ALPHA της Κυριακής

Ο κλόουν αρχηγός κόμματος έχει εισαγάγει στην κυπριακή πολιτική σκηνή το αντίστοιχο του dumping στην οικονομία – κατεβάζει συστηματικά τον πήχη. Το χειρότερο είναι ότι τα καραγκιοζιλίκια του γίνονται αποδεκτά

Στα μικρά παιδιά μαθαίνουμε, μεταξύ άλλων, πώς να αντιστοιχούν τη γλώσσα του σώματος στη λεκτική επικοινωνία.

 «Πες συγγνώμη στην αδερφή σου, Νίκο»

«Συγγνώμηηηη»

«Όχι, δεν λέμε έτσι συγγνώμη. Κοίταξέ την στα μάτια και ζήτα κανονικά [με το σωστό τόνο] συγγνώμη»

Αν η εξωλεκτική γλώσσα του σώματος (και τα συναισθήματα που υποδηλώνονται μέσω αυτής) δεν ευθυγραμμίζεται με όσα εκστομίζει το στόμα μας, το μήνυμα είναι ανειλικρινές. Ο μικρός Νίκος δεν εννοεί τη συγγνώμη του. Τη λέει επειδή πρέπει να την πει. Εμείς, όμως, οι γονείς ή οι δάσκαλοί του, θέλουμε να τον μάθουμε πώς να ζητά συγγνώμη – τον κοινωνικοποιούμε στην αμοιβαία λογοδοσία.

Βασικό στοιχείο της κοινωνικοποίησης είναι η χρήση του σώματος. Με το σώμα στέλνουμε μηνύματα. Αν δεν αποκτήσουμε αυτή τη δεξιότητα, δεν είμαστε μόνο α-δέξιοι, αλλά, συχνά, προσβλητικοί προς τους άλλους.  

Σε μια κηδεία δεν θα πάω με σορτς, όπως δεν θα πάω στο μάθημα με το μαγιό. Προσκεκλημένος σε έναν γάμο, χαμογελώ όταν χαιρετώ τους νεόνυμφους, δεν μορφάζω αποδοκιμαστικά. Σε μια τιμητική τελετή ντύνομαι κατάλληλα – όπως αναμένεται στην κουλτούρα μου. Ο επικεφαλής του εμπορικού κέντρου που έπαθε μεγάλη καταστροφή στον πρόσφατο σεισμό, στην Ιαπωνία, ζήτησε συγγνώμη για τους θανάτους, κάνοντας πρώτα υποκλίσεις, με πένθιμο ύφος, όπως συνηθίζεται στην Ιαπωνική κουλτούρα.

Γιατί συμπεριφόμαστε έτσι; Διότι η ενδυμασία μας, ο τρόπος που χρησιμοποιούμε το σώμα μας, έχει συμβολική σημασία. Αν στην κηδεία πάω με σορτς, δείχνω ασέβεια. Αν στο μάθημα πάω με μαγιό, δείχνω έλλειψη σοβαρότητας. Αν στην τελετή πάω με σαγιονάρες, δείχνω ότι δεν την παίρνω στα σοβαρά.

Ο κλόουν ευρωβουλευτής, που προθύμως υποδύεται τον καραγκιόζη για να τραβά την προσοχή, πήγε στο γάμο του όχι μόνο με κανονικό κουστούμι, αλλά ντυμένος σαν πιγκουίνος – με σμόκιν και παπιγιόν. Αντιπαρέρχομαι τον γελοίο σουσουδισμό του – την μίμηση τρόπων της μιντιακά κατασκευασμένης αριστοκρατικής αλλοδαπής. Παιδί της μιμητικής εποχής του, σχεδίασε την τελετή για το Instagram, όχι για τον συμβολισμό της στο πλαίσιο της παράδοσής του.

Το σημαντικό είναι άλλο. Ακόμη κι αυτός κατάλαβε ότι η τελετή γάμου είναι ένα γεγονός με ιδιαίτερη συμβολική σημασία και φόρεσε επίσημο ένδυμα (έστω και γελοίο για τα δικά μας ήθη), ενώ θα μπορούσε να είχε πάει με τη φόρμα ή το σορτσάκι και τα αθλητικά παπούτσια του. Δεν το έκανε. Ακόμη κι ο καραγκιόζης ξέρει πώς να συμπεριφέρεται σε θέματα που τον αφορούν. Στον βεζίρη υποκλίνεται, δεν του κουνά το δάχτυλο.

