Η είδηση θανάτου του μεγάλου τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη στις 9 Σεπτεμβρίου σόκαρε και προκάλεσε θλίψη στην ελληνική και κυπριακή κοινωνία, που παρακολουθούν τις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση. Ενώ δεκάδες χιλιάδες ήταν οι θαυμαστές του τραγουδιστή που παρευρέθηκαν στον ιερό ναό Αγίας Τριάδας στην Νίκαια για να αποχαιρετήσουν τον Γιώργο Μαζωνάκη.
Όμως τι οδηγεί τους ανθρώπους να θέλουν να θρηνήσουν έναν καλλιτέχνη, ένα δημόσιο πρόσωπο, το οποίο δεν γνώρισαν ποτέ προσωπικά; Γιατί στο προαύλιο του ναού οι πολίτες τραγουδούσαν τις μεγάλες επιτυχίες του τραγουδιστή; Και γιατί τα τραγούδια του Μαζωνάκη σιγοτραγουδιούνται και ακούγονται σε κάθε σπίτι και παρέα;
Τις απαντήσεις στα ερωτήματα μας δίνει στο Alphanews.Live ο κοινωνιολόγος Νίκος Περιστιάνης.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Όπως μας εξήγησε ο κ. Περιστιάνης υπάρχουν διάφορες διαστάσεις που θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν το φαινόμενο της μαζικής εκδήλωσης συμπάθειας προς τον Μαζωνάκη και της μαζικής παρουσίας στην κηδεία του.
Το πρώτο είναι πως παρόλο που οι περισσότεροι πολίτες, οι απλοί πολίτες, είναι λίγο απίθανο, να τον ήξεραν προσωπικά για να αποδώσουν προσωπικά τιμή μέσα από την κηδεία του, ο Γιώργος Μαζωνάκης ήταν ένας πολύ γνωστός τραγουδιστής.
«Τα τραγούδια του για τρεις περίπου δεκαετίες είχαν συνδεθεί με συγκεκριμένες σημαντικές στιγμές του μέσου πολίτη. Δηλαδή στιγμές του έρωτα, των χωρισμών, της μοναξιάς, των δυσκολιών της νεανικής ζωής κλπ. Οπότε ο θάνατος του ενεργοποίησε αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε βιογραφική μνήμη. Δηλαδή ότι οι άνθρωποι δεν θρηνούν μόνον ένα άτομο που πέθανε, αλλά μαζί με το άτομο εκείνο, όταν αυτός εκφράζει κάτι πιο συλλογικό, στην ουσία θρηνούν και την δική τους νεότητα, τους δικούς τους ανθρώπους και σχέσεις που μπορεί να χάθηκαν με το πέρασμα του χρόνου».
Οπότε, όπως πρόσθεσε, πέρα από τον θάνατο του Μαζωνάκη, το άτομο πενθεί και όλα που έχουν συνδεθεί μαζί με το συγκεκριμένο άτομο, «που έχουν να κάνουν και με τον καθέναν που βιώνει αυτή την απώλεια προσωπικά, είναι σαν να σβήνει ένα τμήμα του προσωπικού μας παρελθόντος, μαζί με κάποιον γνωστό καλλιτέχνη που πεθαίνει».
Ένας άλλος παράγοντας είναι το γεγονός πως ο Γιώργος Μαζωνάκης, δεν ήταν μόνο αφηρημένα που συνδέθηκε με το κοινό, αλλά σύμφωνα με τον κ. Περιστιάνη, το κοινό ταυτίστηκε με τη φωνή του, τις επιτυχίες του, τις δυσκολίες που βίωσε και τι εξέφραζαν τα τραγούδια του.
«Οπότε δημιουργείται μια σχέση σημαντική μεταξύ των δύο και η αίσθηση της απώλειας με το θάνατο είναι πολύ πιο βαθιά από το θάνατο οποιουδήποτε άλλου. Γιατί με το συγκεκριμένο άτομό ταυτιστήκαν όλους αυτούς τους τρόπους. Οπότε είναι πολλά περισσότερα από μια απρόσωπη σχέση. Μπορεί να μην τον ήξεραν προσωπικά, αλλά τον μάθαιναν μέσα από τα ΜΜΕ, τα ΜΚΔ κλπ.»
Το λαϊκό παιδί και η εκκεντρική προσωπικότητα
Ο Γιώργος Μαζωνάκης πέρα από σπουδαίος τραγουδιστής, ήταν ένα πρόσωπο, που είχε «αντιφατικά χαρακτηριστικά»: Την λάμψη, την θεατρικότητα, την εκκεντρικότητα, αλλά την ίδια ώρα ήταν ένα λαϊκό παιδί, που δεν προήλθε από κάποια εύπορη οικογένεια.
«Οπότε για αυτό ήταν πολύ πιο εύκολο να ταυτιστεί ο καθένας μαζί του. Ένας άσημος που κατάφερε να βγει μπροστά και να εκπροσωπήσει τον καθένα. Ήταν όπως τον καθένα μας».
Ενώ οι δύσκολες στιγμές που βίωνε κατά καιρούς ο τραγουδιστής και έβλεπαν το φως της δημοσιότητας, ενίσχυε το αίσθημα πως είναι ένας από τον απλό κόσμο.
