ALPHA της Κυριακής

Χρειαζόμαστε βουλευτές αποτελεσματικούς, δημοκρατικούς, ουσιαστικά παρόντες, και ικανούς να εργαστούν μέσα στο κοινοβουλευτικό πλαίσιο

Κάθε κακή νομοθεσία έχει κόστος. Το πληρώνει ο πολίτης που ταλαιπωρείται από μια ασαφή διαδικασία. Το πληρώνει η επιχείρηση που χάνεται σε αντιφατικούς κανόνες. Το πληρώνει το κράτος που καλείται να εφαρμόσει πρόχειρες ρυθμίσεις. Το πληρώνει τελικά η ίδια η Δημοκρατία, όταν η Βουλή δεν παράγει νόμους με ποιότητα, σαφήνεια, και πραγματικό δημόσιο όφελος.

Αυτό είναι το κεντρικό διακύβευμα των βουλευτικών εκλογών. Δεν επιλέγουμε απλώς πρόσωπα. Επιλέγουμε την ποιότητα της νομοθεσίας που θα ρυθμίζει την καθημερινότητά μας για τα επόμενα χρόνια.

Η Κύπρος χρειάζεται μια Βουλή που να παράγει ποιοτικές, δημοκρατικές, εφαρμόσιμες, και χρήσιμες νομοθεσίες. Νόμους που λύνουν προβλήματα. Νόμους που αντέχουν στην πράξη. Νόμους που προκύπτουν μέσα από σοβαρή μελέτη, θεσμική ευθύνη, και ουσιαστική διαβούλευση.

Το ερώτημα είναι πώς το πετυχαίνουμε αυτό. Η απάντηση αρχίζει από το ποιοι εκλέγονται.

Μια Βουλή λειτουργεί καλύτερα όταν οι πολίτες εκπροσωπούνται από ανθρώπους που δεν περιορίζονται στην αναγνωρισιμότητα, στην επικοινωνιακή δραστηριότητα, ή στην κομματική πειθαρχία. Χρειαζόμαστε βουλευτές αποτελεσματικούς, δημοκρατικούς, ουσιαστικά παρόντες, και ικανούς να εργαστούν μέσα στο κοινοβουλευτικό πλαίσιο.

Χρειαζόμαστε ανθρώπους που μπορούν να μελετούν, να παρεμβαίνουν, να ελέγχουν, να συνεργάζονται, και, όπου χρειάζεται, να επιτυγχάνουν πολιτικές συγκλίσεις. Η σοβαρή κοινοβουλευτική εργασία απαιτεί προετοιμασία. Απαιτεί γνώση του αντικειμένου. Απαιτεί κατανόηση των συνεπειών που θα έχει ένας νόμος στην πραγματική ζωή.

Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν ποιοι συμμετέχουν ουσιαστικά σε αυτή τη διαδικασία. Ποιοι είναι παρόντες. Ποιοι παρεμβαίνουν. Ποιοι ασκούν κοινοβουλευτικό έλεγχο. Ποιοι συμβάλλουν στην παραγωγή νομοθετικού έργου. Ποιοι εργάζονται με τρόπο που ενισχύει τον θεσμό.

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να φωτίσει ο Δείκτης Αξιολόγησης Βουλευτών που παρουσίασε το Oxygen for Democracy. Δεν υποκαθιστά την πολιτική κρίση του πολίτη. Δεν αποτυπώνει όλη την πολυπλοκότητα της κοινοβουλευτικής ζωής. Επιχειρεί, με συγκεκριμένα και κατά το δυνατόν ποσοτικά κριτήρια, να φέρει στο προσκήνιο πτυχές της κοινοβουλευτικής παρουσίας και απόδοσης που συχνά μένουν στο περιθώριο.

