Οι αριθμοί, οι επιδοτήσεις τι ισχύει και τι αλλάζει
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ένα στα δώδεκα παιδιά έρχεται στον κόσμο μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης. Η τάση που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια είναι αυξητική, κάτι που πιθανόν να οφείλεται σε προβλήματα στο σπέρμα, όπως και στην αύξηση της ηλικίας κατά την οποία τεκνοποιούν οι περισσότερες γυναίκες, δηλαδή μετά τα 35 έτη.
Τα στοιχεία παρέθεσε στον «Άλφα της Κυριακής» η Πρόεδρος της Γυναικολογικής και Μαιευτικής Εταιρείας, Δρ. Αφροδίτη Ελισσαίου, με τη βοήθεια της οποίας επιχειρήσαμε να ανοίξουμε το κεφάλαιο της συγκεκριμένης μεθόδου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην οποία στρέφονται χιλιάδες ζευγάρια κάθε χρόνο για να αποκτήσουν παιδί, κυρίως λόγω προβλημάτων υπογονιμότητας.
Το ποσοστό υπογονιμότητας παγκοσμίως αγγίζει το 10 με 15%, σύμφωνα με τη Δρ. Ελισσαίου. Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό “The Lancet” προβλέπει ότι τα περιστατικά υπογονιμότητας στις γυναίκες από 35 έως 49 ετών θα προσεγγίσουν τα 80 εκατομμύρια μέχρι το 2036, κυρίως λόγω καθυστέρησης της μητρότητας.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Τα δεδομένα στην Κύπρο
Στην Κύπρο, το κράτος επιδοτεί ζευγάρια και μονήρεις γυναίκες που προσφεύγουν στη μέθοδο της εξωσωματικής μέσω του Σχεδίου Αντιμετώπισης της Υπογονιμότητας, με τους αριθμούς να καταδεικνύουν την αναγκαιότητα της οικονομικής αυτής στήριξης.
Σύμφωνα με στοιχεία που εξασφαλίσαμε από το Υπουργείο Υγείας, το 2023 λήφθηκαν 2.478 αιτήσεις, το 2024 λήφθηκαν 2.330 και το 2025 λήφθηκαν 2.235 αιτήσεις.
Με βάση τα στατιστικά των αιτήσεων που παραλαμβάνονται, φαίνεται ότι η πλειοψηφία των γυναικών που προχωρούν σε ολοκληρωμένη εξωσωματική θεραπεία είναι στην ηλικιακή κατηγορία 31-40 ετών με ποσοστό 57% και ακολουθούν οι γυναίκες 41-50 ετών με ποσοστό 34%.
Επιδοτήσεις και δικαιούχοι
Για ολοκληρωμένη θεραπεία ωοληψίας – δημιουργίας εμβρύων (τεχνητή γονιμοποίηση) – εμβρυομεταφοράς, το κράτος δίνει τα εξής ποσά:
• 1η επιδότηση: €4.500
• 2η επιδότηση: €3.500
• 3η και 4η επιδότηση: €2.500
Την ίδια ώρα, το Σχέδιο παρέχει δωρεάν έως και 35 ενέσεις γοναδοτροπινών μέχρι τέσσερις φορές.
Μπορούν να επιδοτηθούν ζευγάρια ή μονήρεις γυναίκες που είναι μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου. Στις περιπτώσεις ζευγαριών, πρέπει τουλάχιστον ο ένας να είναι μόνιμος κάτοικος Κύπρου και ο άλλος κάτοικος Κύπρου με προσωρινή άδεια παραμονής. Σύμφωνα με το Σχέδιο, μπορούν να επιδοθούν μόνο δικαιούχοι του ΓεΣΥ και γυναίκες μέχρι την ηλικία των 53 ετών.
• Άτεκνα ζευγάρια ή άτεκνες μονήρεις γυναίκες μπορούν να επιδοτηθούν μέχρι τέσσερις φορές.
• Ζευγάρια ή μονήρεις γυναίκες που έχουν ένα παιδί μπορούν να επιδοτηθούν μέχρι τρεις φορές.
• Ζευγάρια ή μονήρεις γυναίκες που έχουν δύο παιδιά μπορούν να επιδοτηθούν μέχρι δύο φορές.
Οι αιτήσεις βρίσκονται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας. Αφού συμπληρωθούν από τους αιτητές, τον θεράποντα ιατρό και τον εμβρυολόγο, υποβάλλονται συνοδευόμενες από όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Αυξάνονται τα ποσά
Όπως πληροφορείται ο «Άλφα της Κυριακής», το Υπουργείο Υγείας προωθεί αύξηση του ποσού επιδοτήσεων σε €4.500 για κάθε ολοκληρωμένη θεραπεία, όπως και αύξηση του αριθμού επιδοτήσεων από τέσσερις σε πέντε. Η σχετική πρόταση αναμένεται να κατατεθεί εντός του μήνα στο Υπουργικό Συμβούλιο. Την ίδια ώρα, το Υπουργείο προχωρά στη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας, μέσω της οποίας θα υποβάλλονται τα αιτήματα του Σχεδίου Επιδότησης για Αντιμετώπιση της Υπογονιμότητας.
Διαδικασία και πιθανότητες επιτυχίας
Η Δρ. Αφροδίτη Ελισσαίου εξηγεί τη διαδικασία που ακολουθείται για την εξωσωματική γονιμοποίηση.
«Η προετοιμασία για μια εξωσωματική περιλαμβάνει μια πρώτη επίσκεψη στον γυναικολόγο που θα αναλάβει την θεραπεία, όπου θα εξηγηθεί αναλυτική η διαδικασία και οι πιθανές επιπλοκές. Η προετοιμασία συνήθως διαρκεί από δύο εβδομάδες μέχρι ένα μήνα,» σημειώνει.
Οι πιθανές επιπλοκές, αν και σπάνιες σε έμπειρα χέρια, περιλαμβάνουν, όπως αναφέρει η Δρ. Ελισσαίου, το αίσθημα τάσης στην κοιλιά από την ορμονική διέγερση (σπάνια μπορεί να συμβεί και σύνδρομο υπερδιέγερσης), τη μόλυνση και την αιμορραγία.
Σύμφωνα με τη γιατρό, το ποσοστό επιτυχίας σε παγκόσμιο επίπεδο κυμαίνεται στο 50-70% στην πρώτη εμβρυομεταφορά, ενώ στην τρίτη φτάνει το 85%.
Στο ερώτημα πόσες φορές μπορεί να επαναληφθεί η διαδικασία, η Δρ. Ελισσαίου απαντά πως δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο, αλλά παγκόσμια αναφέρεται ότι μια γυναίκα μπορεί να υποβληθεί μέχρι και οκτώ φορές σε εξωσωματική γονιμοποίηση, εάν δεν υπάρχουν οποιεσδήποτε επιπλοκές.