«Ένας άνθρωπος συνηθισμένος, που έχει και αδυναμίες, και τις αφήνει να φαίνονται οι αδυναμίες του. Να φαίνεται εκτεθειμένος, να φαίνεται πληγωμένος. Να φαίνεται ότι ταλαιπωρήθηκε που τη ζωή μου δυσκολεύτηκε. Ήταν μόνος του. Υπήρχε το θέμα της εγκατάλειψης, της μοναξιάς, της απόγνωσης, της ανάγκης του και εκείνου να τον αγαπήσουν. Γι’ αυτό δημιουργήθηκε μια ιδιαίτερη σχέση με τον συγκεκριμένο άτομο. Λόγω αυτών των αντιφατικών χαρακτηριστικών, που όμως βιώνει και πολύς κόσμους.»
Ο άδικος θάνατος
Ο τρόπος που έφυγε από τη ζωή ο Γιώργος Μαζωνάκης, ο ξαφνικός και πρόωρος θάνατος, και το αίσθημα της αδικίας πίσω από τον θάνατο του ενισχύει το κύμα αγάπης και πένθους του κόσμου..
«Όχι μόνο στα τραγούδια του μιλούσε για την αδικία, αλλά και η ίδια του η ζωή τελειώνει ακριβώς με μια έκφραση της αδικίας. Ο τρόπος που πέθανε είχε αυτό το στοιχείο μέσα. Της αδικίας. Γιατί κάποιοι για έναν ευτελή λόγο να κερδίσουν κάποια περισσότερα χρήματα, άφησαν να χαθεί μια ζωή.»
Η λαοθάλασσα στην κηδεία με τραγούδια και λουλούδια
Η μαζική παρουσία πολιτών, δεν είναι απλά μια προσωπική εμπειρία. Δημιουργεί ένα κοινωνικό συλλογικό βίωμα.
«Παύει να είναι κάτι που νιώθει ο καθένας μόνο ατομικά. Αλλά μέσα από τα λουλούδια που παίρνουν όλοι εκεί, τα κεριά, τα αναμμένα κινητά, τη μουσική που παίζει. Ξαφνικά το ατομικό βίωμα του καθένα μας, μετατρέπεται σε ένα συλλογικό κοινωνικό βίωμα. Δεν πενθώ μόνο εγώ, που μου άρεσε και ο Μαζωνάκης. Αλλά πενθούμε όλοι μας μαζί. Χάσαμε ένα δικό μας, με τον οποίο ταυτιζόμασταν. Εκεί ενωνόμαστε εμείς οι πολίτες που παρακολουθούμε. Γινόμαστε μέρος της τελετής, της τελετουργίας, της διαπίστωσης του θανάτου, των λόγων του θανάτου, της κηδείας του κλπ. Γίνεται ένα συλλογικό γεγονός που μας ενώνει εμάς»
Έτσι το πένθος γίνεται ένα συλλογικό γεγονός, που ενώνει τον κόσμο, παρά τις όποιες διαφορές έχει, είτε ιδεολογικές, είτε κομματικές.
«Γινόμαστε όλοι ένα σύνολο. Ένα έθνος που πενθεί ένα δικόν του. Οπότε θρηνούμε όλοι μαζί. Νιώθουμε όλοι μαζί. Και μέρος τούτων είναι ότι παλιά τραγούδια που τραγούδησαν και επετύχαν επανέρχονται. Τα θυμόμαστε ξανά. Θυμόμαστε σημαντικές στιγμές του. Δημόσιες που τις είχαμε δει ξανάρχονται στην επικαιρότητα.».
Τα κινητά
Η στιγμή που η σορός του Γιώργου Μαζωνάκη έφτασε στον ιερό ναό της Νίκαιας, δεν συνοδεύτηκε μόνο από τραγούδια και χειροκρότημα, αλλά και υψωμένα κινητά, γεγονός που σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως.
Ερωτηθείς για το γεγονός αυτό, ο κ. Περιστιάνης μας εξήγησε πως δεν είναι το μακάβριο που ήθελαν να αποτυπώσουν.
«Ήθελαν να αποτυπώσουν ακριβώς της απόδοσης τιμής σε κάποιον που αγαπήσαν ή εκτιμήσαν. Ήταν μια αποτίμηση μιας στιγμής που επιβεβαίωνε για τους ίδιους ότι τούτος που αγαπήσαμε, καλά τον αγαπήσαμε. Δεν είχαμε λάθος. Οπότε αποτυπώνεις μια συλλογική στιγμή, κάτι με το οποίο ταυτίστηκες και το κάνεις αιώνιο μέσα από την αποτύπωση.»
Όπως μας ανέφερε καταληκτικά ο κ. Περιστιάνης, ο Γιώργος Μαζωνάκης ξέφευγε από την ταυτότητα ενός συνηθισμένου καλλιτέχνη που έχει ωραία φωνή. «Δεν ήταν μόνο η φωνή του. Ήταν πολλά μέρη της ζωής του, της προσωπικότητας του που αποτελούσαν μέρος της αντίδρασης του κόσμου».
