Αγκάθια παραμένουν για την Κομισιόν με βάση την έκθεσή της για το Κράτος Δικαίου στην Κύπρο η μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας και η καθιέρωση αποτελεσματικού ελέγχου των αποφάσεων Γενικού Εισαγγελέα περί μη άσκησης δίωξης ή διακοπής της διαδικασίας, αλλά και το ζήτημα καθυστερήσεων απονομής της δικαιοσύνης.
Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026 για όλα τα κράτη-μέλη, σημειώνει για την Κύπρο ότι με βάση τις συστάσεις που διατυπώθηκαν στην έκθεση του 2025 για το κράτος δικαίου, λαμβανομένων υπόψη άλλων εξελίξεων που σημειώθηκαν κατά την περίοδο αναφοράς και παράλληλα με την υπενθύμιση των σχετικών δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και της ειδικής ανά χώρα σύστασης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για την αποδοτικότητα του δικαστικού συστήματος, η Επιτροπή καταλήγει στα ακόλουθα συμπεράσματα:
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
• Περιορισμένη περαιτέρω πρόοδος σημειώθηκε ως προς τη μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας και την καθιέρωση αποτελεσματικού ελέγχου των αποφάσεων περί μη άσκησης δίωξης ή διακοπής της διαδικασίας. Δεδομένου ότι το σχετικό νομοσχέδιο εξακολουθεί να εκκρεμεί ενώπιον της Βουλής, συνιστάται στην Κύπρο να ολοκληρώσει την υπό εξέλιξη μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας και τη σύσταση της Γενικής Εισαγγελίας και να καθιερώσει τον αποτελεσματικό έλεγχο των αποφάσεων περί μη άσκησης δίωξης ή διακοπής της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων των αδικημάτων χωρίς θύματα, λαμβάνοντας υπόψη τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ανεξαρτησία και την αυτονομία της εισαγγελικής αρχής.
• Η διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα και σημειώνονται καθυστερήσεις στη σύσταση Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Δικαστηρίων για τον εξορθολογισμό της διοίκησης των δικαστηρίων. Συνιστάται στην Κύπρο να προωθήσει σχέδια για τη δημιουργία Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Δικαστηρίων με σκοπό τη βελτίωση της αποδοτικότητας του συστήματος απονομής δικαιοσύνης.
Στον αντίποδα η έκθεση εντοπίζει σημαντική πρόοδο ως προς τη νομοθετική μεταρρύθμιση για την ενίσχυση της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς (ΑΑκΔ) και για να διασφαλιστεί ότι η εν λόγω Αρχή διαθέτει τους ανθρώπινους και τεχνικούς πόρους για την αποτελεσματική εκτέλεση των καθηκόντων της, καθώς θεσπίστηκε νέα νομοθεσία για τις προσλήψεις.
Ωστόσο η Κομισιόν θεωρεί ότι για να εξασφαλιστεί μια πλήρως αποτελεσματική ΑΑκΔ, εξακολουθούν να απαιτούνται περαιτέρω μέτρα. Για την αντιμετώπιση του εν λόγω προβλήματος, συνιστάται στην Κύπρο να ενισχύσει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα της ΑΑκΔ.
Όσον αφορά τις άλλες συστάσεις του 2025, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι:
• σημειώθηκε κάποια πρόοδος ως προς i) τη διασφάλιση δίκαιης και διαφανούς κατανομής των διαφημιστικών δαπανών από το κράτος και τις κρατικές επιχειρήσεις και ii) την ισχυροποίηση των κανόνων και των μηχανισμών για την ενίσχυση της ανεξάρτητης διακυβέρνησης των δημόσιων μέσων μαζικής επικοινωνίας, καθώς κατατέθηκε νομοσχέδιο. Δεδομένου ότι τα θέματα των δύο αυτών συστάσεων καλύπτονται από τις διατάξεις του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης (EMFA), και ενώ η έκθεση για το κράτος δικαίου θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις σημαντικές εξελίξεις και να παρουσιάζει στοιχεία σχετικά με τον αντίκτυπό τους, θα διασφαλιστεί περαιτέρω συνέχεια στο πλαίσιο της στήριξης της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη και της επιβολής του EMFA.
• σημαντική πρόοδος σημειώθηκε ως προς τη θέσπιση διασφαλίσεων στη διαδικασία διορισμού του γενικού ελεγκτή και του βοηθού γενικού ελεγκτή για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας τους, με τη θέσπιση καθορισμένης, μη ανανεώσιμης οκταετούς θητείας και αυστηρότερων κριτηρίων όσον αφορά τα απαιτούμενα προσόντα για τον διορισμό τους.
Η παρακολούθηση των περαιτέρω εξελίξεων στον τομέα αυτό θα συνεχιστεί στην έκθεση για το κράτος δικαίου.
