Τις επιφυλάξεις του για τη συνταγματικότητα των νομοσχεδίων σε σχέση με τη μεταρρύθμιση του Θεσμού του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας έθεσε εκ νέου τη Δευτέρα ο Γιώργος Σαββίδης, κατά την παρουσίαση του προϋπολογισμού της Νομικής Υπηρεσίας για το 2027 ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, σημειώνοντας ότι η σοβαρότητα του εγχειρήματος ενδέχεται να οδηγήσει σε αμφισβήτηση της συνταγματικότητας της νομοθεσίας.
Ο κ. Σαββίδης, ο οποίος είχε εκφράσει πρόσφατα τις ανησυχίες του και ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, περιορίστηκε αρχικά να αναφέρει ότι «τέτοια θέματα απαιτούν πάρα πολύ προσεκτικούς και φρόνιμους χειρισμούς».
Σε ό,τι αφορά τον προϋπολογισμό για το 2027, ο οποίος ανέρχεται σε €44.784.514, έναντι €31.062.047 το 2026, περιλαμβάνει τις δαπάνες της Νομικής Υπηρεσίας και της Ανεξάρτητης Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας (ΑΑΔΙΠΑ). Από το σύνολο των €44.784.514 που προϋπολογίζονται για το 2027, ποσό ύψους €18.885.873 αφορά σε δαπάνες μισθοδοσίας προσωπικού, περιλαμβανομένου και του ωρομίσθιου προσωπικού, ενώ το ποσό των €20.898.641 αφορά τις τακτικές και αναπτυξιακές δαπάνες. Ακόμη, το ποσό που αντιστοιχεί στο πάγιο ταμείο της Υπηρεσίας, προϋπολογίζεται σε €5 εκ.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σε σχέση με τη συνολική υλοποίηση του προϋπολογισμού για το 2026, μέχρι το τέλος του έτους εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 95%, έναντι 91% το 2025. Παράλληλα, μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2026, υλοποιήθηκε το 68% του συνολικού προϋπολογισμού, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, το ποσοστό υλοποίησης ανήλθε στο 72%.
Αναφερόμενος στις ανάγκες στελέχωσης, ο Γενικός Εισαγγελέας σημείωσε ότι από τον Ιούλιο του 2020, όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του, έχουν πληρωθεί συνολικά 156 οργανικές θέσεις στη Νομική Υπηρεσία. Ειδικότερα, εντός του 2026 πληρώθηκαν 14 θέσεις δημόσιων κατηγόρων και επτά θέσεις λειτουργών της ΜΟΚΑΣ, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία πλήρωσης εννέα μόνιμων θέσεων Δικηγόρου της Δημοκρατίας Α’.
«Γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε λόγω υπέρμετρης αύξησης των εργασιών μας», ανέφερε, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και η Κυβέρνηση ενέκριναν σημαντικό αριθμό πρόσθετων θέσεων για το 2027. Συγκεκριμένα, όπως είπε, έχει εγκριθεί η πρόσληψη 33 νέων, μόνιμων θέσεων νομικών λειτουργών και 30 νομικών γραμματέων.
Ο κ. Σαββίδης αναφέρθηκε επίσης στο πάγιο αίτημα για μισθολογική αναβάθμιση των δημόσιων κατηγόρων, σημειώνοντας ότι η Νομική Υπηρεσία επανέφερε πρόσφατα το θέμα στο Υπουργείο Οικονομικών. Όπως είπε, το αίτημα θεωρείται δίκαιο, λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο όγκο εργασίας, τις ευθύνες που αναλαμβάνουν οι δημόσιοι κατήγοροι ενώπιον των δικαστηρίων και τους κινδύνους ασφάλειας που αντιμετωπίζουν λόγω της φύσης των υποθέσεων που χειρίζονται.
«Θέση μας, είναι ότι αυτό δεν θα αποτελέσει εμπόδιο για τις θεσμικές αλλαγές που ενδέχεται να γίνουν στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, αφού αυτές δεν εξαρτούνται ούτε από την εκτελεστική εξουσία ούτε από τον Γενικό Εισαγγελέα, και μπορεί να απαιτηθεί χρόνος μέχρι να υλοποιηθεί», συμπλήρωσε.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού απάντησε στις 19 Οκτωβρίου ότι δεν ενδείκνυται να αποσυνδεθεί η μισθολογική αναβάθμιση των δημόσιων κατηγόρων από τις υπόλοιπες ρυθμίσεις που αφορούν τη μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας.
