Οι χώρες της Ανατολικής και Νότιας Αφρικής προετοιμάζονται ήδη για την αντιμετώπιση του φαινομένου Ελ Νίνιο (El Niño), καθώς οι προβλέψεις κάνουν λόγο για επιπτώσεις πιο καταστροφικές από εκείνες των προηγούμενων ετών, με πιθανότητα εκτοπισμού εκατομμυρίων ανθρώπων στην περιοχή.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ στο ισπανικό πρακτορείο Efe, τα Ηνωμένα Έθνη προειδοποίησαν στις 30 Ιουλίου ότι το φετινό Ελ Νίνιο «θα είναι πρωτοφανές». Πρόκειται για μια κατάσταση που ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) αποδίδει στα «ασυνήθιστα θερμά» νερά του Ειρηνικού Ωκεανού.
Το Ελ Νίνιο αποτελεί μεταβολή της ατμοσφαιρικής δυναμικής που προκαλείται από την άνοδο της θερμοκρασίας στον Ειρηνικό Ωκεανό.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το φαινόμενο αυτό θα εκδηλωθεί σύντομα είτε με καταρρακτώδεις βροχές, είτε με έλλειψη βροχοπτώσεων, ανάλογα με τη χώρα, δήλωσε στο πρακτορείο EFE η Jully Ouma, επικεφαλής του Περιφερειακού Προγράμματος Συστημάτων Έγκαιρης Προειδοποίησης στο Κέντρο Κλιματικών Προβλέψεων και Εφαρμογών (ICPAC) της Διακυβερνητικής Αρχής για την Ανάπτυξη (IGAD).
Ενώ η άνοδος της θερμοκρασίας και η ξηρασία θα πλήξουν κυρίως το Τζιμπουτί, το Σουδάν και το Νότιο Σουδάν, χώρες όπως η Ουγκάντα, η Κένυα, η Ρουάντα, το Μπουρούντι, η Σομαλία, η Τανζανία και τμήματα της Αιθιοπίας θα αντιμετωπίσουν πλημμύρες.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κορύφωση του φαινομένου θα σημειωθεί μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου, αν και οι επιπτώσεις του ενδέχεται να διαρκέσουν έως τον Φεβρουάριο του 2027.
«Αν δεν είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι, ο αριθμός των εκτοπισμένων θα φτάσει τα εκατομμύρια. Αν όμως οι χώρες είναι καλά προετοιμασμένες, ο αριθμός των εκτοπισμένων αναμένεται να περιοριστεί σε μερικές χιλιάδες», δηλώνει η Ouma από το γραφείο της στα κεντρικά γραφεία του ICPAC, στην κομητεία Kajiado, στα σύνορα με το Ναϊρόμπι, όπου παρακολουθείται το κλίμα της Ανατολικής Αφρικής.
Σύμφωνα με στοιχεία του Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες στη Δανία (DRC), το χειρότερο σενάριο προβλέπει έως και τρία εκατομμύρια εκτοπισμένους έως το τέλος του 2026, με ιδιαίτερο αντίκτυπο στη Σομαλία και την Κένυα.
Ωστόσο, η Ouma παραμένει ψύχραιμη, επισημαίνοντας ότι ορισμένες χώρες, όπως η Κένυα, η Σομαλία και η Ουγκάντα, είναι «καλά προετοιμασμένες».
Σε ετοιμότητα η Κένυα και η Σομαλία
Το Υπουργείο Εσωτερικών της Κένυας ανακοίνωσε λεπτομερώς, την 1η Σεπτεμβρίου, μέτρα όπως η χαρτογράφηση περιοχών που κινδυνεύουν από πλημμύρες και κατολισθήσεις, καθώς και καθαρισμός των συστημάτων αποστράγγισης.
Παράλληλα, υλοποιούνται δράσεις για την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σε περιοχές υψηλού κινδύνου, τον έλεγχο των υποδομών, τη δημιουργία κοινοτικών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, την αποστολή προμηθειών έκτακτης ανά Από την πλευρά της, η Υπηρεσία Διαχείρισης Καταστροφών της Σομαλίας (SoDMA) προειδοποίησε επίσης την 1η Σεπτεμβρίου ότι οι έντονες βροχοπτώσεις ενέχουν «σημαντικούς κινδύνους» για μια χώρα που βιώνει παρατεταμένη ξηρασία, αστάθεια και συγκρούσεις.
