Η Διεθνής Ημέρα Χορού καθιερώθηκε το 1982 από τη Διεθνή Επιτροπή Χορού του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου προς τιμήν του Γάλλου χορευτή, χορογράφου και συγγραφέα Ζαν-Ζωρζ Νοβέρ (Jean-Georges Noverre, 1727 – 1810), δημιουργού του σύγχρονου μπαλέτου.
Η Διεθνής Ημέρα Χορού εορτάζεται κάθε χρόνο στις 29 Απριλίου -ημερομηνία γέννησης του Ζαν-Ζωρζ Νοβέρ- και είναι αφιερωμένη στην τέχνη του χορού, με στόχο να αναδείξει την καθολικότητά της, να υπερβεί πολιτικά, πολιτισμικά και εθνικά σύνορα και να φέρει κοντά τους ανθρώπους μέσα από την κοινή τους γλώσσα: τον χορό.
Κάθε χρόνο, το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου (ΔΙΘ), σε συνεργασία με τη Διεθνή Επιτροπή Χορού (IDC) του ΔΙΘ, αναθέτει σε μια εξέχουσα προσωπικότητα του χορού τη συγγραφή του Διεθνούς Μηνύματος, το οποίο μεταφράζεται σε δεκάδες γλώσσες και διαδίδεται παγκοσμίως μέσω των Εθνικών Κέντρων και των Συνεργαζόμενων Μελών του ΔΙΘ.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Ακρόαση» στον Φώτη Νικολάου (και τη Λέιλα)
Για το 2026, το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου επέλεξε τη διακεκριμένη Καναδή χορογράφο Crystal Pite (Κρίσταλ Πάιτ), για τη συγγραφή του Μηνύματος της Διεθνούς Ημέρας Χορού.
Στο Μήνυμά της, η Crystal Pite προσεγγίζει τον χορό ως μια θεμελιώδη μορφή ανθρώπινης έκφρασης, όπου το σώμα λειτουργεί ως φορέας νοήματος και συναισθήματος. Μέσα από εικόνες της καθημερινής κίνησης, υπογραμμίζει ότι ο χορός αποτελεί μια κοινή εμπειρία που συνδέει τους ανθρώπους, καθώς όλοι έχουμε βιώσει τα συναισθήματα που το σώμα εκφράζει, από τη χαρά και την επιθυμία μέχρι την απώλεια και την ανάγκη.
Η επιλογή της Crystal Pite για το 2026 αναγνωρίζει τη σημαντική συμβολή της στη σύγχρονη χορογραφία, καθώς και το έργο της το οποίο διερευνά σε βάθος την ανθρώπινη εμπειρία μέσα από την κίνηση και τη θεατρικότητα.
Μήνυμα για τη Διεθνή Ημέρα Χορού 2026
Crystal PITE, Καναδάς
Χορογράφος
Οι άνθρωποι κινούνται. Tα μπράτσα μας εκτείνονται, τα γόνατά μας λυγίζουν, τα κεφάλια μας γνέφουν, τα στήθη μας υποχωρούν, οι πλάτες μας τεντώνονται, πηδάμε, ανασηκώνουμε τους ώμους, σφίγγουμε τις γροθιές μας, σηκώνουμε ο ένας τον άλλον ψηλά και σπρώχνουμε ο ένας τον άλλο μακριά. Όλα αυτά είναι εξίσου και γλώσσα και δράση. Είναι όσα έχει να πει το σώμα για την ανάγκη, την ήττα, το θάρρος, την απόγνωση, την επιθυμία, τη χαρά, την αμφιθυμία, τη δυσφορία, την αγάπη. Οι εικόνες αυτές αποκτούν νόημα στο μυαλό μας επειδή έχουμε αισθανθεί τόσο ουσιαστικά όλα αυτά τα πράγματα στο σώμα μας – έχουμε (συγ)κινηθεί.
Είμαστε χορευτές, όλοι μας. Η ζωή μας κινεί∙ η ζωή μας χορεύει. Εφήμερος σαν μια ανάσα, συμπαγής σαν ένα οστό, ο χορός είναι φτιαγμένος από εμάς. Σμιλεύουμε τον χώρο. Γράφουμε με τα σώματα μας σε μια βουβή γλώσσα που γίνεται βαθιά κατανοητή. Ομορφαίνουμε τον χώρο μέσα και γύρω μας όταν χορεύουμε.
Όπως η ζωή, ο χορός αυτοδημιουργείται και αυτοκαταστρέφεται κάθε στιγμή. Όπως η αγάπη, δεν χωράει λογική.
Μ’ αρέσει να φαντάζομαι το σώμα σαν μια τοποθεσία∙ ένα μέρος όπου το είναι μας φυλάσσεται και πλάθεται. Όταν χορεύουμε, μας διακατέχει μια βαθιά αφοσίωση να είμαστε παρόντες εκεί.
Γράφω αυτό το Μήνυμα στις αρχές του 2026, όταν φαίνεται να μην υπάρχει τέλος στην καταπίεση, τις αναταραχές και τα βάσανα στον κόσμο μας. Καθημερινά, καθώς γινόμαστε μάρτυρες της φρίκης που είναι ικανοί να προκαλέσουν οι άνθρωποι ο ένας στον άλλον και του μηχανισμού της εξουσίας που χρηματοδοτεί και τροφοδοτεί ανείπωτη βία κατά των ανθρώπων και του πλανήτη, ο χορός μοιάζει με μια επιπόλαιη, μάταιη απάντηση. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τι μπορεί να κάνει ένας καλλιτέχνης του χορού σ’ έναν κόσμο που έχει τόσο μεγάλη ανάγκη από ριζική αλλαγή και επούλωση των πληγών του.
