Υπόθεση Σάντυ: Τα τέσσερα χαρακτηριστικά «τεκμήρια» που κατέρριψε η δημοσιογραφική έρευνα

Μία ανάρτηση-καταγγελία, μία δημοσίευση ενός αρχείου 115 μηνυμάτων και… η βόμβα του σκανδάλου «Σάντυ» ταρακούνησε συθέμελα κοινωνία και θεσμούς. Η αρχή έγινε στις 30 Μαρτίου από τον δημοσιογράφο Μακάριο Δρουσιώτη.

Σήμερα, έναν μήνα και πλέον μετά, όλοι βρισκόμαστε εν αναμονή του επίσημου πορίσματος: ήταν χαλκευμένα τα μηνύματα της Σάντυ ή όχι και κατά πόσον ευσταθούν τα όσα καταγγέλλονταν σε αυτά;

Στο κάδρο των αστυνομικών ερευνών μπήκε Europol και FBI συνδράμοντας με την τεχνογνωσία και εμπειρία τους στη διαλεύκανση της υπόθεσης.

Με τον χρόνο πλέον για απαντήσεις να μετρά αντίστροφα, το AlphaNews.Live κάνει αναδρομή στα όσα μέχρι στιγμής έφερε στο φως η δημοσιογραφική έρευνα επί του επίμαχου αρχείου, παραθέτοντας τα τέσσερα χαρακτηριστικά μηνύματα – από τα 115 συνολικά – που τελικά φάνηκε να καταρρίπτονται.

Το… ψαρεμμένο τραύμα της Σάντυ από ιστοσελίδα κουίζ

Η πρώτη ανατροπή ήρθε με το τεκμήριο υπ’ αριθμόν 53 στο οποίο παρουσιαζόταν μία φωτογραφία που φέρεται να απεικόνιζε τραύμα της «Σάντυ» από μαχαίρι που της κατάφερε ο πρώην δικαστής, σύμφωνα και με το περιεχόμενο των screenshots των μηνυμάτων που έδωσε στη δημοσιότητα ο δημοσιογράφος, Μακάριος Δρουσιώτης, επιμένοντας στην αυθεντικότητα τους.

Δημοσιογραφική έρευνα του AlphaNews.Live εντόπισε τελικά την ίδια ακριβώς φωτογραφία σε γερμανική ιστοσελίδα διαδικτυακών τεστ (κουίζ). Συγκεκριμένα, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της αντίστροφης αναζήτησης φωτογραφίας, εντοπίσαμε την ίδια ακριβώς φωτογραφία στη γερμανική ιστοσελίδα testedich.de.

Όπως φαίνεται και πιο κάτω η εν λόγω φωτογραφία συνοδεύει ένα από τα τεστ που παρέχει η ιστοσελίδα στους χρήστες.

Μοναδική διαφορά, το γεγονός ότι στο μήνυμα της Σάντυ η ίδια φωτογραφία έχει σταλεί αντεστραμμένη.

Ο Μακάριος Δρουσιώτης επιμένοντας στην αυθεντικότητα των μηνυμάτων είχε προχωρήσει σε ανάρτηση του επίμαχου μηνύματος της Σάντυ, συνοδεύοντάς την με τον τίτλο «Ιδού τα… πλαστά τεκμήρια φόβου και εκβιασμού» και αναφέροντας ότι «η Αστυνομία αντί να κάνει αυτό που πρέπει πλάθει σενάρια, προσπαθεί απεγνωσμένα να τα τεκμηριώσει και τα διαρρέει στον Τύπο. Μπορώ να επικαλεστώ πολλά παραδείγματα μέσα από τα μηνύματα με τα οποία καταρρίπτεται ο ισχυρισμός ότι τάχα η «Σαντη» δημιούργησε τα μηνύματα μόνη της. Θα δώσω μόνο ένα παράδειγμα: Το τεκμήριο 052 είναι ένα μήνυμα του (………..) (πρώην δικαστής) προς τον εξ Ελλάδος (……..). Στο μήνυμα επισυνάπτεται φωτογραφία με πληγή στο χέρι της. Για το περιστατικό αυτό, μίλησε η Σάντη στον Στέλιο Ορφανίδη. Ανέφερε ότι υπήρχαν ακόμη οι ουλές στο χέρι της, και ότι στη Γερμανία που βρισκόταν πονούσε λόγω του κρύου».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Αποκαλυπτικό: Σε ιστοσελίδα με test, η φωτογραφία του φερόμενου «μαχαιρώματος» της Σάντυ | AlphaNews

