Τους λόγους για τους οποίους έμειναν τα Κόκκινα εκτός της συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ Νίκου Χριστοδουλίδη και Τουφάν Έρχιουρμαν, αλλά και απαντήσεις στην κριτική, δίνει από το στούντιο της εκπομπής Alpha Καλημέρα ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
«Αν πρέπει να υπογραμμίσουμε κάτι, αν πρέπει να ξεχωρίσουμε κάτι από την χθεσινή ανακοίνωση, είναι η κοινή συναντήση που έχει προγραμματιστεί με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Δηλαδή το γεγονός ότι σε ανώτατο επίπεδο τα Ηνωμένα Έθνη επενδύουν, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε τον χρονισμό. Αντιλαμβάνεστε ότι ένας Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών του οποίου εκπνέει η θητεία του σε λίγους μήνες, αναλαμβάνει προσωπικά και συνεχίζει να επενδύει προσωπικά σε αυτή την προσπάθεια. Αυτό από μόνο του νομίζω λέει πολλά. Και ιδιαίτερα όταν ο συγκεκριμένος Γενικός Γραμματέας είναι και γνώστης του Κυπριακού και είναι και ένας έμπειρος πολιτικός όπως είναι ο κύριος Γκουτέρες.»
Προσθέτει ότι πρόκειται για μια εξέλιξη που έρχεται μετά από μια περίοδο στασιμότητας στο Κυπριακό και χωρίς ουσιαστικές εξελίξεις και απαντά στην κριτική.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Υπήρχε όμως ένα επιχείρημα ακόμη και από την άλλη πλευρά τολμώ να πω και από κάποιους στην δική μας πλευρά που ασκούσαν κριτική ότι θα έπρεπε να υπάρξει πρώτα μια εξέλιξη ή μια πρόοδος στα σημεία διαλέξεις για να πάμε στην ουσία. Πλέον αφαιρείται και αυτό το επιχείρημα. Ας πάμε στην ουσία. Και αυτός είναι ο στόχος μας και αυτός ήταν ο στόχος μας πάντοτε.»
«Δεν μπορούμε να διαπραγματευόμαστε για το πώς θα ξεκινήσουμε να διαπραγματευόμαστε», δηλώνει χαρακτηριστικά.
«Εμάς ο στόχος μας και δεν είναι μόνο εμάς και του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ήταν πολύ σαφής και κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο είναι η ουσιαστική επανένταρξη των διαπραγματευτικών.»
Κι έθεσε το θέμα σε τρεις πυλώνες, τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, η μεθοδολογία και η ουσία, σχολιάζοντας ότι έχει επιτευχθεί πρόοδος και αυτή η πρόοδος είναι που άνοιξε τον δρόμο για κοινή συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα.
Ερωτηθείς αν υπάρχει ο κίνδυνος στην συνάντηση με τον κ. Γκουτέρες να περιοριστεί και πάλι στην καταγραφή προθέσεων και όχι στην διευθέτηση μιας ημερομηνίες για μία διευρυμένη η οποία θα οδηγήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, ο κ. Λετυμπιώτης δηλώνει ότι δεν μπορεί να γνωρίζει πώς θα τοποθετηθεί η άλλη πλευρά, διαβεβαίωσε ωστόσο για την προσέγγιση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.
«Επί της ουσίας η δική μας προσέγγιση και η προσέγγιση των Ηνωμένων Εθνών και του Γενικού Γραμματέα ταυτίζονται, γιατί βρίσκονται ακριβώς, εδράζονται ακριβώς εντός του πλαισίου που καθορίζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφάλειας των Ηνωμένων Εθνών. Και όλες οι προτάσεις που έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα, προτάσεις οι οποίες έχουν αποδείξει τη χρησιμότητά τους, ακόμα κι αν κάποιοι είχαν κακίσει τον πρόεδρο της Δημοκρατίας για την ανάλυψη πρωτοβουλίων, και από την χθεσινή ανακοίνωση, γιατί ακριβώς είναι μέσα από την ανάλυψη πρωτοβουλιών που μπορείς να επιτυγχάνεις πρόοδο εκεί όπου δεν επιτυγχανέται. Οι χθεσινές ανακοίνωσεις το αποδεικνύουν. Πέραν τούτου όμως, όλες οι προτάσεις που έχουμε εμείς υποβάλει είναι πάντοτε σύμφωνες μαζί με τα ψηφίσματα.»
Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι τόσο ο Νίκος Χριστοδουλίδης, όσο και ο Τουφάν Έρχιουρμαν, δήλωσαν ότι ήταν δική του καθενός η πρόταση που υιοθετήθηκε, ο κ. Λετυμπιώτης απαντά ότι δεν είναι ωφέλιμη η συζήτηση για αναζήτηση της πατρότητας των ιδεών. Εξήγησε το σκεπτικό πίσω από το οποίο δεν δημοσιοποιούνται τα 19 σημεία του Προέδρου.