Κι όμως, η τέχνη, όπως και η ελπίδα, είναι μια μορφή αγάπης. Προκλητικά γενεσιουργός απέναντι στη βεβήλωση, η τέχνη λειτουργεί ως διαλύτης στο απολιθωμένο μυαλό και ως βάλσαμο που το θεραπεύει. Η τέχνη είναι ένα δοχείο που μας εμπεριέχει ενώ παλεύουμε με ερωτήματα – μαζί – μ’ έναν τρόπο που διαφέρει από τις ειδήσεις, διαφέρει από τα ντοκιμαντέρ και την εκπαίδευση, διαφέρει από τις απόψεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαφέρει από τον ακτιβισμό και τις διαμαρτυρίες, αλλά δεν είναι ασύμβατος με αυτά.
Μέσω της δημιουργικότητας, συσσωρεύουμε αντίσταση και ελπίδα μέσω μικρών πράξεων θάρρους, περιέργειας, καλοσύνης και συνεργασίας. Στον χορό και στη δημιουργία του χορού, βρίσκουμε αποδείξεις ότι η ανθρωπότητα είναι κάτι παραπάνω από την πιο πρόσφατη αποκαρδιωτική παγκόσμια αποτυχία μας.
Όμως ο χορός δε χρειάζεται αιτιολογία ούτε εξηγήσεις. Είναι φτιαγμένος από εμάς μα δεν μας οφείλει τίποτα. Χρειάζεται μόνο να κατοικήσει σε ένα πρόθυμο σώμα. Από εκείνη την τοποθεσία μπορεί να μεταφράσει το άφατο∙ ενεργεί ως μεσολαβητής ανάμεσα σ’ εμάς και το άγνωστο.
Μας συγκινούν αυτά τα φευγαλέα ίχνη ομορφιάς στην παρούσα στιγμή. Και καθώς ενσαρκώνουμε τόσο τον χορό όσο και την εξαφάνισή του, αναλογιζόμαστε τη δική μας παροδικότητα. Ταυτόχρονα, αν παραμείνουμε προσηλωμένοι, ο χορός θα μας χαρίσει που και που μια φευγαλέα ματιά στην ψυχή.
Μετάφραση στα ελληνικά από το αγγλικό πρωτότυπο: Γιόλα Κλείτου
για το Κυπριακό Κέντρο Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (ΚΚΔΙΘ)
Βιογραφικό Σημείωμα
Crystal PITE, Καναδάς
Η Καναδή χορογράφος Crystal Pite είναι πρώην μέλος του Μπαλέτου της Βρετανικής Κολομβίας (Ballet British Columbia) και του Μπαλέτου William Forsythe της Φρανκφούρτης (William Forsythe’s Ballett Frankfurt).
Σε μια χορογραφική καριέρα που εκτείνεται 35 χρόνια, η Pite έχει δημιουργήσει περισσότερα από εξήντα έργα για θιάσους όπως το Βασιλικό Μπαλέτο, το Χοροθέατρο της Ολλανδίας, το Μπαλέτο της Όπερας του Παρισιού και το Εθνικό Μπαλέτο του Καναδά. Είναι γνωστή για έργα που αντιμετωπίζουν με τόλμη θέματα όπως το τραύμα, ο εθισμός, η σύγκρουση, η συνειδητότητα και η θνητότητα. Tο τολμηρό και πρωτότυπο όραμά της, της έχει αποφέρει διεθνή αναγνώριση και έχει εμπνεύσει μια ολόκληρη γενιά καλλιτεχνών του χορού.
Είναι Συνεργαζόμενη Καλλιτέχνιδα σε τρεις οργανισμούς: το Χοροθέατρο της Ολλανδίας (Nederlands Dans Theater), το Sadler’s Wells (Λονδίνο) και το Εθνικό Κέντρο Τεχνών του Καναδά. Είναι Επίτιμη Διδάκτορας Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Simon Fraser, μέλος του Τάγματος του Καναδά και έχει τιμηθεί με τον τίτλο του Ιππότη του Τάγματος Γραμμάτων και Τεχνών (Officier de l’Ordre des Arts et des Lettres) της Γαλλίας.
Το 2002, ίδρυσε στο Βανκούβερ την Kidd Pivot, μια ομάδα που επιδιώκει να αποστάξει και να μεταφράσει οικουμενικά ζητήματα σε έργα τέχνης που μας συνδέουν με ουσιώδη στοιχεία της ανθρωπότητας. Παγκοσμίως γνωστή για τις ριζοσπαστικές υβριδικές μορφές χορού και θεάτρου, η Kidd Pivot πραγματοποιεί διεθνείς περιοδείες με έργα που έχουν λάβει διθυραμβικές κριτικές, όπως τα Betroffenheit, Revisor, και Assembly Hall (σε συν-δημιουργία με τον Jonathon Young), The Tempest Replica, Dark Matters, Lost Action, και The You Show.
Μεταξύ των πολλών βραβείων της Pite περιλαμβάνονται το Βραβείο Παραστατικών Τεχνών του Γενικού Κυβερνήτη του Καναδά (2022), το Βραβείο Χορού Jacob’s Pillow (2011) και το Βραβείο Jacqueline Lemieux του Συμβουλίου του Καναδά (2012). Το 2017, έλαβε το Benois de la Danse για τη δημιουργία της The Seasons’ Canon στο Μπαλέτο της Όπερας του Παρισιού. Το 2018, έλαβε το Μεγάλο Βραβείο Χορού του Μόντρεαλ. Έχει τιμηθεί με πέντε βραβεία Sir Laurence Olivier για δημιουργίες της με την Kidd Pivot και το Βασιλικό Μπαλέτο.