Στη συνέχεια, η SoDMA εξέδωσε εθνική προειδοποίηση, ενεργοποίησε μηχανισμούς συντονισμού μεταξύ διαφόρων ομοσπονδιακών φορέων και ανθρωπιστικών εταίρων, και δρομολόγησε εκστρατείες έγκαιρης προειδοποίησης και ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τους κινδύνους.
«Με την πάροδο των ετών, οι χώρες έχουν αποκομίσει πολλές γνώσεις (…). Πλέον βλέπουμε ότι πολλές χώρες προετοιμάζονται εντατικά για τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων. Σε γενικές γραμμές, θα έλεγα ότι οι χώρες καταβάλλουν σημαντικές προσπάθειες προετοιμασίας», δήλωσε στο πρακτορείο EFE ο Masilin Gudoshava, επιστήμονας κλίματος στο ICPAC.
Ξηρασίες στη νότια Αφρική
Στο νότιο τμήμα της ηπείρου, οι επιπτώσεις θα εκδηλωθούν με τη μορφή έλλειψης βροχοπτώσεων και υψηλών θερμοκρασιών, εξηγεί στο EFE ο Izidine Pinto, κύριος ερευνητής στο Βασιλικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο των Κάτω Χωρών (KNMI), με ειδίκευση στη νότια Αφρική.
«Πέρα από την ανθρωπιστική διάσταση, το φαινόμενο μπορεί να επηρεάσει σχεδόν κάθε τομέα της χώρας. Ουσιαστικά, επηρεάζει οτιδήποτε εξαρτάται από το νερό», εξηγεί ο Pinto.
Η Νότια Αφρική, η Ζιμπάμπουε, η Ζάμπια, το Μαλάουι, το Λεσότο, η Μοζαμβίκη και η Ναμίμπια ενδέχεται να δουν τους τομείς παραγωγής τροφίμων να πλήττονται, σε μια χρονική στιγμή που οι αγρότες προετοιμάζουν τη γη τους για τη σπορά.
Αν και κάθε χώρα διαθέτει τα δικά της σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, αυτά επικεντρώνονται στη διατήρηση των υδάτινων πόρων, τη διαφύλαξη των αποθεμάτων τροφίμων και την επένδυση σε σπόρους ανθεκτικούς στην ξηρασία.
Η Kυβέρνηση της Μοζαμβίκης ανακοίνωσε στις 16 Ιουλίου ότι θα εντείνει τη χρήση υπόγειων υδάτων για την άρδευση αγροτικών εκτάσεων, παράλληλα με την κινητοποίηση πόρων για τη στήριξη των αγροτών και τη διανομή σπόρων ανθεκτικών στην ξηρασία.
Το Υπουργείο Γεωργίας της Ζάμπια προωθεί επίσης πρακτικές όπως η στρατηγική διαχείριση των αποθεμάτων σιτηρών, η επέκταση των πρωτοβουλιών άρδευσης και διαχείρισης υδάτων, η γεωργία διατήρησης του εδάφους, η ελαχιστοποίηση της αναμόχλευσης του εδάφους, η διατήρηση των υπολειμμάτων των καλλιεργειών και η ορθή αμειψισπορά.
«Αν δεν βρέξει», καταλήγει ο Pinto, «πλήττεται η γεωργία και, κατ’ επέκταση, οι συνέπειες πολλαπλασιάζονται. Υπάρχουν λιγότερα τρόφιμα, η τιμή τους πιθανότατα θα αυξηθεί, ενώ ο υποσιτισμός και οι ασθένειες θα επιδεινωθούν. Οι επιπτώσεις μπορεί να διαρκέσουν μήνες ή χρόνια, ανάλογα με την περιοχή και την ευαλωτότητα του πληθυσμού».
Πηγή: ΚΥΠΕ