Αυτοσκηνοθετούμαι, άρα υπάρχω

Όταν ο κλόουν ευρωβουλευτής και αρχηγός κόμματος προσέρχεται σε εκδήλωση μνήμης για τα 30 χρόνια από τη δολοφονία των αείμνηστων Τάσου Ισαάκ και Σολωμού Σολωμού, με βερμούδα και αθλητικά παπούτσια, η επιεικής ερμηνεία είναι ότι ο κακόμοιρος δεν έχει συνειδητοποιήσει που παρευρίσκεται – δεν αντιλαμβάνεται την ιερότητα της τελετής. Η λιγότερο επιεικής ερμηνεία είναι ότι ξέρει πολύ καλά τι κάνει, αλλά θέλει να τραβήξει τη μιντιακή προσοχή με την εκκεντρική εμφάνισή του.

Η δική μου ερμηνεία δεν διαχωρίζει τα δύο. Ο κλόουν ευρωβουλευτής ζει στο σοσιαλμιντιακό σύμπαν, όπου το φαίνεσθαι συμπίπτει με το είναι. Σε ό,τι κάνει συμπεριφέρεται περισσότερο ως παρατηρητής, που αναμεταδίδει γεγονότα, και λιγότερο ως συμμέτοχος που βιώνει τα γεγονότα στα οποία μετέχει. Ζει τόσο πολύ για τα likes, σε σημείο που έχει αμβλυνθεί η αντιληπτική του ικανότητα – να διακρίνει λ.χ. μια επιμνημόσυνη τελετή από ένα πάρτι στην παραλία.

Ο γάμος του σχεδιάστηκε να είναι, πρωτίστως, μιντιακό γεγονός, όχι θρησκευτική τελετή. Με τις αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από το ευρωκοινοβούλιο, κάνει ρεπορτάζ – περιγράφει επιλεκτικά τι γίνεται, δεν διατυπώνει θέσεις για το τί πρέπει να γίνεται. Η περιγραφή υποκαθιστά την άποψη. Όταν έπαιρνε συνεντεύξεις από υποψήφιους βουλευτές μπροστά στην κάμερα, έτρωγε σαλάτα και συνομιλούσε μαζί τους, αν και είναι αλήθεια ότι δεν τον άκουσα να ρεύεται ή, αλά Καρβέλα, να πέρδεται on camera.

Η δημοσιότητα είναι το παν γι’ αυτόν. Σταδιοδρομεί επικερδώς ως influencer. Πουλάει ξεδιάντροπα την αυτογελοιοποίησή του γιατί μπορεί. Υπάρχει ζήτηση για όλα. Ο κλόουν ευρωβουλευτής σκηνοθετεί τον εαυτό του. Δεν γνωρίζει ποιος είναι ο εαυτός του γιατί δεν τον αναζητεί, ούτε τον επιμελείται, μόνο τον σκηνοθετεί. Αυτοσκηνοθετούμαι, άρα υπάρχω.

Πήγε σε επίσημη τελετή μνήμης, ντυμένος σα να πήγαινε σε κλαμπ ή μπιτσόμπαρο. Δεν τον απασχόλησε η ιερότητα της τελετής και τα αισθήματα πένθους που τη συνοδεύουν. Η συναισθηματική νοημοσύνη του (για να μη μιλήσω για τη διανοητική) είναι καχεκτική. Ενώ αντελήφθη το συμβολισμό του δικού του γάμου, αγνοεί τον συμβολισμό μιας επιμνημόσυνης τελετής που αφορά άλλους. Το γεγονός ότι εκπροσωπεί πολίτες, καθιστά το χαμηλό δείκτη συναισθηματικής και, συνακόλουθα, αισθητικής νοημοσύνης, ιδιαίτερα προβληματικό. Πώς μπορεί να σε εκπροσωπεί επάξια κάποιος που στερείται στοιχειώδους κοινωνικοποίησης; Δεν ξέρω πώς αισθάνεται ο ιερέας πατέρας του, αλλά εγώ θα ένοιωθα απίστευτη ντροπή για τον αχάμπαρο γιό μου. Κάτι δεν έκανα καλά.