Παράλληλα, ανέφερε ότι εγκρίθηκε αύξηση του επιδόματος των δημόσιων κατηγόρων για εργασία τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες, ενώ λήφθηκαν μέτρα για την ενίσχυση της ασφάλειας και της προστασίας των λειτουργών του τομέα.
Στο ζήτημα της στέγασης της Νομικής Υπηρεσίας, ο κ. Σαββίδης ανέφερε ότι τον Σεπτέμβριο επαναπροκηρύχθηκε από το Τμήμα Δημοσίων Έργων ο διαγωνισμός για την κατασκευή και συντήρηση του κτιρίου, με εκτιμώμενο κόστος €68 εκ., πλέον ΦΠΑ.
Όπως εξήγησε, το 2023 η προκαταρκτική δαπάνη του έργου είχε καθοριστεί στα €45 εκ., πλέον ΦΠΑ, ωστόσο ο τότε διαγωνισμός ακυρώθηκε από την εκτελεστική εξουσία.
Αναφερόμενος στις υποθέσεις διαφθοράς και στην ανάκτηση παράνομων εσόδων, ο Γενικός Εισαγγελέας δήλωσε ότι η Ομάδα Συντονισμού Διερεύνησης Υποθέσεων Διαφθοράς, η οποία συστάθηκε το 2023 στη Νομική Υπηρεσία με τη συμμετοχή της Αστυνομίας, της ΜΟΚΑΣ και άλλων υπηρεσιών, συνεχίζει τις εργασίες της. Η πρόοδος, όπως σημείωσε, καταγράφεται στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου του 2026.
Παράλληλα, ανέφερε ότι το 2025 δεσμεύθηκαν περίπου €30 εκ. ως παράνομα έσοδα μέσω της εφαρμογής μέτρων για την ανάκτησή τους.
«Σημαντικό είναι επίσης ότι για πρώτη φορά εκδόθηκε, στο πλαίσιο κυπριακής υπόθεσης, δικαστικό διάταγμα δήμευσης παράνομης περιουσίας χωρίς καταδίκη σε υπόθεση πολιτογραφήσεων», σημείωσε.
Για το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, ο κ. Σαββίδης υπενθύμισε ότι τον περασμένο Μάρτιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε επίσημα την Κυπριακή Δημοκρατία ότι τερμάτισε τη διαδικασία επί παραβάσει που είχε κινήσει σχετικά με τη χορήγηση ιθαγένειας σε ξένους επενδυτές μέσω του προγράμματος.
Όπως ανέφερε, η Νομική Υπηρεσία χειρίστηκε το θέμα από την αρχή, ενώ μετά τις σχετικές υποδείξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διορίστηκε, τον Σεπτέμβριο του 2020, η Ερευνητική Επιτροπή Νικολάτου. Με βάση τα ευρήματα της συγκεκριμένης επιτροπής και της Επιτροπής Καλογήρου, το Υπουργικό Συμβούλιο προχώρησε σε αποστερήσεις υπηκοοτήτων. Ο Γενικός Εισαγγελέας ευχαρίστησε επίσης τη Βουλή για την έγκαιρη ψήφιση της τροποποίησης της σχετικής νομοθεσίας, η οποία, όπως είπε, ήταν απαραίτητη για τον τερματισμό της διαδικασίας.
Από πλευράς των Βουλευτών, η Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση ένα από τα σοβαρότερα νομοθετήματα που θα κληθεί να αποφασίσει η Βουλή, μαζί με τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, επισημαίνοντας την ευθύνη των βουλευτών. «Δεν είναι ένα απλό νομοσχέδιο. Είναι η πιο συνταγματικά επικίνδυνη μεταρρύθμιση που θα αποφασίσουμε», ανέφερε.
Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ Φωτεινή Τσιρίδου έθεσε το ζήτημα του διαχωρισμού των εξουσιών, καθώς και του ανέλεγκτου των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα. Όπως είπε, σε σχέση με τον διαχωρισμό του θεσμού του Γενικού Εισαγγελέα, αν προχωρήσουν τα νομοσχέδια ως έχουν κατατεθεί, είναι δυνατόν να κριθούν αντισυνταγματικά. Την ίδια ώρα, αναφέρθηκε στην προσπάθεια εξεύρεσης του καλύτερου δυνατού τρόπου ώστε να προχωρήσουν οι σχετικές ρυθμίσεις χωρίς καθυστερήσεις και εντός των συνταγματικών ορίων.
Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου ζήτησε να ενημερωθεί για το τι ισχύει σε άλλες χώρες αναφορικά με το ανέλεγκτο, καθώς και για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με την αναστολή ποινικών διώξεων.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Ανδρέας Πασιουρτίδης σημείωσε ότι, παρά τις επανειλημμένες συζητήσεις, οι θέσεις των πλευρών έχουν πλέον διαμορφωθεί, αναγνωρίζοντας παράλληλα την πολυπλοκότητα του ζητήματος. Αναφερόμενος στους δημόσιους κατήγορους, επεσήμανε ότι πρέπει να υπάρξει δίκαιη μεταχείριση, ώστε να μη νιώθουν αδικημένοι. Παράλληλα, ζήτησε ενημέρωση για το κατά πόσο δημιουργήθηκε αρχείο με τις αναστολές ποινικών διώξεων και τους λόγους που τις δικαιολογούν, καθώς και για τη φύση και τον αριθμό των σχετικών υποθέσεων.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ Λίνος Χατζηγεωργίου ανέφερε ότι θα ήταν προτιμότερο να εξεταστούν σε διαφορετικά στάδια η θητεία και το ανέλεγκτο και, σε μεταγενέστερο στάδιο, ο διαχωρισμός των εξουσιών. Σε σχέση με τη θητεία, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο θα μπορούσε να δημιουργηθεί στο μέλλον ζήτημα διαφθοράς, ενώ για τον διαχωρισμό ζήτησε να διευκρινιστεί εάν έχει υπολογιστεί το κόστος της μεταρρύθμισης.
Ο επικεφαλής του κινήματος Άλμα Οδυσσέας Μιχαηλίδης έθεσε το ζήτημα του κονδυλίου ύψους €50.000 που περιλαμβάνεται στον προϋπολογισμό για την κάλυψη υπηρεσιών εκπροσώπου Τύπου, ζητώντας να διευκρινιστεί εάν οι υπηρεσίες έχουν ήδη μισθωθεί, από ποιο κονδύλι θα καλυφθούν και με ποια διαδικασία έγινε η επιλογή.
Απαντώντας στις ερωτήσεις για το ανέλεγκτο και τον διαχωρισμό των εξουσιών, ο κ. Σαββίδης σημείωσε ότι η σοβαρότητα της μεταρρύθμισης ενδέχεται να οδηγήσει κατηγορουμένους να αμφισβητήσουν τη συνταγματικότητα των νέων ρυθμίσεων.
«Η σοβαρότητα του διαβήματος του διαχωρισμού αναπόφευκτα θα οδηγήσει τον πρώτο, τον δεύτερο ή τον τρίτο κατηγορούμενο να αμφισβητήσει τη συνταγματικότητα της νομοθεσίας», είπε, αναφερόμενος και στις πρόσφατες τάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Παράλληλα, ανέφερε ότι δεν διεκδίκησε ποτέ το αλάθητο και ότι η τελική απόφαση ανήκει στη Βουλή, ενώ αρμόδιος κριτής της συνταγματικότητας είναι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο.
«Ο ρόλος του Γενικού Εισαγγελέα, εξ ου και είναι ανεξάρτητος και πρέπει να είναι ανεξάρτητος, οφείλει να πει τους ενδοιασμούς του», ανέφερε, προσθέτοντας ότι είχε καλέσει επτά ειδικούς να τοποθετηθούν επί του θέματος, εκ των οποίων οι τέσσερις εξέφρασαν κάθετη θέση περί αντισυνταγματικότητας.
Αναφερόμενος στη λειτουργία του δικαστικού συστήματος και στις καθυστερήσεις, σημείωσε ότι η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης έχει συμβάλει στη σημαντική μείωση των καθυστερήσεων στην εκδίκαση εφέσεων, ενώ οι νέες υποθέσεις που καταχωρούνται είναι αισθητά λιγότερες.
