιρείες με καθαρό κύκλο εργασιών τουλάχιστον 100 εκατομμυρίων ευρώ θα κατέβαλλαν ετήσιες σταθερές εισφορές μεταξύ 100.000 έως 750.000 ευρώ, ανάλογα με το εύρος του κύκλου εργασιών τους, ανεξάρτητα αν είναι ευρωπαϊκές ή όχι.
Επίσης περιλαμβάνονται τα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα με συνεισφορά των κρατών μελών με βάση το βάρος των ηλεκτρονικών αποβλήτων που δεν συλλέγονται, με συντελεστή 2,25 ευρώ ανά κιλό, ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), με το 100% των εσόδων από τον μηχανισμό να κατευθύνεται στον προϋπολογισμό της ΕΕ, τα Καπνικά προϊόντα με συνεισφορά με βάση τους ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές για τα προϊόντα καπνού (TEDOR), με συντελεστή 15%, αλλά και το σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), με συνεισφορά 30% επί των εσόδων από το ETS 1. «Σε συνδυασμό με τις υφιστάμενες πηγές εσόδων, αυτές μπορούν να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως», ανέφερε ο κ. Κόστα.
Για να αποφευχθεί δυσανάλογη επιβάρυνση συγκεκριμένων κρατών μελών, προβλέπεται σταδιακή εισαγωγή των ιδίων πόρων από το ETS και τα καπνικά προϊόντα. Ειδικότερα, για τα κράτη μέλη που είναι επιλέξιμα για το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, ο συντελεστής του ETS θα ξεκινήσει από μηδενικό επίπεδο το 2028 και θα φθάσει σταδιακά στο 30% το 2034. Αντίστοιχα, για τα κράτη μέλη των οποίων το μερίδιο από τα καπνικά προϊόντα θα υπερβαίνει το 150% του μεριδίου τους στο ΑΕΕ, η εφαρμογή θα ξεκινήσει από 5%, θα αυξηθεί σε 10% μετά από τρία χρόνια και θα φθάσει στο 15% το 2034.
Παράλληλα, ο κ. Κόστα ανέφερε ότι θα συνεχιστούν οι εργασίες για την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με νέο ίδιο πόρο από τα κρυπτονομίσματα, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα λάβει εντολή να εξετάσει πρόσθετα έσοδα από μελλοντικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος. Στο σκέλος των υφιστάμενων ιδίων πόρων, προβλέπονται επίσης αλλαγές στους τελωνειακούς κανόνες και στο ποσοστό των παραδοσιακών ιδίων πόρων που παρακρατούν τα κράτη μέλη, καθώς και αύξηση του συντελεστή για τις μη ανακυκλωμένες συσκευασίες στα 1,25 ευρώ ανά κιλό, με προσαρμογή στον πληθωρισμό.
Κλείνοντας, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χαρακτήρισε την πρόταση ρεαλιστική. Όπως ανέφερε, η συνολική μείωση κατά περίπου 204 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν, αποσκοπεί στη συγκράτηση των εθνικών συνεισφορών. «Πιστεύω ότι αυτή η πρόταση μπορεί να μας φέρει πιο κοντά σε μια τελική συμφωνία», δήλωσε, προσθέτοντας ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με όλους τους ηγέτες για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Η πρόταση παρουσιάζεται μόλις 5 ημέρες πριν την επικείμενη έκτακτη Σύνοδο Κορυφής για το ΠΔΠ στις 26-27 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: ΟΗΕ: Τι θα συμβεί αν λήξει η θητεία Γκουτέρες χωρίς διάδοχο; | AlphaNews
Πηγή: ΚΥΠΕ



