Eίναι ανεπίτρεπτο να αγνοείς αλαζονικά την κοινή εμπειρία και να θεωρείς αυτοεξυπηρετικά ότι οι πολίτες δεν βλέπουν το προφανές – την αθέτηση των υποσχέσεών σου
Ο φόβος του παθολογικού ναρκισσιστή είναι να χάνει – η ήττα κλονίζει την εύθραυστη αυτοαντίληψή του. Αρέσκεται να οικειοποιείται την επιτυχία και να αποποιείται την αποτυχία. Ο συχνότερος προσβλητικός χαρακτηρισμός του Τραμπ για όσους αντιπαθεί είναι «loser». Να χάνεις, γι’ αυτόν, συνιστά ηθική μομφή.
Μετά την αποφράδα 3/11/2026, ο Τραμπ ανήκει, πλέον, στους «losers». Η εγωπάθεια δεν του επιτρέπει, φυσικά, να το αποδεχθεί. Έχοντας την ψευδή εντύπωση ότι διατηρούσε ακόμη την επιρροή του στο εκλογικό σώμα, είχε καλέσει τους ψηφοφόρους να «προσποιηθούν ότι είναι υποψήφιος» (5/10/26 – σύμφωνα με την Washington Post, επανέλαβε την προτροπή του 63 φορές!), προκειμένου να ψηφίσουν τους εκλεκτούς του στις ενδιάμεσες εκλογές. Αγνοήθηκε επιδεικτικά: οι ευνοούμενοί του έχασαν, το κόμμα του υπέστη πανωλεθρία.
Η αντίδρασή του; Κλασικά τραμπική: «δεν είναι προσωπικό πλήγμα. […] Αν ήμουν εγώ υποψήφιος, θα είχα κερδίσει θριαμβευτικά» (4/11/26). Στην τραμπική ιδιόλεκτο: κερδίζει το κόμμα μου; Το οφείλει σε μένα. Χάνει; Αυτό φταίει. Ο παθολογικός ναρκισσιστής πιστώνεται μόνο νίκες, ουδέποτε χρεώνεται ήττες.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Μην το παίρνεις προσωπικά Ντόναλτ
Radical Left Lunatics
Τέτοια αυτοεξυπηρετικά «deals» έχει μάθει να κάνει ο Τραμπ στη ζωή του. Το σημαντικότερο «deal» είναι με τον εαυτό του: από θέσεις ισχύος αντλεί ικανοποίηση καλλιεργώντας αυταπάτες μεγαλείου. Δυσκολεύεται, συνεπώς, να ξεχωρίσει το πραγματικό από το φαντασιώδες. Το ηχηρό χαστούκι που πήρε από το εκλογικό σώμα ήταν (και) γνωσιολογικό: είναι ανεπίτρεπτο να αγνοείς αλαζονικά την κοινή εμπειρία και να θεωρείς αυτοεξυπηρετικά ότι οι πολίτες δεν βλέπουν το προφανές – την αθέτηση των υποσχέσεών σου.
Ο Τραμπ κληρονόμησε οικονομική ισχύ στην οικογενειακή επιχείρηση. Ως δημαγωγική (και ενίοτε χυδαία) τηλεπερσόνα απέκτησε μιντιακή ισχύ. Το προεδρικό αξίωμα τον έκανε να θεωρεί τον εαυτό του οιονεί Καίσαρα. Έμαθε να ζει με την κολακεία σε περιβάλλοντα-φούσκες. Σμιλεμένος με εμπειρίες αναντίρρητης ισχύος ανέπτυξε ροπή σε βουλησιαρχικές φαντασιώσεις. Νομίζει ότι μπορεί να πλάσει τον κόσμο στα μέτρα του! «Θα τερματίσω άμεσα τον πληθωρισμό» (18/7/24). «Οι τιμές της ενέργειας και του ηλεκτρισμού θα μειωθούν στο μισό σε 12 μήνες» ( 8/9/24). «Θα τερματίσω σε 24 ώρες τον πόλεμο στην Ουκρανία» (1/2/23). «Έχουμε κερδίσει τον πόλεμο με το Ιράν» (24/3/26). Σε όλα διαψεύστηκε παταγωδώς.
Το εκλογικό σώμα διόρθωσε τη ναρκισσιστική αυτοαναφορικότητα του Τραμπ – την αποκοπή του από την κοινή αίσθηση. Αρνούνταν ότι ο πληθωρισμός και οι υψηλές τιμές ενέργειας ήταν μείζον κοινωνικό πρόβλημα. «Η λέξη affordability [προσιτό κόστος ζωής] είναι απάτη των Δημοκρατικών» (2/12/25). «Οι δασμοί δεν έφεραν πληθωρισμό» (10/1/26). «Όλοι μου λένε ότι ο πόλεμος [στο Ιράν] είναι αντιδημοφιλής, αλλά εγώ νομίζω ότι είναι δημοφιλής» (19/5/26).
Η εκλογική ήττα ήταν προσωπική. Η ηγετική αύρα του ξεθώριασε. Το πολιτικό κεφάλαιό του απομειώθηκε. Η δημοκρατία, επιτέλους, αυτο-διορθώθηκε. Στις 3 Νοεμβρίου εγκαινιάστηκε η μετα-τραμπική εποχή.
Ο κ. Χαρίδημος Τσούκας (www.htsoukas.com) είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, ερευνητής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Warwick, μέλος της Κυπριακής και της Βρετανικής Ακαδημίας