Αναφορικά με την πρόταση την οποία υπέβαλε ο Τουφάν Έρχιουρμαν και για την οποία ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή, ο κ. Λετυμπιώτης σχολιάζει ότι είχε ο ίδιος χαρακτηρίσει την πρότασή του game changer. «Αυτή η πρόταση έχει διαμορφωθεί κατόπιν συντονισμού μαζί με την Τουρκία, αυτό είναι το δεδομένο που έχουμε.», δήλωσε ο κ. Λετυμπιώτης και απέφυγε αν αποκαλύψει το περιεχόμενό της.
«Θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι αν θέλουμε να είμαστε εποικοδομητικοί σε αυτή την προσπάθεια, οι προτάσεις που μπαινούν, είτε αυτές αφορούν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, είτε αυτές αφορούν τη μεθοδολογία και την ουσία, θα πρέπει να υπηρετούν κάποιους βασικούς στόχους. Ο πρώτος, ο οποίος δεν είναι μόνο βασικός, είναι θεμελιώδης, είναι ότι δεν μπορούν να αντιβαίνουν των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Νομίζω είναι αυτονόητο ότι δεν μπορούμε και δεν πρόκειται να αποδεχτούμε οποιαδήποτε πρόταση, έστω να συζητηθεί, η οποία δεν είναι πλήρως συμβατή με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το Διεθνές Δίκαιο, τις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»
«Το δεύτερο είναι ότι θα πρέπει να αναμβάνουν υπόψη και τις δύο κοινότητες, να υπηρετούν και να μπορέσουν να εξυπηρετούν και τις δύο κοινότητες ταυτόχρονα και να μας βοηθούν να πηγαίνουμε ένα βήμα μπροστά προς την υπηρέτηση αυτού του στόχου που έχει θέσει κι ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών», πρόσθεσε.
Ο κύριος Λετυμπιώτης σχολίασε επίσης την κριτική που ασκείται στα ΜΟΕ που συμφωνήθηκαν.
«Ξέρετε, έχει από χθες με απόλυτο συμβασμό που διαβάζω, ακούω ότι έχει επιτευθεί το ελάχιστο. Ότι το μόνο που έχει επιτευθεί είναι να μείνει η διαδικασία στον αναπνευστήρα. Κι έχει από χθες που προσπαθώ τουλάχιστον εγώ να αναλογιστώ και νομίζω με αυτό τον τρόπο θα πρέπει κάποια πράγματα να τα διαβάζουμε, τι θα γινόταν αν χθες δεν υπήρχε αυτή η εξέλιξη. Ποια θα ήταν η ανάγνώση μας;»
Επεσήμανε ότι θα πρέπει να δούμε την απόσταση που διανύσαμε τα τελευταία 3,5 χρόνια στο Κυπριακό, τα βήματα και τις προσπάθειες που έγιναν, χωρίς να ξεχνάμε τη στάση της άλλης πλευράς.
Απαντώντας στην κριτική που ασκείται, δηλώνει ότι προηγουμένως η κριτική ήταν ότι ούτε έναν δρόμο δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν να ανοίξουν και τώρα η κριτική είναι ότι μόνο δύο σημεία διέλευσης συμφωνήθηκαν.
«Καμιά φορά αυτές οι αποφάσεις, αυτά τα βήματα πρόοδου ο καθένας μπορεί να τα χαρακτηρίσει όπως θέλει. Έχω ακούσει μικρά ασήμαντα, εγώ λέω ουσιαστικά βήματα πρόοδου. Γιατί ακριβώς μας οδηγούν εκεί που θέλαμε. Στην κοινή συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών με θετικό βηματισμό.»
Κι υπογράμμισε τον στόχο της Κυπριακής Δημοκρατίας…
«Ασφαλώς και οι προκλήσεις είναι πολλές. Ασφαλώς και αυτό είναι που δυσχεραίνει πολύ την προσπάθειά μας. Το γεγονός δηλαδή ότι δυστυχώς η άλλη πλευρά από το 2021 και εντεύθεν έχει διακηρυγμένη πλέον. Δεν είναι όπως υποψιαζόμασταν κάποτε ή κάποιοι έλεγαν από την Τουρκία για λύση δύο κράτων, πλέον είναι η επίσημη διακηρυγμένη θέση της Τουρκίας. Όμως, παρ’ όλη αυτή την θέση, παρ’ όλες αυτές τις εμπρηστικές σε πολλές φορές δηλώσεις, εμείς δεν επιτρέψαμε και αυτό είναι το μήνυμα που στέλνουμε σε όλους, ούτε θα επιτρέψουμε ποτέ στην Τουρκία ή στην άλλη πλευρά να μας αποπροσανατολίσει, να μας αποθαρρύνει, να εγκαταλείψουμε τις προσπάθειες για την επίλυση του Κυπριακού στην βάση του συμφωνημένου πλαισίου. Και είναι αυτό ακριβώς που έχει επιτρέψει αυτή την επίτευξη πρόοδου χθες, η δική μας ανάληψη πρωτοβουλειών διαρκώς, ακριβώς για να μην δοθεί ο χώρος σε αυτή την προσπάθεια της αποθάρρυνσης να εδραιωθεί.»