Ανέφερε ακόμη ότι εξετάζονται εισηγήσεις για την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων, μεταξύ των οποίων η αύξηση των ποινών που μπορούν να επιβάλλουν τα Επαρχιακά Δικαστήρια, ώστε να παραπέμπονται σε αυτά περισσότερες υποθέσεις, καθώς και η δημιουργία μονομελούς Κακουργιοδικείου με διευρυμένη ποινική δικαιοδοσία, ώστε να αποδεσμευθούν δικαστές από τα τριμελή Κακουργιοδικεία και να επιταχυνθεί η εκδίκαση ποινικών υποθέσεων. Ακόμη, σε ό,τι αφορά τους δημόσιους κατήγορους, επεσήμανε ότι αποτελούν «τη ραχοκοκαλιά της ποινικής δικαιοσύνης στα Επαρχιακά Δικαστήρια».
Σε σχέση με τις αναστολές ποινικών διώξεων, ο Γενικός Εισαγγελέας ανέφερε ότι, όταν ανέλαβε τη Νομική Υπηρεσία το 2020, δεν υπήρχαν ηλεκτρονικά αρχεία. Όπως είπε, έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες για την ανάπτυξη ηλεκτρονικών συστημάτων και η ολοκλήρωση και συστηματική ενημέρωσή τους θα διευκολύνει σημαντικά την εργασία της Υπηρεσίας.
Πρόσθεσε ότι στους φακέλους καταγράφονται λεπτομερώς οι λόγοι για τους οποίους αποφασίζεται αναστολή ποινικής δίωξης και ότι, σε πολλές περιπτώσεις, οι λόγοι αυτοί γνωστοποιούνται και στο δικαστήριο.
Σε σχέση με το ενδεχόμενο διαφθοράς μετά την αφυπηρέτηση του Γενικού ή του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, ο κ. Σαββίδης ανέφερε ότι δεν θεωρεί πως θα προκύψει ιδιαίτερο πρόβλημα. Εξάλλου, για το κόστος του διαχωρισμού, σημείωσε ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί σχετική μελέτη.
Απαντώντας στον κ. Μιχαηλίδη για το κονδύλι του εκπροσώπου Τύπου, ο κ. Σαββίδης ανέφερε ότι η θέση προκηρύχθηκε και η επιλογή έγινε μέσω νόμιμων διαδικασιών. Όπως είπε, η σύμβαση υπογράφηκε χθες και ο εκπρόσωπος Τύπου αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα την επόμενη Δευτέρα.
Εξήγησε ότι η απόφαση λήφθηκε με στόχο να υπάρχει καλύτερη ανταπόκριση στα ερωτήματα των ΜΜΕ, καθώς η Νομική Υπηρεσία αποτελεί μεγάλο οργανισμό και δέχεται καθημερινά μεγάλο αριθμό ερωτημάτων. Επιβεβαίωσε ότι υπάρχει σχετικό κονδύλι στον προϋπολογισμό.
Εξάλλου, σε δηλώσεις του μετά το πέρας της συνεδρίας, ο κ. Μιχαηλίδης, ανέφερε ότι ο Γενικός Εισαγγελέας «επανέλαβε τις στάσεις του για τον διαχωρισμό». Το αξιοσημείωτο, όπως σημείωσε, είναι ότι η Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Φωτεινή Τσιρίδου, «διαφοροποιήθηκε από την προεκλογική δέσμευση του Αβέρωφ Νεοφύτου και τάχθηκε κατά του διαχωρισμού, θεωρώντας ότι εγείρονται συνταγματικά ζητήματα».
«Για εμάς είναι πολύ ενδιαφέρον, το γεγονός ότι συνταγματολόγοι όπως ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο Πολύβιος Πολυβίου και ο Αχιλλέας Αιμιλιανίδης έχουν ρητώς συνηγορήσει υπέρ της συνταγματικότητας της σχετικής τροποποίησης. Αυτοί που επιθυμούν να διαιωνιστεί αυτή η στρεβλή κατάσταση, η οποία είναι γάγγραινα για το κράτος δικαίου, επικαλούνται δύο εισαγγελείς της Νομικής Υπηρεσίας, υφιστάμενους του Γιώργου Σαββίδη, για να μας πουν ότι δεν πρέπει να προχωρήσει», σημείωσε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