Πολιτικό dumping

Ο κλόουν αρχηγός κόμματος έχει εισαγάγει στην κυπριακή πολιτική σκηνή το αντίστοιχο του dumping στην οικονομία. Όπως μερικές εταιρίες κάνουν dumping στις εξαγωγές τους μειώνοντας τις τιμές τους ακόμη και κάτω από το κόστος παραγωγής, προκειμένου να πουλήσουν, ο κλόουν αρχηγός κόμματος ρίχνει τα πολιτικά στάνταρντ παντού – κατεβάζει συστηματικά τον πήχη. Εκπτώσεις σε όλα!

Πιο χαμηλά Λόλα /  πιο χαμηλά Λόλα / μαζί σου κι άλλο πέφτω χαμηλά…

Στην Ευρωβουλή ψηφίζει χωρίς, όπως ενίοτε ομολογεί, να ξέρει τι ακριβώς ψηφίζει. Αν και δύο χρόνια ευρωβουλευτής, δηλώνει άγνοια για το Κυπριακό, και, αντί να συμμετάσχει προσωπικά στη Εθνικό Συμβούλιο, στέλνει ιδιώτη εκπρόσωπό του. Ανακοινώνει την ίδρυση κόμματος, φορώντας μύτη κλόουν. Μορφάζει, χοροπηδά και χαζογελά μπροστά στην κάμερα για να τραβήξει την προσοχή του κοινού στις αναρτήσεις του. Όταν καλείται σε ζωντανές τηλεοπτικές ή ραδιοφωνικές εκπομπές, συχνά προσέρχεται καθυστερημένος, εκθέτοντας τον οικοδεσπότη του. Τα ελληνικά του είναι επιπέδου παιδιού του Δημοτικού. Αγνοεί πολυσύλλαβες λέξεις που δεν ακούει συχνά (π.χ. υγειονομική, επισιτιστικές), ενώ τα αγγλικά του είναι τουριστικού επιπέδου. Η γλώσσα του διαπερνάται από την ίδια έλλειψη φροντίδας που δείχνει συχνά η εμφάνισή του. Είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν μπορεί να γράψει καλά μια παράγραφο ή να κατανοήσει ένα σχετικά σύνθετο κείμενο (όπως αυτό το άρθρο) σε οποιαδήποτε γλώσσα.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι το πολιτικό dumping του κλόουν γίνεται αποδεκτό. Μερικούς τους ψυχαγωγεί. Άλλοι τον βρίσκουν ενδιαφέρον θέμα κουτσομπολιού σε οικογενειακές ή φιλικές συνάξεις. Αυτοί που θάπρεπε, λόγω θέσεως, να ενοχλούνται, αδιαφορούν. Αντι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να αποκλείσει τον αντικαταστάτη του στο Εθνικό Συμβούλιο, τον έκανε αποδεκτό. Αντί οι δημοσιογράφοι που του πήραν τηλεοπτική ή ραδιοφωνική συνέντευξη  να τον αποκλείσουν από την εκπομπή τους, διότι εμφανίστηκε καθυστερημένος, τον δέχτηκαν. Αντί ο διοργανωτής της εκδήλωσης για τους αείμνηστους Ισαάκ και Σολωμού να του δείξει την πόρτα εξόδου ως «μη ευπρεπώς ενδεδυμένος», του επέτρεψε να συμμετάσχει.     

Ο κλόουν αρχηγός κόμματος είναι ο καθρέφτης που δείχνει την ασχήμια μας. Τον εκφυλισμό μιας κοινωνίας που δεν σκέπτεται, μόνο καταναλώνει∙ δεν προσβάλλεται, μόνο απολαμβάνει το θέαμα∙ δεν θέλει να είναι υπεύθυνη, μόνο αδιάφορα επικριτική. Τη φθορά μιας κοινωνίας σε αφασία, χωρίς πυξίδα, που δεν ξέρει που πατά και που πηγαίνει, που θεωρεί ότι η καρναβαλοποίηση της δημόσιας ζωής είναι ελπιδοφόρα και ο χαβαλές πολιτική κριτική. Το παρακμιακό σύστημα που κυβερνά τη χώρα, όχι μόνο αδιαφορεί, αλλά απολαμβάνει το θέαμα. Ξέρει καλά ότι οι κλόουν μόνο ψυχαγωγούν, δεν απειλούν. Όσοι το απειλούν απολύονται ή διώκονται.

www.htsoukas.com