«Άφιξη» στη Γερμανία με μουσική υπόκρουση ντοκιμαντέρ για τη Βενεζουέλα

Το δεύτερο τεκμήριο που καταρρίφθηκε μετά από έρευνα του AlphaNews.Live ήταν το επίμαχο ηχητικό μήνυμα της «Σάντυ» το οποίο, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Στέλιο Ορφανίδη ο οποίος και το δημοσίευσε στην εφημερίδα Documento, του το είχε στείλει η ίδια μέσω Signal στις 11 Μαρτίου 2021, στις 11:50 κεντροευρωπαϊκή ώρα και σ’ αυτό του «επιβεβαίωνε την άφιξή της στη Γερμανία». Μάλιστα, όπως είχε γράψει ο κ. Ορφανίδης, «σε αυτό το μήνυμα ακούγεται ανακοίνωση από μεγάφωνα ενός κατά πάσαν πιθανότητα σιδηροδρομικού σταθμού στη γερμανική γλώσσα που σχετιζόταν με τα έκτακτα μέτρα που ίσχυαν τότε για την πανδημία».

Με τη βοήθεια της τεχνολογίας και τη συνδρομή του ψηφιακού δικανικού εμπειρογνώμονα, Αλέξη Μαύρου, μπορέσαμε να απομονώσουμε όσο ήταν δυνατό τους περιμετρικούς ήχους του μηνύματος, αφαιρώντας τη φωνή της Σάντυ, κι αυτό το οποίο απέμεινε ήταν μόνο μία γυναικεία φωνή η οποία ακουγόταν να μιλάει στα γερμανικά. Πέραν αυτής της φωνής, δεν ακουγόταντίποτε άλλο που να παραπέμπει σε πολυσύχναστο χώρο, όπως θα ανέμενε κανείς από έναν χώρο αεροδρομίου ή σταθμού τρένων. Αυτό μάλιστα είχε γίνει αρκετά διακριτό στο 6^ο δευτερόλεπτο του μηνύματος όπου η «Σάντυ» κάνει παύση και ακούγεται μόνο η γυναικεία φωνή από πίσω.

Στη συνέχεια επικεντρώνοντας την προσοχή μας στον ήχο της γυναίκας που ακούγεται στο βάθος να μιλάει στα γερμανικά, διαπιστώσαμε τελικά πως πρόκειται για ήχο που παραπέμπει σε ρεπορτάζ και όχι σε κάποια αναγγελία από μεγάφωνα ενός κατά πάσα πιθανότητα σιδηροδρομικού σταθμού όπως είχε υποστηρίξει στο δημοσίευμα του ο κ. Ορφανίδης.

Απομαγνητοφωνώντας όσα έγινε εφικτό να ακουστούν από τη γυναικεία φωνή, διαπιστώσαμε πως η αυτή έλεγεστα γερμανικά:

 «Die Venezuelaner haben sich mit den Einschränkungen und Versorgung der (…) abgestimmt. Anfangs dachten sie noch, sie gehen vorüber (…)»

Σε ελληνική μετάφραση:

«Οι Βενεζουελάνοι έχουν πλέον συνηθίσει τους περιορισμούς και τις ελλείψεις σε (…). Στην αρχή πίστευαν πως ήταν κάτι προσωρινό (…)»

Με τη βοήθεια του Ειδικού Κυβερνοασφάλειας και Δικανικό πραγματογνώμονα, Ντίνου Παστού, μπορέσαμε να εντοπίσουμε το συγκεκριμένο ρεπορτάζ στο YouTube.

Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ 54 λεπτών του γερμανικού τηλεοπτικού δικτύου ARTE, το οποίο προβλήθηκε το 2019 και ανέβηκε στο YouTube τον Απρίλη του 2020. Σε αυτό παρουσιάζεται εκτενώς η ανθρωπιστική κρίση στη Βενεζουέλα η οποία ξεκίνησε το 2010 και κορυφώθηκε την τριετία 2016-2019.

