ALPHA της Κυριακής

Οι συμμαχίες δυνάμεων, η Προεδρία της Βουλής και οι φιλοδοξίες για την επόμενη μάχη

Αν κάτι εμπεδώθηκε σε αυτό τον μακρύ και πολύ σύνθετο προεκλογικό είναι ότι πολλά διακυβεύονται την επόμενη μέρα. Σε θέμα συμμαχιών, ισορροπίας δυνάμεων και προσωπικών φιλοδοξιών. Αυτό δεν αφορά μόνο το πού θα βρίσκονται τα κόμματα στην κομματική σκακιέρα, αλλά και τι δύναμη θα αποκτήσουν ή θα χάσουν οι πολιτικοί αρχηγοί τους. Το ποσοστό που θα λάβει  το κάθε κόμμα συνεπώς ανοίγει την ίδια στιγμή συζήτηση και για την δική τους επόμενη μέρα. Ποιοι θα βρεθούν στην κόκκινη ζώνη της αμφισβήτησης, ποιοι θα παίξουν ρόλο ρυθμιστή και για ποιους άραγε ενδεχομένως να ανοίξει ή να κλείσει απότομα ο δρόμος για το 2028;

Το σύνθετο μέλλον της Αννίτας Δημητρίου

Η Αννίτα Δημητρίου δίνει την πρώτη της μάχη σε βουλευτικές, ως αρχηγός του ΔΗΣΥ και το διακύβευμα είναι πολύ ψηλό. Τόσο για την ίδια και το πολιτικό της μέλλον, όσο και για το κόμμα που την επόμενη των προεδρικών εκλογών βρέθηκε σε βαθιά εσωστρέφεια. Το πρώτο ζήτημα για τον Συναγερμό όπως λένε στελέχη είναι να διατηρήσει την πρωτιά έστω κι αν υπάρξουν απώλειες εδρών και ποσοστών. Γι’ αυτό τον λόγο επιχειρεί άλλωστε την συσπείρωση ενεργοποιώντας το αντιακελικό συναίσθημα αλλά και το διακύβευμα της σταθερότητας που θεωρείται πως κινητοποιεί τελικά τον Συναγερμικό ψηφοφόρο. Η πρωτιά θεωρείται πως θα απομακρύνει την όποια συζήτηση για το αν θα πρέπει να μπει τελικά στο κυβερνητικό σχήμα ο ΔΗΣΥ και απομακρύνει επί του παρόντος, θέμα ηγεσίας του κόμματος. Διασφαλίζοντας σε πρώτο στάδιο την θέση της ως Προέδρου του ΔΗΣΥ ανοίγει παράλληλα η συζήτηση για τις επόμενες πολιτικές της επιδιώξεις. Την ενδιαφέρει η Προεδρία της Βουλής οι Προεδρικές του 2028 ή και τα δύο; Η ίδια φρόντισε μέσω παρεμβάσεων να εκδηλώσει την επιθυμία της να διεκδικήσει εκ νέου την Προεδρία της Βουλής και αυτή η κίνηση ερμηνεύθηκε με δύο τρόπους. Η πρώτη την θέλει να έχει μετρήσει τις δυνάμεις της και να έχει εγκαταλείψει-επί του παρόντος- τις βλέψεις για το 2028, η δεύτερη ότι ο πρώτιστος στόχος αυτής της ενέργειας είναι η συσπείρωση του κόμματος.

Ο Χριστοδουλίδης, οι οπαδοί του και η απειλή

Με το να υπαινιχθεί δηλαδή πως δεν ενδιαφέρεται για τις Προεδρικές εκλογές, στέλνει το μήνυμα προς τους Συναγερμικούς οπαδούς του Νίκου Χριστοδουλίδη αλλά και στο Προεδρικό πως δεν αποτελεί απειλή για τον ίδιο το 2028. Συνεπώς, ψηφίζοντας τον ΔΗΣΥ, δεν ενισχύουν την κύρια αντίπαλο του Νίκου Χριστοδουλίδη για τις προεδρικές εκλογές. Το ίδιο μήνυμα αποστέλλεται και σε όσους  Συναγερμικούς ενδιαφέρονται για το 2028. Όχι μόνο να στηρίξουν την προσπάθεια του κόμματος, αλλά και να ξεχάσουν ότι μπορεί να θεωρείται η κύρια απειλή τους για τα επόμενα πολιτικά τους βήματα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι για να προσεγγίσει τους Χριστοδουλιδικούς έχει σταματήσει πλήρως την όποια κριτική στην κυβέρνηση. Ένα καλό ποσοστό ανοίγει συνεπώς τον δρόμο για τις επόμενες επιδιώξεις της Αννίτας Δημητρίου. Και με το να εκλεγεί Πρόεδρος της Βουλής δεν σημαίνει όμως ότι κλείνει τις όποιες προοπτικές της. Αντιθέτως, αποτελεί ένα ισχυρό χαρτί για να κερδίσει συμμαχίες, να αποδυναμώσει πολιτικούς της αντιπάλους και να διεκδικήσει με αξιώσεις το 2028.

