Eπιτρέπει σε σημαντικά μέρη της πολιτικής ελίτ να αποφεύγει τα ερωτήματα ουσίας και να σπρώχνει τις εξελίξεις εγγύτερα στην προεκλογική εκστρατεία του 2028
Η συνάντηση Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν στις 26 Αυγούστου έκλεισε με δύο ανακοινώσεις. Η πρώτη αφορά την πύκνωση των συναντήσεων των δύο ηγετών σε εβδομαδιαία βάση. Η δεύτερη αφορά την ανακοίνωση των μελών της Συντονιστικής Επιτροπής του Συμβουλευτικού Σώματος της Κοινωνίας των Πολιτών, ενός θεσμού που έχει προταθεί ως κανάλι συμμετοχής της κοινωνίας στη διαδικασία επίλυσης.
Στο επίπεδο της επικοινωνίας το μήνυμα είναι ότι κάτι κινείται. Ωστόσο, τι είδους πραγματικότητα εκφράζει αυτή η εξέλιξη; Η δημιουργία μιας ακόμη επιτροπής εντάσσεται σε μια μακρά παράδοση θεσμικού πολλαπλασιασμού γύρω από το Κυπριακό. Ομάδες εργασίας, τεχνικές επιτροπές, μέτρα εμπιστοσύνης, συμβουλευτικά όργανα της κοινωνίας των πολιτών: το ρεπερτόριο είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες και ανανεώνεται περιοδικά χωρίς να αλλάζει ουσιαστικά η αρχιτεκτονική του προβλήματος. Οι λίγες λειτουργικές και αποτελεσματικές πρωτοβουλίες, όπως η τεχνική επιτροπή για την πολιτισμική κληρονομιά, παραμένουν εν πολλοίς άγνωστές στο ευρύ κοινό, ενώ υπενθυμίζουν τα ισχνά αποτελέσματα άλλων, παρόμοιων πρωτοβουλιών.
Αυτή η πύκνωση διαδικασιών λειτουργεί ως υποκατάστατο πολιτικής βούλησης. Δίνει την αίσθηση κίνησης χωρίς να απαιτεί απάντηση στα ερωτήματα που πραγματικά καθορίζουν αν θα υπάρξει λύση: τι είδους πολιτική ισότητα, ποια μορφή διακυβέρνησης, πώς κατανέμεται η εξουσία σε μια ενδεχόμενη ομοσπονδιακή δομή, ποιος έχει λόγο και πόσο σε ζητήματα ασφάλειας και εγγυήσεων. Οι επιτροπές της κοινωνίας των πολιτών, όσο καλοπροαίρετες και αν είναι οι προθέσεις πίσω τους, σπάνια συνδέονται με τα ευρύτερα κοινωνικά σώματα που υποτίθεται πως εκπροσωπούν. Λειτουργούν περισσότερο ως τελετουργικό συμμετοχής παρά ως πραγματικός δίαυλος επιρροής στο περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο χρόνος επιλέγει και χωρίς εμάς
O Οργανισμός Νεολαίας QuoVadis;
Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι αν η νέα φάση διαφέρει ουσιωδώς από τις προηγούμενες. Οι θέσεις των δύο πλευρών, όσον αφορά τη φύση της λύσης, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εκεί που ήταν τα τελευταία χρόνια. Η ελληνοκυπριακή πλευρά συνεχίζει να επιμένει σε μια ομοσπονδία με ενισχυμένη λειτουργική ενότητα, ενώ η τουρκοκυπριακή πλευρά, ιδίως μετά την εκλογή Ερχιουρμάν, κινείται σε ένα φάσμα που αγγίζει και τη λογική δύο κρατών, ή τουλάχιστον μια χαλαρή συνομοσπονδιακή εκδοχή. Χωρίς σύγκλιση σε αυτό το θεμελιώδες επίπεδο, η πύκνωση συναντήσεων και η πολλαπλασίαση συμβουλευτικών σωμάτων μοιάζει προορισμένη να αναπαράγει το ίδιο μοτίβο: κινητικότητα στην επιφάνεια, στασιμότητα στον πυρήνα.
Μέσα από αυτή την ερμηνευτική προσέγγιση επιτυγχάνονται διάφοροι στόχοι: προς τους εξωτερικούς συνομιλητές μας, μπορούμε να επιχειρηματολογούμε ότι η κοινωνία συμβάλει στην προσπάθεια∙ στο εσωτερικό, η φύση της πρωτοβουλίας επιτρέπει να παρουσιάζεται ως ένα μικρό θετικό βήμα προς όσους υποστηρίζουν την ομοσπονδιακή λύση και ως μία ανώδυνη πρωτοβουλία προς όσους εναντιώνονται σε αυτή. Κυρίως όμως επιτρέπει σε σημαντικά μέρη της πολιτικής ελίτ να αποφεύγει τα ερωτήματα ουσίας και να σπρώχνει τις εξελίξεις εγγύτερα στην προεκλογική εκστρατεία του 2028.
Ο Νικόλας Κυράκου είναι νομικός.
