Σημαντικά μηνύματα για την ενίσχυση της συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και σαφείς τοποθετήσεις για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, προέκυψαν από την 5η Τριμερή Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαΐου 2026 στο Αμμάν. Ο Βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β΄, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης επαναβεβαίωσαν τη βούλησή τους για περαιτέρω εμβάθυνση της στρατηγικής τους συνεργασίας, δίνοντας έμφαση σε τομείς όπως η ενέργεια, το εμπόριο, η ασφάλεια και οι υποδομές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Βασική επιδίωξη της Λευκωσίας η τριμερής Κύπρου-Ελλάδας-Ιορδανίας να περάσει σε πιο πρακτική φάση
Παράλληλα, οι τρεις ηγέτες εξέφρασαν έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση των εντάσεων στην ευρύτερη περιοχή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αποκλιμάκωση, σεβασμό του διεθνούς δικαίου και ενίσχυση των διπλωματικών προσπαθειών. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις εξελίξεις σε Γάζα, Λίβανο και Συρία, καθώς και στη σημασία διατήρησης της σταθερότητας και της ασφάλειας στην περιοχή.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ακολουθεί αυτούσια η κοινή διακήρυξη της 5ης Τριμερούς Συνόδου Κορυφής:
Εμείς, ο Αμπντάλα Β΄ ιμπν Αλ Χουσεΐν, Βασιλιάς του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, συναντηθήκαμε στο Αμμάν στις 6 Μαΐου 2026 για την 5η Τριμερή Σύνοδο Κορυφής στο πλαίσιο του τριμερούς μηχανισμού, προκειμένου να εξετάσουμε την πορεία της συνεργασίας μας και να αξιολογήσουμε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από τη Σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία τον Νοέμβριο του 2024. Αναγνωρίζοντας ότι η παρούσα Σύνοδος λαμβάνει χώρα σε ένα ταχέως εξελισσόμενο διεθνές και περιφερειακό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξανόμενες πολιτικές, οικονομικές και προκλήσεις ασφάλειας, υπογραμμίζουμε τη σημασία της αναβάθμισης της τριμερούς μας συνεργασίας σε πιο αποτελεσματικά επίπεδα, ώστε να ενισχυθεί η συλλογική μας ικανότητα αντιμετώπισης αυτών των προκλήσεων και να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα των χωρών μας.
- Εκφράζουμε την ικανοποίησή μας για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην τριμερή συνεργασία και επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας για περαιτέρω ενίσχυση των υφιστάμενων θεσμικών πλαισίων, συμπεριλαμβανομένης της Μόνιμης Γραμματείας στη Λευκωσία, κατά τρόπο που να ενισχύει τον συντονισμό και να αποδίδει απτά και πρακτικά αποτελέσματα.
- Επαναβεβαιώνουμε την αποφασιστικότητά μας να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας σε βασικούς τομείς όπως το εμπόριο, η ενέργεια, οι επενδύσεις και ο πολιτισμός. Θα ενισχύσουμε επίσης τη συνεργασία μας σε στρατηγικούς τομείς προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού, της υποστήριξης της ασφάλειας των εμπορικών οδών και της ανάπτυξης υποδομών μεταφορών και logistics, κατά τρόπο που να ενισχύει την οικονομική διασυνδεσιμότητα και να καθιστά την Ανατολική Μεσόγειο έναν ζωτικό κόμβο που συνδέει την Ευρώπη με τον αραβικό κόσμο. Υπογραμμίζουμε επίσης τη σημασία της εμβάθυνσης της συνεργασίας στους τομείς της επισιτιστικής και υδατικής ασφάλειας. Προς τούτο, θα εργαστούμε για τη διασφάλιση ανταλλαγής τεχνογνωσίας, την ενθάρρυνση καινοτόμων και πρακτικών λύσεων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε περιφερειακές πιέσεις και παγκόσμιες μεταβολές, συμβάλλοντας έτσι στη βιώσιμη ανάπτυξη και σταθερότητα.
- Επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας στις αρχές που διέπουν τη συνεργασία μας, πρωτίστως στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, στον σεβασμό της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, στην απαγόρευση της απόκτησης εδαφών διά της βίας, στην προώθηση φιλικών σχέσεων μεταξύ των κρατών και στην ειρηνική επίλυση διαφορών.
- Εκφράζουμε τη βαθιά μας ανησυχία για την επικίνδυνη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και τις σοβαρές ανθρωπιστικές, οικονομικές και συνέπειες ασφάλειας που αυτή συνεπάγεται. Τονίζουμε την ανάγκη εντατικοποίησης των διεθνών προσπαθειών για την προώθηση της αποκλιμάκωσης και την ενίσχυση της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας. Υπογραμμίζουμε τη σημασία αντιμετώπισης των βαθύτερων αιτίων των συγκρούσεων ως οδού προς την επίτευξη ασφάλειας, σταθερότητας και μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης.
Τονίζουμε επίσης τη σημασία διατήρησης της εκεχειρίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και της εργασίας προς μια συνολική και διαρκή λύση που θα αποτρέπει την επανάληψη εντάσεων και θα διασφαλίζει τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, της κρατικής κυριαρχίας, της μη επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις και της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (1982).
- Τονίζουμε την ανάγκη συντονισμένων περιφερειακών και διεθνών προσπαθειών για τη διατήρηση της εκεχειρίας στον Λίβανο και τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με όλους τους όρους της, καθώς και για τη στήριξη της λιβανικής κυβέρνησης στην άσκηση της κυριαρχίας της σε όλη την επικράτειά της, τη διασφάλιση ότι τα όπλα θα βρίσκονται αποκλειστικά στα χέρια του κράτους και τη συνέχιση της στήριξης των Ενόπλων Δυνάμεων του Λιβάνου. Επισημαίνουμε περαιτέρω την ανάγκη εφαρμογής της Απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας και όλων των σχετικών αποφάσεων. Επαναβεβαιώνουμε την ανάγκη διασφάλισης της ασφάλειας και προστασίας της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL), η οποία διαδραματίζει θεμελιώδη ρόλο σταθεροποίησης. Επιπλέον, υπογραμμίζουμε τη σημασία διπλωματικών προσπαθειών για την αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης. Τονίζουμε τη σημασία αποτελεσματικής περιφερειακής και διεθνούς ανθρωπιστικής ανταπόκρισης στην αυξανόμενη κρίση που προκύπτει από τον εκτοπισμό άνω του ενός εκατομμυρίου Λιβανέζων πολιτών. Επαινούμε, στο πλαίσιο αυτό, τις πρωτοβουλίες του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας, συμπεριλαμβανομένης της οργάνωσης και αποστολής ανθρωπιστικής βοήθειας στον Λίβανο σε συνεργασία με 11 χώρες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, την αεροπορική αποστολή βοήθειας, καθώς και την οικονομική και υλική στήριξη που παρείχαν η Ελληνική Δημοκρατία και η Κυπριακή Δημοκρατία.