Η συμμαχία και ο ρυθμιστής ΕΛΑΜ

Το ερώτημα όμως που μπαίνει είναι με ποιόν μπορεί να επιδιώξει συμμαχία. Αν κάτι διαφοροποιείται από τον προεκλογικό του 2021 είναι η σχέση ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ οι οποίοι δεν κρύβουν την επιθυμία τους να συνεργαστούν. Το πρώτο στάδιο που θα κρίνει πόσο εφικτό είναι κάτι τέτοιο είναι το ποσοστό που θα πάρει το Δημοκρατικό Κόμμα. Ένα κακό αποτέλεσμα του ΔΗΚΟ, δεν το καθιστά απλώς «irrelevant» στο κομματικό σκηνικό και στην βουλή. Ανοίγει την ίδια στιγμή ζήτημα ηγεσίας, που συζητείται συχνά στα πηγαδάκια. Από την άλλη, ένα καλό αποτέλεσμα ανοίγει τον δρόμο για συμμαχίες αλλά και μία κοινή επιδίωξη με τον ΔΗΣΥ: την Προεδρία της Βουλής. Αν ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ αποκτήσουν τέτοια ποσοστά που συγκεντρώνουν πλειοψηφία τότε μπορούν μόνοι τους να καθορίσουν ποιος από τους δύο θα είναι ο υποψήφιος για την Προεδρία της Βουλής. Στο ενδεχόμενο που δεν συγκεντρώνουν οι δύο τις απαιτούμενες ψήφους, τότε το βλέμμα στρέφεται στο ΕΛΑΜ. Αυτός είναι και ο λόγος που τα δύο κόμματα έχουν ξεκαθαρίσει πως δεν αποκλείουν κανένα από τη συζήτηση. Η προσδοκία του ΔΗΣΥ είναι ότι εκτός από την στήριξη του ΔΗΚΟ, θα έχει και την ψήφο του -ρυθμιστικού βάσει των δημοσκοπικών ευρημάτων- ΕΛΑΜ, καθώς το κόμμα της Ακροδεξιάς, σε μία μονομαχία Αριστερού-Δεξιού υποψήφιου, δεν πρόκειται να στηρίξει υποψήφιο του ΑΚΕΛ.  Με δεδομένο όμως ότι ο Χρίστου Χρίστου έχει επαναλάβει πολλές φορές ότι δεν πρόκειται να στηρίξει την Αννίτα Δημητρίου, θεωρείται πιο εύκολο να διεκδικήσει ο Νικόλας Παπαδόπουλος την Προεδρία της Βουλής. Δεν θα έχει μόνο τις ευλογίες του ΔΗΣΥ αλλά πιθανώς στον δεύτερο γύρο και την στήριξη του ΕΛΑΜ. Αυτό το σενάριο διασώζει πολιτικά τον Νικόλα Παπαδόπουλο και δημιουργεί ομαλές συνθήκες για το ενδεχόμενο αποχώρησής του από την Προεδρία του ΔΗΚΟ.

Σε αυτό το σενάριο ωστόσο και οι δύο θα πρέπει να απαντήσουν το εξής ερώτημα: Ποια είναι η σχέση τους με την κυβέρνηση. Θα είναι συγκυβέρνηση, αντιπολίτευση ή θα συνεχίσουν ως έχουν επί του παρόντος;  Τι ακριβώς κερδίζει ο ΔΗΣΥ από αυτή την συνδιαλλαγή, δεδομένου ότι το ΔΗΚΟ είναι στην συγκυβέρνηση. Θα βρεθεί ένα αφήγημα εξόδου από την κυβέρνηση και αν ναι, ποιο θα είναι; Ο Πρόεδρος πάντως που παρακολουθεί με προσοχή το τι εκτυλίσσεται, θέλει μία συμμαχία Κεντροδεξιάς στη Βουλή, ένα καλό αποτέλεσμα, όμως όχι τόσο που να δίνει σε αυτά τα κόμματα αυτοπεποίθηση και αυτονομία κινήσεων. Για αρκετά στελέχη του ΔΗΚΟ, μία συμμαχία με τον ΔΗΣΥ και κατ’ επέκταση αποχώρηση από το κυβερνητικό σχήμα δεν αποτελεί λύση, δεδομένου ότι ένα ισχυρό κομμάτι του ΔΗΚΟ ανήκει πλέον στο προεδρικό μπλοκ. Η συμμαχία συνεπώς θα είναι πολύ πιο σύνθετη από το τι παρουσιάζεται.

