Στη σημασία της αποκλιμάκωσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, σημειώνοντας, σε συνέντευξή του στο Bloomberg TV, την ανάγκη για συντονισμό της ΕΕ, χωρών της περιοχής αλλά και των ΗΠΑ για να επιτευχθεί διά της διπλωματικής οδού κατάπαυση του πυρός. Αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση, οι συνέπειες θα είναι σοβαρές, είπε, προτείνοντας, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία ενός «συνασπισμού προθύμων» για να παρουσιαστεί ένα σχέδιο αποκλιμάκωσης.
Μιλώντας στο Bloomberg TV το πρωί της Παρασκευής, μία ημέρα μετά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε επίσης στις σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο, λέγοντας ότι Λευκωσία και Λονδίνο πρέπει να συζητήσουν το θέμα. Για το ενδεχόμενο ένταξης στο ΝΑΤΟ είπε πως αν ήταν δυνατό, η Κύπρος θα ήταν έτοιμη να υποβάλει αίτηση, «δεν είναι όμως εφικτό».
Ερωτηθείς για το πώς η κρίση επηρεάζει τη στρατηγική άμυνας της Κύπρου και της ΕΕ, ο Πρόεδρος σημείωσε πως «καταρχάς, είμαστε μέρος της περιοχής. Δεν εμπλεκόμαστε στον πόλεμο, σε αυτή την κρίση, με κανέναν τρόπο. Η χώρα μου παραμένει ένας σταθερός, ασφαλής και πλήρως λειτουργικός κόμβος για επιχειρήσεις, επενδύσεις και τουρισμό. Γνωρίζουμε την περιοχή λόγω της γεωγραφίας μας και των διπλωματικών μας σχέσεων με όλες τις χώρες της περιοχής, δεν τη γνωρίζουμε από τα βιβλία, και αυτή την οπτική τη μεταφέρουμε στους Ευρωπαίους».
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Αναφερόμενος στην αντίδραση των κρατών μελών της ΕΕ, σημείωσε πως «για πρώτη φορά είδαμε την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πράξη. Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία αντέδρασαν άμεσα στο αίτημά μου και, χωρίς να ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7, το δοκιμάσαμε και το δοκιμάσαμε με επιτυχία,» και πρόσθεσε πως «πρέπει να δούμε πώς θα δώσουμε ουσία στο άρθρο 42.7 — τι θα κάνουμε σε περίπτωση που ένα κράτος-μέλος ενεργοποιήσει αυτό το άρθρο.»
Για τον ρόλο της ΕΕ στη Μέση Ανατολή και τα Στενά του Ορμούζ, ο Πρόεδρος σήμείωσε την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην περιοχή. «Πριν έρθω στις Βρυξέλλες, ήμουν σε τηλεφωνική επικοινωνία με ηγέτες της περιοχής, του Κόλπου και της Μέσης Ανατολής. Οι χώρες της περιοχής αναμένουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση μια πρωτοβουλία» υπογράμμισε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, ενώ επέμεινε στην ανάγκη αποκλιμάκωσης. «Πρέπει να επικεντρωθούμε στο πώς θα αποκλιμακώσουμε. Τώρα είναι η ώρα για ηγεσία και ενότητα. Είναι και μια ευκαιρία για τις διατλαντικές σχέσεις. Πρέπει να συνεργαστούμε, η ΕΕ, οι ΗΠΑ και οι χώρες της περιοχής, για να παρουσιάσουμε μια πρωτοβουλία αποκλιμάκωσης» είπε.
Ερωτώμενος σχετικά με το είδος της πρωτοβουλίας που θα πρέπει να ληφθεί εκ μέρους της ΕΕ αλλά και την πρόταση του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για την πιθανότητα παροχής ασφάλειας στη διέλευση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε ότι χρειαζόμαστε «μια διπλωματική πρωτοβουλία για επίτευξη κατάπαυσης του πυρός, όλα τα κράτη μέλη, τα κράτη της περιοχής, οι ΗΠΑ, τρίτες χώρες. Πρέπει να εργαστούμε μαζί, να παρουσιάσουμε κάτι απτό στο τραπέζι για να πετύχουμε εκεχειρία και μετά να συζητήσουμε τα υπόλοιπα ζητήματα».
Αναφερόμενος στην προοπτική ένταξης της Κύπρου στο ΝΑΤΟ, σημείωσε πως «εάν ήταν δυνατό η Κύπρος να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ αύριο, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, είμαστε έτοιμοι να υποβάλουμε αίτηση. Δεν είναι όμως εφικτό και δεν θέλουμε να υποβάλουμε αίτηση μόνο και μόνο για να λάβουμε βέτο από την Τουρκία».
Ο Πρόεδρος υπογράμμισε τη διαφωνία του με τον ΓΓ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, όσον αφορά την αυτονομία ασφάλειας και άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λέγοντας ότι «είναι δυνατό και δοκιμάστηκε στην Κύπρο με την αντίδραση που είχαμε από τις χώρες που ανέφερα πριν, ότι η ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια είναι δυνατή. Και έχοντας μια ισχυρή ευρωπαϊκή πτυχή άμυνας και ασφάλειας, είναι επίσης χρήσιμο για το ΝΑΤΟ, είναι επίσης χρήσιμο για τις ΗΠΑ, δεν είναι κάτι εναντίον του ΝΑΤΟ ή εναντίον των ΗΠΑ».
Σχετικά με το θέμα των βρετανικών βάσεων και τις σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο, σημείωσε πως ως Κύπρος «έχουμε εξαιρετικές σχέσεις με την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και ένα παράδειγμα για το πόσο εξαιρετική είναι η σχέση μας είναι ότι ο Πρωθυπουργός [Κιρ Στάρμερ] επισκέφθηκε την Κύπρο η πρώτη επίσκεψη μετά από 53 χρόνια».