Το επίμαχο απόσπασμα του ρεπορτάζ που ταυτοποιείται με το ηχητικό που ακούγεται στο βάθος από το μήνυμα της Σάντυ βρίσκεται 43.33’’-43.45’’.

Πιο κάτω ενοποιημένα τα δύο αποσπάσματα όπου έγινε ακόμη πιο ξεκάθαρη η ταυτοποίηση:

Περαιτέρω έρευνα, κατέδειξε εξάλλου πως το συγκεκριμένο ρεπορτάζ προβαλλόταν ζωντανά από το διεθνές δίκτυο της DW, τη δεδομένη στιγμή που η Σάντυ έστελνε το ηχητικό μήνυμα στον κ. Ορφανίδη.

Η όλη έρευνα του AlphaNews.Live επί του επίμαχου ηχητικού ανέδειξε, όχι την μη αυθεντικότητα του μηνύματος, αλλά την κατάρριψη του ως τεκμηρίου – όπως είχε παρουσιαστεί όταν δημοσιεύθηκε αρχικά από τον δημοσιογράφο Στέλιο Ορφανίδη και μετέπειτα από τον κ. Δρουσιώτη. Ο λόγος… το γεγονός ότι εξέλειπε πλέον η βαρύτητα που είχε δοθεί αρχικά στο εν λόγω μήνυμα (ότι αποτελεί τεκμήριο και απόδειξη της παρουσία της Σάντυς στη Γερμανία) καθώς η ακρόαση ενός ρεπορτάζ από ένα διεθνές ειδησεογραφικό δίκτυο μπορεί να είναι προσβάσιμη από οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη όταν κάποιος έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο ή σε δορυφορική τηλεόραση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Αποκάλυψη για το ηχητικό της άφιξης Σάντυ: Όλα όσα κατέρριψε η δημοσιογραφική έρευνα | AlphaNews

Το τηλεφώνημα με ανοικτή ακρόαση αλλά κλειστό το speaker

Τρίτο τεκμήριο από τον κατάλογο που δημοσίευσε ο Μακάριος Δρουσιώτης και που έδειχνε να καταρρίπτεραι ήταν  το τεκμήριο υπ’ αριθμόν 65. Αυτό αφορούσε βίντεο στο οποίο παρουσιαζόταν η Σάντυ να συνομιλεί με κάποιον άγνωστο άνδρα, έχοντας το κινητό της σε ανοικτή ακρόαση.

Ο Μακάριος Δρουσιώτης δημοσιεύοντας το εν λόγω βίντεο είχε γράψει πως πρόκειται για «τηλεφωνική επικοινωνία με πρόσωπο το οποίο μιλούσε από το κινητό του Μυλωνάκη» και που «στο απόσπασμα που ηχογράφησε η Σάντυ ο άγνωστος της υπόσχεται προστασία». Μάλιστα, όπως είχε σημειώσει ο κ. Δρουσιώτης, οι πληροφορίες του, του ανέφεραν ότι ο συγκεκριμένος άνδρας «ήταν μέλος της φρουράς του Μυλωνάκη».

Μελετώντας το συγκεκριμένο βίντεο εντοπίσαμε μια σημαντική λεπτομέρεια που ανέτρεψε τα δεδομένα. Συγκεκριμένα, στην οθόνη του κινητού της Σάντυ από την οποία υποτίθεται μιλούσε σε ανοικτή ακρόαση, το εικονίδιο του speaker φαινόταν να είναι απενεργοποιημένο.

Στα κινητά, είτε  Android  είτε iPhone, η ενεργοποίηση του speaker για να τεθεί η επικοινωνία σε ανοικτή ακρόαση συνοδεύεται και από κάποια χρωματική μεταβολή του αντίστοιχου εικονιδίου, όπως φαίνεται χαρακτηριστικά και στις πιο κάτω φωτογραφίες.