Η πολιτική αξιολόγηση στην Κύπρο γίνεται συχνά με όρους εικόνας. Ποιος εμφανίζεται περισσότερο. Ποιος έχει ισχυρότερη προσωπική δικτύωση. Ποιος παράγει την πιο εύκολη ατάκα. Ποιος κερδίζει τον σύντομο κύκλο της επικαιρότητας. Όμως η Βουλή χρειάζεται περισσότερα από καλή επικοινωνία.

Χρειάζεται ανθρώπους που μπορούν να διαβάσουν ένα νομοσχέδιο και να καταλάβουν τι θα σημαίνει για τον πολίτη, τον εργαζόμενο, τον επιχειρηματία, τον ασθενή, τον μαθητή, το δικαστήριο, ή τη δημόσια υπηρεσία. Χρειάζεται ανθρώπους που ξέρουν να ακούν, να ρωτούν, να διορθώνουν, και να συνθέτουν.

Ο Δείκτης έρχεται να προσθέσει ένα χρήσιμο επίπεδο πληροφόρησης. Δίνει στον πολίτη τη δυνατότητα να δει στοιχεία που δεν έχουν πάντα την προβολή που τους αξίζει. Να συγκρίνει. Να προβληματιστεί. Να αξιολογήσει με περισσότερα δεδομένα. Να ζητήσει περισσότερη λογοδοσία.

Η ελπίδα μας είναι ότι η νέα Βουλή θα προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Οι συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών πρέπει να μεταδίδονται ζωντανά στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Οι παρουσίες των βουλευτών πρέπει να δημοσιοποιούνται με καθαρό και συστηματικό τρόπο. Οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν τι ψηφίζει ο κάθε βουλευτής, ιδίως στα σημαντικά νομοθετήματα.

Αυτά δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι ζητήματα δημοκρατικής λειτουργίας. Όσο περισσότερη διαφάνεια υπάρχει στη Βουλή, τόσο πιο ουσιαστική γίνεται η λογοδοσία. Όσο πιο εύκολα μπορεί ο πολίτης να παρακολουθήσει τη νομοθετική διαδικασία, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να κρύβεται η προχειρότητα πίσω από γενικές δηλώσεις.

Η Βουλή πρέπει επίσης να ανοίξει περισσότερο προς την κοινωνία. Με συμμετοχή ακαδημαϊκών, τεχνοκρατών, οργανώσεων πολιτών, επαγγελματικών φορέων, και ανθρώπων που γνωρίζουν στην πράξη τα ζητήματα που ρυθμίζονται. Η συμμετοχή αυτή πρέπει να είναι ουσιαστική, οργανωμένη, και εποικοδομητική. Όχι προσχηματική. Όχι επιλεκτική. Όχι απλώς για να καταγράφεται ότι έγινε διαβούλευση.

Μια πιο δημοκρατική Βουλή είναι μια Βουλή που ακούει καλύτερα, ελέγχει πιο αυστηρά, νομοθετεί πιο προσεκτικά, και εξηγεί περισσότερο. Είναι μια Βουλή που δεν φοβάται τη διαφάνεια, επειδή αντιλαμβάνεται ότι η διαφάνεια ενισχύει το κύρος της.

Ο Δείκτης δεν είναι το τέλος της συζήτησης. Είναι μια αρχή. Ένα μικρό αλλά χρήσιμο εργαλείο για να γνωρίζουν οι πολίτες καλύτερα τι και ποιους ψηφίζουν. Και για να ενισχυθεί σταδιακά μια πολιτική κουλτούρα όπου εκλέγονται οι πιο κατάλληλοι άνθρωποι για να υπηρετήσουν τον θεσμό της Βουλής.

Διότι στο τέλος, η ποιότητα της Δημοκρατίας μας κρίνεται και από την ποιότητα αυτών που στέλνουμε στο Κοινοβούλιο. Κρίνεται από το αν απαιτούμε παρουσία, εργασία, διαφάνεια, και λογοδοσία. Κρίνεται από το αν θέλουμε μια Βουλή που απλώς ψηφίζει νόμους ή μια Βουλή που νομοθετεί καλύτερα.