Πάντως στη γενικότερη αποτίμηση της έκθεσης της Κομισιόν για την Κύπρο αναφέρεται ότι «η εν εξελίξει μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας, η οποία σχεδιάζει τη σύσταση του Γραφείου Γενικού Δημόσιου Κατήγορου και τη θέσπιση αποτελεσματικού ελέγχου των αποφάσεων περί μη άσκησης δίωξης ή διακοπής της διαδικασίας, εξακολουθεί να εκκρεμεί ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων. Δημιουργήθηκε διακριτός κλάδος διοικητικής δικαιοσύνης. Έχουν ληφθεί μέτρα για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο δικαστικό σώμα, συμπεριλαμβανομένων νέων κατευθυντήριων γραμμών για την εξαίρεση δικαστών. Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστικό Συμβούλιο έκρινε ότι οι διορισμοί δικαστών με δοκιμαστική περίοδο βασίζονται σε μακροχρόνια πρακτική. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του συστήματος απονομής δικαιοσύνης παραμένει περιορισμένος, καθώς τα βασικά έργα προχωρούν με αργούς ρυθμούς, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες για την ενίσχυση του πλαισίου εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. Εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις όσον αφορά τις προσλήψεις δικαστών και τις υποδομές. Ενώ η εκκαθάριση των συσσωρευμένων εκκρεμών υποθέσεων σημειώνει πρόοδο και οι νέοι δικονομικοί κανόνες αποσκοπούν στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, η διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών και οι καθυστερήσεις στην έναρξη λειτουργίας του Εμπορικού Δικαστηρίου εξακολουθούν να εγείρουν σοβαρές ανησυχίες, μεταξύ άλλων και στην επιχειρηματική κοινότητα. Η σύσταση Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Δικαστηρίων, η οποία επιδιώκει τον εξορθολογισμό της διοίκησης των δικαστηρίων και την ελάφρυνση του φόρτου για το δικαστικό σώμα, αντιμετωπίζει επίμονες καθυστερήσεις.
Η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς (ΑΑκΔ) ενισχύθηκε με τη θέσπιση νέας νομοθεσίας για τις προσλήψεις. Συνεχίζονται οι προσπάθειες για τη διερεύνηση της διαφθοράς σε υψηλό επίπεδο με περαιτέρω νέες καταδικαστικές αποφάσεις, δημιουργούνται νέες αστυνομικές δομές και διατυπώνονται εκκλήσεις για ειδική κατάρτιση των δικαστών και των εισαγγελέων. Άρχισε να εφαρμόζεται η νέα νομοθεσία σχετικά με τις δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων για τους αιρετούς και διορισμένους αξιωματούχους. Όσον αφορά την περίοδο μετά την έξοδο από την υπηρεσία, ένας νέος νόμος ενίσχυσε τους περιορισμούς, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη πρωτοβουλίες για την επέκταση των κατηγοριών των προσώπων που υπόκεινται σε εποπτεία. Ενισχύεται η παρακολούθηση του νόμου για την άσκηση πίεσης ή επιρροής από ομάδες συμφερόντων (lobbying). Ενισχύθηκαν οι κανόνες ακεραιότητας και στο στάδιο της προετοιμασίας βρίσκεται μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ακεραιότητα των προσώπων στα οποία έχουν ανατεθεί ανώτατες εκτελεστικές αρμοδιότητες. Τα σχέδια αναθεώρησης του νόμου για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των ελλείψεων που είχαν διαπιστωθεί προηγουμένως. Εξακολουθούν να εφαρμόζονται μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων στις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων. Λαμβάνονται μέτρα για τη διασφάλιση της επάρκειας των πόρων της ρυθμιστικής αρχής της Κύπρου για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. Οι μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του νομικού πλαισίου σχετικά με τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των μέσων μαζικής επικοινωνίας βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Βρίσκονται επίσης σε εξέλιξη μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της διαφάνειας στον τομέα της κρατικής διαφήμισης και για την ισχυροποίηση των κανόνων και των μηχανισμών για την ενίσχυση της ανεξάρτητης διακυβέρνησης των δημόσιων μέσων μαζικής επικοινωνίας. Το Γραφείο Επιτρόπου Πληροφοριών συνεχίζει να αυξάνει την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον νόμο που ρυθμίζει την πρόσβαση του κοινού σε πληροφορίες, ενώ απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωσή του.
Η συνολική κατάσταση όσον αφορά την ασφάλεια των δημοσιογράφων παραμένει σταθερή, ωστόσο οι δημοσιογράφοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν επισφαλείς συνθήκες εργασίας.
Έχουν ληφθεί σημαντικά μέτρα για την ενίσχυση της συμμετοχής του κοινού στη λήψη αποφάσεων.
Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις όσον αφορά την ποιότητα της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας και την ανάγκη εξορθολογισμού της νομοθεσίας.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία απέκτησε οικονομική αυτονομία και θεσπίστηκαν διασφαλίσεις στη διαδικασία διορισμού του γενικού ελεγκτή και του βοηθού γενικού ελεγκτή για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας τους. Η Ελεγκτική Υπηρεσία αναζητά τρόπους για τη βελτίωση της πρόσβασης στις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των καθηκόντων της.
Οι μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του πλαισίου των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών σημειώνουν πρόοδο. Οι τακτικές συζητήσεις της Βουλής με τους συμφεροντούχους προωθούν τον δημόσιο διάλογο σχετικά με το κράτος δικαίου».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΔΩ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Φοιτητές και social media: Πώς η ζωή των influencers επηρεάζει τη ψυχική υγεία των νέων | AlphaNews