Σύμφωνα με ειδικούς η συγκεκριμένη ασυνέπεια δεν μπορούσε παρά να καταλήγει σε δύο ενδεχόμενα: Είτε υπήρχε στον χώρο δεύτερο κινητό όπου γινόταν η συνομιλία με ανοικτή ακρόαση και η κάμερα έδειχνε άλλο κινητό, είτε φτιάχτηκαν βίντεο και ηχητικό ξεχωριστά και έγινε συρραφή του ηχητικού της συνομιλίας πάνω στο βίντεο που έδειχνε το κινητό. Και στις δύο περιπτώσεις πάντως, η συνομιλία που ακούγεται στο βίντεο φάνηκε ότι δεν προερχόταν από το κινητό που κατέγραφε η κάμερα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τεκμήριο 65 στην υπόθεση Σάντυ: Το βίντεο τηλεφωνήματος κι η λεπτομέρεια που εγείρει ερωτηματικά | AlphaNews

Τα ακατανόητα μηνύματα στα γαλλικά και γερμανικά

Το τέταρτο τεκμήριο που έγινε αντικείμενο μελέτης της δημοσιογραφικής έρευνας ήταν δύο γραπτά μηνήματα. Πρόκειται, συγκεκριμένα, για τα τεκμήρια υπ’ αριθμόν 102 και 115, τα οποία σε αντίθεση με όλα τα υπόλοιπα, δεν ήταν γραμμένα στα ελληνικά, αλλά στα Γερμανικά και Γαλλικά, αντίστοιχα.

Τα εν λόγω μηνύματα όπως είχε δημοσιεύσει ο Μακάριος Δρουσιώτης, είχαν να κάνουν με ένα καταπίστευμα που διαχειριζόταν ο πρώην δικαστής στο εξωτερικό και στο οποίο η «Σάντη» φαίνεται ότι ήταν η μόνη δικαιούχος μετά το θάνατο του.

Μάλιστα, ο κ. Δρουσιώτης είχε γράψει ότι «η Σάντη συμβλήθηκε με έναν δικηγορικό οίκο o οποίος ανάλαβε την υπόθεσή της» και πως ο πρώην δικαστής «είχε ήδη δρομολογήσει τις διαδικασίες για να μεταβιβαστεί το καταπίστευμα στο όνομά της ενημερώνοντας τη ότι θα τον εκπροσωπούσαν οι δικηγορικοί οίκοι (…) στη Νυρεμβέργη και (…) στο Μονακό».

Το πρώτο – τεκμήριο υπ’ αριθμόν 102 –  αφορούσε ένα screen shot από συνομιλία υποτίθεται της Σάντυ με έναν άνδρα (ονόματι Jester) του γερμανικού δικηγορικού οίκου που ανέλαβε την εκπροσώπησή της και που σύμφωνα με τον Μακάριο Δρουσιώτη, «από τα μηνύματα προκύπτει ότι ετοιμάστηκε ένα βίντεο με δειγματοληπτικά μηνύματα, το οποίο εστάλη σε διάφορους».

Στο δημοσίευμά του ο κ. Δρουσιώτης, αναφερόμενος στο εν λόγω τεκμήριο είχε γράψει ότι ο Jestser είχε στείλει μήνυμα στη Σάντυ αναφέροντας τα εξής: «Έχουμε την πρώτη αντίδραση. Επικοινώνησε μαζί μας η οικογένεια (…). Τους καταστήσαμε σαφές ότι το θέμα δεν θα προχωρήσει περεταίρω αν συμφωνήσουν να ακούσουν τις προτάσεις μας. Τους ξεκαθάρισα ότι το βίντεο προς τη Γερμανική πρεσβεία δεν έχει προβληθεί. Περιμένουμε απάντηση από τον Πρόεδρο».

Το μήνυμα ήταν στα γερμανικά και έγραφε:

Το δεύτερο – τεκμήριο υπ’ αριθμόν 115 – αφορούσε ένα screen shot από συνομιλία υποτίθεται της Σάντυ με κάποιον εκ των εκπροσώπων της ονόματι Ραλφ, ο οποίος σύμφωνα με τον Μακάριο Δρουσιώτη, έστελνε στη Σάντυ διευκρινίσεις σχετικά με τα νομικά έγγραφα του νέου καταπιστεύματος. Μάλιστα, όπως είχε δημοσιεύσει ο κ. Δρουσιώτης, «ο Ραλφ της απέστειλε και ειδική αναφορά που υπήρχε στα έγγραφα ότι δεν θα μπορούσε να έχει καμιά διεκδίκηση στην περιουσία η σύζυγός του ή οποιοσδήποτε άλλος κληρονόμος του (…) και ότι εκείνη θα ήταν η κύρια δικαιούχος».