Ωστόσο, ενώ σημείωσε ότι υπάρχει στρατηγικός διάλογος με το Ηνωμένο Βασίλειο, «συνεργαζόμαστε πολύ στενά, αλλά το ζήτημα των Βρετανικών Βάσεων πρέπει να το συζητήσουμε. Εννοώ, όλοι μας καταλαβαίνουμε ότι οι βάσεις στην Κύπρο είναι συνέπεια της αποικιοκρατικής περιόδου στην Κύπρο. Έχουμε περισσότερους από 10.000 Κύπριους πολίτες στις Βρετανικές Βάσεις, έχουμε την ευθύνη για αυτούς τους ανθρώπους, για την ασφάλειά τους, για την ευημερία τους, και όταν τελειώσει αυτή η κατάσταση, πρέπει να έχουμε μια ειλικρινή, ανοιχτή συζήτηση με τη βρετανική Κυβέρνηση, σχετικά με το μέλλον των Βάσεων».
Για το ενδεχόμενο η ύπαρξη των Βάσεων να καθιστά την Κύπρο στόχο, ο Πρόεδρος υπογράμμισε πως «στην Κύπρο είχαμε ένα μεμονωμένο περιστατικό που στόχευε τις Βρετανικές Βάσεις. Η Κύπρος δεν δέχτηκε επίθεση, η Κύπρος δεν είναι μέρος της κρίσης». Πρόσθεσε ότι είχε μια συζήτηση με τον Βρετανό Πρωθυπουργό «για κάποιες εξελίξεις που είδαμε, δεν μας άρεσαν ορισμένοι χειρισμοί, και όταν τελειώσει η κρίση πρέπει να τα βάλουμε όλα στο τραπέζι και να αποφασίσουμε μαζί για το μέλλον των Βάσεων».
Για τις επιπτώσεις της κρίσης με το Ιράν, ο Πρόεδρος εκτίμησε πως «όλες οι χώρες θα επηρεαστούν αρνητικά αν συνεχιστεί η κατάσταση. Αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση, οι συνέπειες θα είναι σοβαρές, στην οικονομία, τον τουρισμό, το εμπόριο, την ενέργεια» ενώ πρότεινε συντονισμένη δράση. «Πρέπει να μετατρέψουμε αυτή την κρίση σε ευκαιρία και να δημιουργήσουμε έναν, ας πούμε, συνασπισμό πρόθυμων για να παρουσιάσουμε ένα σχέδιο αποκλιμάκωσης» είπε.
Σχετικά με την ενέργεια και τις αποφάσεις σε επίπεδο ηγετών στην Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης, ο Πρόεδρος είπε πως οι ηγέτες συζήτησαν «μια σειρά μέτρων που πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά» σημειώνοντας ότι αυτά δεν αφορούν αποκλειστικά το ETS. «Αυτός είναι ο λόγος που χθες το βράδυ αποφασίσαμε ότι θα επανέλθουμε στο θέμα τον Ιούνιο για να αξιολογήσουμε την κατάσταση» συμπλήρωσε.
Για πιθανό πλαφόν στο φυσικό αέριο, ο Πρόεδρος σημείωσε ότι αυτό «αποτελεί μια επιλογή» αλλά σημείωσε την ανάγκη «να ληφθεί υπόψη ότι κάθε χώρα έχει διαφορετικό ενεργειακό μείγμα» και ότι «δεν μπορεί να υπάρξει μία ενιαία προσέγγιση για όλους».
Για Ουκρανία, Ρωσία και την ευρωπαϊκή συνοχή, ο Πρόεδρος διαφώνησε με τη στάση του Ούγγρου Πρωθυπουργού, Βίκτορ Όρμπαν σχετικά με το πακέτο των €90 δισ. και συμφωνηθέντα στην Σύνοδο του περασμένου Δεκεμβρίου. «Δεν συμφωνώ με τον πολύ καλό μου φίλο Βίκτορ και τη στάση του για τα €90 δισ» είπε. «Καταλαβαίνετε ότι το μήνυμα που στέλνουμε, εάν είχαμε μια απόφαση σε επίπεδο ηγετών και Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και δεν τις υλοποιούμε, πλήττεται αρνητικά η αξιοπιστία μας. Πιστεύω ακράδαντα ότι δεν υπάρχουν αδιέξοδα στη διπλωματία, θα βρούμε έναν τρόπο να εφαρμόσουμε ό,τι έχουμε αποφασίσει» τόνισε.
Ερωτώμενος σχετικά με τις σχέσεις της ΕΕ με τη Ρωσία και τη συζήτηση που άνοιξε και ο Βέλγος Πρωθυπουργός, Μπαρτ Ντε Βέβερ, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε την ανάγκη ενιαίας στάσης σε Ενωσιακό επίπεδο. «Συζήτησα το θέμα χθες με τον Βέλγο Πρωθυπουργό, όλοι μας έχουμε συγκεκριμένες σκέψεις για τον τρόπο προσέγγισης της Ρωσίας. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να συζητήσουμε αυτό το θέμα σε επίπεδο των 27, να έχουμε μια κοινή προσέγγιση και να στείλουμε ένα κοινό μήνυμα στη Ρωσία για την μελλοντική πορεία» ανέφερε. Αυτό γιατί, «εάν τοποθετηθούμε δημόσια και οι 27, όσον αφορά το ζήτημα του πώς προσεγγίζουμε τη Ρωσία, τότε αυτό είναι αρνητικό για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επομένως, πρέπει να κάνουμε μια συζήτηση σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, να έχουμε μια κοινή προσέγγιση και να ακολουθήσουμε αυτήν την προσέγγιση» κατέληξε.