Κληθείς να σχολιάσει την δήλωση που εξέδωσε το ΑΛΜΑ για το αποτέλεσμα της τριμερούς συνάντησης, ο κ. Λετυμπιώτης απαντά ότι είναι σεβαστές οι απόψεις όλων των πολιτικών δυνάμεων.
«Έχω απαντήσει ήδη από πριν νομίζω σε όσους ασκούσαν κριτική από τη μία ότι δεν έχει πετύχει ή δεν έχει επιτευθεί ούτε διάνοιξη ενός σημείου διέλευσης και σήμερα ασκούν κριτική γιατί αυτά τα δύο σημεία διέλευσης δεν είναι αρκετά. Που δεν είναι αρκετά το λέμε και εμείς. Το έχει πει ο ίδιος ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης χθες. Προφανώς και δεν ήταν αυτός ο επιδιωκόμενος στόχος.»
Σχετικά με το οδόφραγμα των Κοκκίνων, ξεκαθαρίζει ότι ήταν μαζί με αυτό του Πυροΐου-Αθηένου τα πρώτα που υποβλήθηκαν από την ελληνοκυπριακή πλευρά.
«Είχαν συζητηθεί εκτενώς και τα δύο κατά την πρώτη διευρυμένη διασκέψη στην Γενεύη. Σας θυμίζω και την ανακοίνωση για τέσσερα σημεία διαλέυσης,τις δηλώσεις του πρόεδρου Χριστοδουλίδη αμέσως μετά την διευρυμένη αλλά και την ενημέρωση που έτυχε το Εθνικό Συμβούλιο μετά από την διευρυμένη στην Γενεύη που ήταν εκεί, συνόδευε τον πρόεδρο της Δημοκρατίας σε εκείνη την διευρυμένη. Όπως επίσης και κατά την πορεία μέχρι την δεύτερη διευρυμένη συνεχίστηκε η συζήτηση για τα κόκκινα και στην δεύτερη διευρυμένη στην Νέα Υόρκη. Σας υπενθυμίζω ότι είχε γίνει αναφορά για την εκτενή συζήτηση .Ιδιαίτερα για τα κόκκινα παρόλη την αντίσταση, την αντίδραση, την κάθε άρνηση και απόρριψη από πλευράς του τουρκικού στρατού. Γι’ αυτόν τον λόγο ακριβώς, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε υποβάλει εναλλακτική πρόταση για να μπορέσει να γίνει αποδεχτεί δυστυχώ δεν έχει γίνει. Και δεύτερη εναλλακτική πρόταση εντός των 19 προτάσεων που είχε υποβάλει στον κύριο Έρχιουρμαν, που συμπεριλαμβάνονται ασφαλώς στην ενημέρωση που έτυχε και ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών.»
Ο κ. Λετυμπιώτης διευκρινίζει ότι αυτό που είχε δηλώσει η κυρία Ολγκίν είναι ότι δεν είναι στο τραπέζι καθώς τα απέρριψε η άλλη πλευρά.
«Πέραν τούτου η δική μας αγανάκτηση, των κατοίκων και των επηρεαζομένων στον Πύργο που θα χρησιμοποιούσαν και θα χρησιμοποιήσουν το σημείο διέλευσης στα Κόκκινα είναι απόλυτα κατανοητή. Και είναι γι’ αυτό τον λόγο που εμείς επιμένουμε και για τα Κόκκινα και για την Αθηένου-Πυρόι. Και θεωρούμε ότι μπορεί να υπάρχει τρόπος να υπάρξει συμφωνία και σε αυτά.»
«Αυτό το οποίο έχει επιτευχθεί χθες είναι η συμφωνία για δύο σημεία διέλευσης χωρίς αυτά, τα δύο σημεία διέλευσης να λειτουργούν εναλλακτικά ή να υποκαθιστούν τα υπόλοιπα σημεία διέλευσης» πρόσθεσε.
Όσον αφορά τη συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ο κ. Λετυμπιώτης δηλώνει ότι είναι από χθες σε συντονισμό με το γραφείο του ώστε να βρεθεί ο χρόνος και ο τόπος όπου θα διεξαχθεί η συνάντηση.
«Εμείς θέλουμε, επιδιώκουμε και θεωρούμε ότι υπάρχει χρόνος εντός της θητείας αυτού του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος. Η παρακαταθήκη του κ. Γκουτέρες να είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.»