Ο Ραλφ έγραφε στη Σάντυ στα Γαλλικά:

Εμείς δώσαμε τα συγκεκριμένα μηνύματα για μελέτη από άτομα των οποίων η μητρική γλώσσα είναι η Γαλλική και η Γερμανική και το συμπέρασμά τους ήταν και στις δύο περιπτώσεις ότι, όχι μόνο πρόκειται για αφύσικη γραφή, αλλά ιδιαίτερα σε σχέση με το γαλλικό μήνυμα, αυτό είναι τόσο ασύντακτο που σχεδόν δεν βγάζει νόημα.

Και για τα δύο μηνύματα το συμπέρασμα γαλλόφωνων και γερμανόφωνων προσώπων που τα μελέτησαν, ήταν ότι είναι σχεδόν απίθανο να γράφτηκαν από κάποιο Γάλλο ή Γερμανό συντάκτη και πως το πιο πιθανό σενάριο είναι να μεταφράστηκαν αυτοματοποιημένα μέσω κάποια πλατφόρμας, όπως για παράδειγμα η Google Translate.

Ερώτημα, ωστόσο, παρέμενε: από ποια γλώσσα μεταφράστηκαν αυτοματοποιημένα τα συγκεκριμένα μηνύματα σε Γαλλικά και Γερμανικά; Σε μία προσπάθεια να έχουμε μια όσο το δυνατό πιο ακριβή απάντηση, ζητήσαμε τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Η απάντηση της AI ήταν πως και στις δύο περιπτώσεις η γλώσσα που το πιθανότερο γράφτηκαν αρχικά αυτά τα μηνύματα και μεταφράστηκαν στη συνέχεια αυτόματα, το ένα στα Γερμανικά και το άλλο στα Γαλλικά, ήταν η ελληνική γλώσσα.

Γιατί από Ελληνικα;

Η εξήγηση της τεχνητής νοημοσύνης σε σχέση με το γαλλικό κείμενο ηταν ότι σε αυτό υπήρχαν ισχυρές γλωσσικές ενδείξεις όπως για παράδειγμα μακροσκελείς προτάσεις με πολλές δευτερεύουσες – τυπικό χαρακτηριστικό ελληνικών νομικών κειμένων – τις οποίες η Google μεταφέρει σχεδόν “αυτολεξεί” στα γαλλικά. Από την άλλη εντοπίζονται γλωσσικά λάθη σε ορισμούς όπως «la confiance» αντί για «trust / fiducie», με τον ορισμό να προέρχεται από τον ελληνικό όρο «η εμπιστοσύνη», τον οποίο πολλές φορές η Google δεν “καταλαβαίνει” σωστά. Στο ίδιο μήκος κύματος και άλλες εκφράσεις όπως «au cours de sa la mort» και «sans l’accord d’autre qu’elle‑même» που προκύπτουν κατά λέξη από την ελληνική φράση «χωρίς τη συναίνεση οποιουδήποτε άλλου».

Σε σχέση με το γερμανικό κείμενο, η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε ασύντακτα σημάδια στη δομή των προτάσεων και πάλι με μακριές και διαδοχικές προτάσεις που ταιριάζουν σχεδόν απόλυτα στο ελληνικό συντακτικό, όπως για παράδειγμα: «…wenn sie sich bereit erklären würden, … zuzuhören».

Στο ίδιο μοτίβο και εκφράσεις όπως: «Die erste Reaktion kam» – «Ήρθε η πρώτη αντίδραση», αφού σ’ε’ έναν φυσικό γερμανικό λόγο θα έπρεπε η πρόταση να είναι διατυπωμένη: «Die erste Reaktion erfolgte ή Es gab eine erste Reaktion».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Με Google Translate τα μηνύματα «Σάντυ» στα γερμανικά και γαλλικά – Σχεδόν απίθανο να γράφτηκαν από δικηγόρους | AlphaNews