Την ανάγκη να διαφυλαχθεί ο ρόλος των Ηνωμένων Εθνών, σε μια περίοδο κατά την οποία ο διεθνής οργανισμός βρίσκεται αντιμέτωπος με οικονομικές πιέσεις και αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητάς του, υπογράμμισε η Πρόεδρος της Δεξαμενής Σκέψης «Πολιτεία», Άννα Κουκκίδου Προκοπίου.
Μιλώντας στην εκπομπή Alpha Ενημέρωση, τόνισε ότι η επόμενη ημέρα στον ΟΗΕ έχει ιδιαίτερη σημασία, τόσο για την πορεία του Κυπριακού όσο και για το μέλλον της ειρηνευτικής δύναμης στο νησί.
Αποδυναμώνεται ο ΟΗΕ, ενισχύεται η Κίνα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η κυρία Προκοπίου στην αντιμετώπιση των Ηνωμένων Εθνών από την κυβέρνηση Ντόναλτ Τραμπ, σημειώνοντας ότι η αμφισβήτηση του ρόλου και της αποτελεσματικότητας του Οργανισμού έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Όπως ανέφερε, ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει παρουσιάσει τα Ηνωμένα Έθνη ως έναν αναποτελεσματικό και δαπανηρό γραφειοκρατικό μηχανισμό, αμφισβητώντας την ανάγκη χρηματοδότησής τους. Η κ. Κουκκίδου Προκοπίου αναγνώρισε ότι μπορεί να υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η κριτική του έχει βάση, προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η συνολική απαξίωση του Οργανισμού συνεπάγεται ταυτόχρονα και υποβάθμιση του διεθνούς δικαίου, του οποίου τα Ηνωμένα Έθνη αποτελούν θεματοφύλακα.
Επεσήμανε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν περικόψει τουλάχιστον το 40% των συνεισφορών τους προς τον ΟΗΕ, με συνέπειες τόσο στη λειτουργία του Οργανισμού όσο και σε ανθρωπιστικά προγράμματα. Αναφέρθηκε, ενδεικτικά, σε ανθρώπους που έχασαν τις δουλειές τους και σε προγράμματα υγείας και θεραπείας για το HIV/AIDS που επηρεάζονται.
Την ίδια ώρα, όπως παρατήρησε, η Κίνα επιχειρεί να καλύψει μέρος του κενού, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως υποστηρικτή ενός διεθνούς συστήματος που στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο. Μέσα από τη χρηματοδότηση των Ηνωμένων Εθνών και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, διευρύνει την παρουσία και την επιρροή της σε διάφορες χώρες.
Η διεθνολόγος περιέγραψε τις εξελίξεις ως μια σημαντική ανακατανομή ισχύος σε διεθνές επίπεδο, εκτιμώντας ότι η Κίνα εμφανίζεται αυτή τη στιγμή ως ο «ενήλικας στο δωμάτιο».
Η διαδοχή Γκουτέρες και οι επιλογές για την Κύπρο
Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία διαδοχής του Αντόνιο Γκουτέρες, η κ. Κουκκίδου Προκοπίου ανέφερε ότι το τοπίο εξακολουθεί να είναι ρευστό, με διαφορετικές υποψηφιότητες να προωθούνται από κράτη και περιφερειακές ομάδες.
Ξεχώρισε την υποψηφιότητα της Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, η οποία διαθέτει σημαντική εμπειρία εντός των Ηνωμένων Εθνών και βρίσκεται κοντά στον απερχόμενο Γενικό Γραμματέα. Όπως είπε, εάν η ίδια είχε τη δυνατότητα να επιλέξει μεταξύ των υποψηφίων, θα θεωρούσε θετική εξέλιξη την ανάδειξη της κ. Γκρίνσπαν, καθώς γνωρίζει το Κυπριακό και το περιβάλλον του Οργανισμού.
Αναφέρθηκε, παράλληλα, στην υποψηφιότητα που προωθούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με την εκτίμησή της, δεν έχει τύχει ιδιαίτερα θετικής ανταπόκρισης σε αραβικά κράτη, καθώς υπάρχουν αντιλήψεις ότι υποστηρίζεται και από το Ισραήλ. Μίλησε, επίσης, για την υποψηφιότητα που προβάλλει η Τουρκία.
Η κ. Κουκκίδου Προκοπίου έστειλε, ωστόσο, ένα σαφές μήνυμα προς τη Λευκωσία σε σχέση με τις διπλωματικές της επιλογές: η στήριξη ενός υποψηφίου δεν πρέπει να γίνεται χωρίς να συνυπολογίζεται το ενδεχόμενο να μην εκλεγεί τελικά. Όπως εξήγησε, εάν η Κυπριακή Δημοκρατία τοποθετηθεί έντονα υπέρ μιας υποψηφιότητας και αυτή δεν επικρατήσει, υπάρχει ο κίνδυνος να έχει ήδη δημιουργηθεί απόσταση από τον νέο ή τη νέα Γενικό Γραμματέα.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι ο διάδοχος του Γκουτέρες δεν θα αναλάβει μόνο τη διαχείριση του Κυπριακού, αλλά θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα ευρύ φάσμα κρίσεων: πολέμους, ανθρωπιστικές ανάγκες, ενεργειακές πιέσεις, το ενδεχόμενο νέας πανδημίας, αλλά και τα σοβαρά οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα του ίδιου του Οργανισμού.
«Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ δεν είναι μόνο θέμα ασφάλειας»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο μέλλον της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία της δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα ασφάλειας.
Όπως ανέφερε, η ΟΥΝΦΙΚΥΠ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της νεκρής ζώνης και στην αποτροπή επεισοδίων, ωστόσο η αποστολή της έχει πρωτίστως πολιτική διάσταση. Επικαλέστηκε, μάλιστα, το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας με το οποίο εγκαθιδρύθηκε η ειρηνευτική δύναμη στην Κύπρο, επισημαίνοντας ότι προβλέπει την παραμονή της μέχρι την αποκατάσταση της κανονικής τάξης πραγμάτων.
«Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ σημαίνει ότι δεν έχει κλείσει το Κυπριακό, ότι δεν έχει αποκατασταθεί η κανονική τάξη πραγμάτων», ήταν το νόημα της παρέμβασής της, προειδοποιώντας ότι μια διαφορετική εξέλιξη δεν θα ήταν επιθυμητή για την ελληνοκυπριακή πλευρά.
Προβληματισμός για τη στάση Ερντογάν
Σχολιάζοντας τις εξελίξεις μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών, η Πρόεδρος της «Πολιτείας» σημείωσε ότι, παρά τη σημασία των συμφωνιών που ανακοινώθηκαν, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η ευρύτερη πολιτική εικόνα.
Εξέφρασε προβληματισμό για το γεγονός ότι ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την ώρα που ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, συναντούσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, επανέλαβε ότι η μόνη λύση είναι τα δύο κράτη και προανήγγειλε νέα μέτρα για την αναγνώριση του ψευδοκράτους.
Αναφερόμενη, παράλληλα, στην πρόταση που ο κ. Έρχιουρμαν χαρακτήρισε «game changer», σημείωσε ότι δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες για το περιεχόμενό της, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί με ασφάλεια. Επικαλέστηκε, ωστόσο, την ενημέρωση που είχε δοθεί από τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, σύμφωνα με την οποία η πρόταση βρισκόταν εκτός του πλαισίου των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτή.
Η ίδια εξέφρασε επιφυλάξεις για το κατά πόσο ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έχει τελικά τη δυνατότητα να προωθήσει ουσιαστικές αποφάσεις, εκτιμώντας ότι δεν φαίνεται να αποτελεί τον τελικό διαχειριστή των επιλογών της τουρκικής πλευράς. Αναφέρθηκε, μάλιστα, και στην παρουσία του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, στην Κύπρο, σημειώνοντας ότι η επίσκεψή του συνέβαλε σε ανατροπές σε σχέση με ζητήματα που ενδεχομένως να μπορούσαν να ξεκλειδώσουν.
Καταλήγοντας, η κ. Κουκκίδου Προκοπίου υπογράμμισε ότι η Κύπρος πρέπει να παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις διεθνείς εξελίξεις, καθώς η επόμενη ημέρα στα Ηνωμένα Έθνη και η στάση της νέας ηγεσίας του Οργανισμού θα επηρεάσουν αναπόφευκτα και τις προοπτικές του Κυπριακού.
Η εκλογική πίεση στον Τραμπ και το ενδεχόμενο κλιμάκωσης με το Ιράν
Αναφερόμενη στο αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον τρόπο με τον οποίο ενδέχεται να επηρεάσει τις αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ, η κ. Κουκκίδου Προκοπίου εκτίμησε ότι η εσωτερική πίεση που δέχεται ο Αμερικανός Πρόεδρος ενδέχεται να επηρεάσει και τους χειρισμούς του στο διεθνές πεδίο.
Όπως εξήγησε, η λογική θα υπαγόρευε μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση, ιδίως υπό το βάρος του εκλογικού αποτελέσματος. Ωστόσο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ο Τραμπ να επιχειρήσει μια κίνηση αντιπερισπασμού, προκειμένου να απομακρύνει την προσοχή από την πολιτική πίεση που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό.
Έφερε, μάλιστα, ως παράδειγμα την πιθανή παραπομπή του Υπουργού Άμυνας, τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ αποκαλεί πλέον «Υπουργό Πολέμου», σημειώνοντας ότι μια πολεμική κρίση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως επιχείρημα για την αναστολή εσωτερικών πολιτικών αντιπαραθέσεων.
Παρά τις ενδείξεις για αποκλιμάκωση, η ίδια ξεκαθάρισε ότι είναι δύσκολο να προβλεφθεί η κατεύθυνση στην οποία θα κινηθεί τελικά ο Αμερικανός Πρόεδρος. Υπενθύμισε, επίσης, ότι ο Τραμπ είχε δηλώσει πως ο πόλεμος έχει λήξει, με την ιρανική πλευρά να απορρίπτει τον ισχυρισμό ως ψευδή είδηση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πίκρα, απογοήτευση και αισιοδοξία: Τέσσερις Δήμαρχοι αποτιμούν τα αποτελέσματα της συνάντησης Ολγκίν, Χριστοδουλίδη και Έρχιουρμαν