- Τονίζουμε ότι η εφαρμογή της λύσης των δύο κρατών, ώστε ένα ανεξάρτητο και κυρίαρχο παλαιστινιακό κράτος να ζει ειρηνικά και με ασφάλεια δίπλα στο Ισραήλ, βάσει του διεθνούς δικαίου και των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας, αποτελεί τη μόνη οδό για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Καταδικάζουμε όλα τα παράνομα μονομερή μέτρα του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, που υπονομεύουν τη λύση των δύο κρατών. Τονίζουμε την παρανομία των ισραηλινών εποικισμών στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και την ανάγκη παύσης κάθε εποικιστικής δραστηριότητας, κατάσχεσης γης και της αυξανόμενης βίας εξτρεμιστών εποίκων κατά Παλαιστινίων. Επαναλαμβάνουμε την απόρριψή μας κάθε προσπάθειας προσάρτησης της Δυτικής Όχθης ή τμημάτων αυτής. Τονίζουμε την απόρριψη κάθε εκτοπισμού του παλαιστινιακού λαού. Υπογραμμίζουμε την ανάγκη διατήρησης του Ιστορικού και Νομικού Status Quo στους μουσουλμανικούς και χριστιανικούς ιερούς τόπους της Ιερουσαλήμ και της ελεύθερης πρόσβασης σε αυτούς. Η Κύπρος και η Ελλάδα επαναβεβαιώνουν τη στήριξή τους στον ιστορικό ρόλο της Χασεμιτικής επιμέλειας των ιερών τόπων.
- Καλούμε για την πλήρη εφαρμογή του ολοκληρωμένου σχεδίου του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα και της Απόφασης 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, με στόχο τον τερματισμό της σοβαρής ανθρωπιστικής κρίσης, τη δημιουργία συνθηκών για έγκαιρη ανάκαμψη και ανοικοδόμηση, και τη διαμόρφωση αξιόπιστης προοπτικής για την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και κρατική υπόσταση. Υπογραμμίζουμε τη σημασία της συνεχούς, επαρκούς, ασφαλούς και ανεμπόδιστης ροής ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας.
- Υπογραμμίζουμε τον αναντικατάστατο ρόλο της Υπηρεσίας Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες (UNRWA). Τονίζουμε τη σημασία της απρόσκοπτης συνέχισης της λειτουργίας της σύμφωνα με την εντολή των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένης της εξασφάλισης επαρκούς και βιώσιμης χρηματοδότησης. Καταδικάζουμε επίσης κάθε μέτρο που υπονομεύει την αποστολή της.
- Τονίζουμε ότι η ασφάλεια, σταθερότητα και ευημερία της Συρίας είναι κρίσιμες για τη σταθερότητα της περιοχής. Εκφράζουμε τη στήριξή μας στις προσπάθειες της συριακής κυβέρνησης για ανοικοδόμηση της χώρας σε μια χωρίς αποκλεισμούς, συριακής ιδιοκτησίας διαδικασία που διασφαλίζει την ενότητα, κυριαρχία και εδαφική της ακεραιότητα. Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε να στηρίζουμε την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση. Τονίζουμε τη σημασία πλήρους εφαρμογής του Οδικού Χάρτη για τη σταθεροποίηση της νότιας Συρίας. Απορρίπτουμε κατηγορηματικά κάθε αποσχιστική ατζέντα και ζητούμε την αποχώρηση του Ισραήλ από κατεχόμενα συριακά εδάφη.
- Προειδοποιούμε για τις σοβαρές συνέπειες της μείωσης της στήριξης προς τους Σύρους πρόσφυγες και τονίζουμε την ανάγκη διατήρησης της διεθνούς υποστήριξης προς αυτούς και τις χώρες υποδοχής. Η Ελλάδα και η Κύπρος εκφράζουν την εκτίμησή τους προς την Ιορδανία για τη φιλοξενία προσφύγων.
- Χαιρετίζουμε την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κυπριακή Δημοκρατία από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εκφράζουμε την εμπιστοσύνη μας στον ρόλο της.
- Χαιρετίζουμε το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο ως σημαντικό πλαίσιο συνεργασίας.
- Χαιρετίζουμε την ίδρυση του Περιφερειακού Σταθμού Αεροπυρόσβεσης στην Πάφο.
- Τονίζουμε τη στήριξή μας σε μια δίκαιη λύση του Κυπριακού στη βάση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.
- Επισημαίνουμε τη σημαντική πρόοδο της συνεργασίας μας από το 2018.
- Συμφωνήσαμε να πραγματοποιηθεί η 6η Τριμερής Σύνοδος στην Ελλάδα το επόμενο έτος.
