31 Ιουλίου 1960. Δύο εβδομάδες πριν από την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο κυπριακός λαός, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι προσέρχονται χωριστά στις κάλπες για την ανάδειξη της πρώτης Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ο εκλογικός νόμος υιοθετούσε το πλειοψηφικό σύστημα και οριζόντια ψηφοφορία. Το αποτέλεσμα ήταν προκαθορισμένο, καθώς οι 35 έδρες της ε/κ κοινότητας είχαν κατανεμηθεί εκ των προτέρων από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο: 30 στο Πατριωτικό Μέτωπο και 5 στο ΑΚΕΛ.
Οι 15 έδρες των Τουρκοκυπρίων πέρασαν στην Εθνική Τουρκική Ένωση Κύπρου υπό τον μετέπειτα αντιπρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Φαζίλ Κιουτσιούκ.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Πρώτος Πρόεδρος της Βουλής αναδείχτηκε ο Γλαύκος Κληρίδης και αντιπρόεδρος ο Ορχάν Μουντερίσογλου, αμφότεροι χωρίς ανθυποψηφίους.
Οι δικοινοτικές συγκρούσεις του 1963-64, ακρωτηριάζουν το κράτος. Οι Τουρκοκύπριοι αποχωρούν από τους θεσμούς της Δημοκρατίας. Έκτοτε οι 15 έδρες τους στη Βουλή παραμένουν κενές.
Στις 5 Ιουλίου του 1970 διεξάγονται οι δεύτερες βουλευτικές εκλογές, σε ένα βαθιά πολωμένο περιβάλλον. Στην πολιτική ζωή κυριαρχεί η αντιπαράθεση Μακαριακών – Αντιμακαριακών. Για πρώτη φορά, έδρες στη Βουλή διεκδικούν πέντε κόμματα. Παρά την πρωτιά του ΑΚΕΛ, το πλειοψηφικό σύστημα δίνει περισσότερες έδρες στο Ενιαίο Κόμμα των Κληρίδη – Γιωρκάτζη. Στο τιμόνι της Βουλής παραμένει ο Κληρίδης, ο οποίος εξελέγη έναντι του Βάσου Λυσσαρίδη.
Το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή του 1974 διακόπτουν βίαια την πολιτική ομαλότητα. Οι αναβληθείσες βουλευτικές εκλογές πραγματοποιούνται τελικώς τον Σεπτέμβριο του 1976 με τη συμμετοχή 2 συνδυασμών και 11 ανεξάρτητων υποψηφίων. ΑΚΕΛ, η νεοσύστατη Δημοκρατική Παράταξη του Σπύρου Κυπριανού και η ΕΔΕΚ συντάσσονται υπό τη Δημοκρατική Συνεργασία. Λόγω του πλειοψηφικού συστήματος, έμεινε εκτός Βουλής ο Δημοκρατικός Συναγερμός που με 27,6% είχε αναδειχθεί σημαντική πολιτική δύναμη.
Ο θάνατος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου τον Αύγουστο του ’77 οδηγεί τον Σπύρο Κυπριανού από την Προεδρία της Βουλής, στην Προεδρία της Δημοκρατίας. Μετά την επαναληπτική εκλογή της16ης Οκτωβρίου, τη θέση του καταλαμβάνει ο Γεώργιος Λαδάς, που επικράτησε στην ψηφοφορία του συναγερμικού Γιαννάκη Μάτση.
Η δεκαετία του ’80 φέρνει βαθιές αλλαγές. Η ψήφος καθίσταται υποχρεωτική και το πολιτικό σύστημα αποκτά πιο σταθερή μορφή. Στις βουλευτικές του 1981 συμμετέχουν για πρώτη φορά 7 κόμματα, ωστόσο το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής που εισήχθη, έστειλε στη Βουλή μόνο το ΑΚΕΛ, τον ΔΗΣΥ, το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ. Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται το κόμμα της Αριστεράς, με μόλις 1 μονάδα πάνω από τον ΔΗΣΥ.
Μετά την αύξηση του αριθμού βουλευτών από 50 σε 80, εκ των οποίων οι 56 καταλαμβάνονται από τους Ε/κ, το 1985 διεξάγονται πρόωρες εκλογές. Απότοκο της σύγκρουσης τους με τον Πρόεδρο Κυπριανού, ο Δημοκρατικός Συναγερμός αναδείχθηκε πρώτη πολιτική δύναμη, ενώ το ΑΚΕΛ κατετάγη τρίτο πίσω από το ΔΗΚΟ, ενώ στην προεδρία της Βουλής εξελέγη ο Βάσος Λυσσαρίδης.
Στα χρόνια που ακολουθούν ο δικομματισμός παγιώνεται. Τα ποσοστά ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ αθροιστικά ξεπερνούν το 65%. Το 1991 ο Βουλευτής Αμμοχώστου Αλέξης Γαλανός λαμβάνει τις ψήφους του ΔΗΚΟ και ΔΗΣΥ και αναδεικνύεται έβδομος Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Το 1996 εισάγεται το σύστημα της απλής αναλογικής, με όριο το 1/56 των έγκυρων ψήφων, ανοίγοντας έτσι την πόρτα της Βουλής σε νέους μικρότερους σχηματισμούς, όπως το Κίνημα Ελεύθερων Πολιτών, το Κίνημα Οικολόγων, τους Νέους Ορίζοντες, το ΑΔΗΚ, και πολύ αργότερα το ΕΥΡΩΚΟ.
Το 2001 τον Σπύρο Κυπριανού διαδέχεται στην Προεδρία του σώματος, ο Δημήτρης Χριστόφιας και το 2006 το πηδάλιο περνά στα χέρια του Μάριου Καρογιάν. Το 2011 έπειτα από αποστασία του Ζαχαρία Κουλία, στην Προεδρία της Βουλής εκλέγεται ο Γιαννάκης Ομήρου και το 2016 ο Δημήτρης Συλλούρης, ο οποίος παραιτήθηκε ωστόσο το 2020, για να τον αντικαταστήσει ο Αδάμος Αδάμου του ΑΚΕΛ.
Εν μέσω πανδημίας, στις 30 Μαΐου του 2021, ο κυπριακός λαός προσήλθε στις κάλπες για την ανάδειξη της νέας βουλής. Παρά τις σημαντικές απώλειες στα ποσοστά τους, Δημοκρατικός Συναγερμός και ΑΚΕΛ διατηρήθηκαν στην πρώτη και δεύτερη θέση αντίστοιχα. Έπειτα από έντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις η Αννίτα Δημητρίου έλαβε στη δεύτερη ψηφοφορία τις 25 ψήφους από ΔΗΣΥ – ΕΛΑΜ – ΔΗΠΑ και έγινε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής στην 61χρονη ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