ΕΛΑΜ: Κόμμα εξουσίας με τις ασθένειές του

Σε ο,τι αφορά το ΕΛΑΜ, το πρώτο που μένει να διαπιστωθεί είναι αν θα κλειδώσει την τρίτη θέση. Αυτή η θέση τον καθιστά ρυθμιστή και εν πολλοίς μήλο της έριδος εντός της βουλής. Ένα καλό αποτέλεσμα, όπως φάνηκε και από τις τελευταίες τοποθετήσεις ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ ακόμα και του Κινήματος ΑΛΜΑ για την ανάγκη συνεργασίας, εμπεδώνει την αίσθηση ότι το ΕΛΑΜ κανονικοποιείται στα μάτια όλων. Ποιος λοιπόν θα μπορεί να τους αρνηθεί προεδρίες κοινοβουλευτικών ομάδων, ιδιαίτερα αν οι ίδιοι κρίνουν το αποτέλεσμα της εκλογής Προέδρου Βουλής; Με τις προεδρίες των κοινοβουλευτικών επιτροπών, θα αποκτήσει σταδιακά περισσότερη κοινοβουλευτική εμπειρία και θα ανοίξει τις προοπτικές του στον κύριο στόχο του: να καταστεί κόμμα εξουσίας.  Το ερώτημα είναι αν στην προσπάθειά του να γίνει κόμμα εξουσίας θα στηρίξει συγκεκριμένο υποψήφιο ανοικτά για το 28, ή αν θα ακολουθήσει την ίδια μέθοδο δικής του υποψηφιότητας. Εδώ ακριβώς μπαίνει και η σχέση που θα έχει την επόμενη μέρα το ΕΛΑΜ με το Προεδρικό. Το μεγάλο ερώτημα που θα κρίνει πολλά είναι ποιοι θα επικρατήσουν εντός του ΕΛΑΜ και της κοινοβουλευτικής ομάδας. Η εκλογή πρώην Συναγερμικών που στηρίζουν τον Νίκο Χριστοδουλίδη όπως οι Παπαχαραλάμπους και Χαμπουλλάς αντί των σκληρών ΕΛΑΜιτών, θεωρείται πως θα βοηθήσει στο να κτιστεί μία ομάδα εντός ΕΛΑΜ-όπως έχει ήδη γίνει σε ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ- που θα στηρίζουν τον Πρόεδρο και στην βουλή αλλά και στη συζήτηση για το 2028. Για την ηγεσία πάντως, είναι σημαντικό να εκλεγούν ακραιφνή στελέχη που δεν θα νερώσουν την ιδεολογία του κόμματος. Ένα αντίθετο σενάριο θα προκαλέσει εντός του ΕΛΑΜ ασθένειες παραδοσιακών κομμάτων, όπως είναι ο ανταγωνισμός, ο παραγοντισμός και η εσωστρέφεια που ήδη εκδηλώνεται σιγά σιγά.

Ο Στέφανος με λευκή προσωπική ατζέντα

Κι αν το Δεξιό μπλοκ έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται, ένα μεγάλο ερώτημα είναι τι γίνεται στο αντίπαλο μέτωπο. Το κόμμα της Αριστεράς, δεν φαίνεται να προσβλέπει στην πρωτιά αλλά στην διατήρηση των ποσοστών του. Ένα τέτοιο σενάριο διατηρεί τον Στέφανο Στεφάνου στην ηγεσία του κόμματος. Ένα κακό αποτέλεσμα ανοίγει τον κύκλο της εσωστρέφειας και ενδεχομένως να οδηγήσει σε ανακατατάξεις αν ληφθεί υπόψη και το κακό αποτέλεσμα των ευρωεκλογών. Πρώτιστος στόχος για το ΑΚΕΛ αν επιβεβαιώσει τους στόχους του είναι να βγει από την απομόνωση, να δημιουργήσει γέφυρες συνεργασίας. Με πρώτο στάδιο την Προεδρία της Βουλής και δεύτερο τις Προεδρικές εκλογές. Σε αντίθεση με το Δεξιό μπλοκ που υπάρχουν προσωπικές φιλοδοξίες, ο Στέφανος Στεφάνου δεν βάζει το όνομά του στο τραπέζι ως προϋπόθεση. Είτε για την Προεδρία της Βουλής είτε για τις Προεδρικές εκλογές. Αυτό ακριβώς του δίνει μία ευελιξία κινήσεων για την εξεύρεση συμμάχων. Οι κύριοι συνομιλητές του είναι το ΑΛΜΑ και το ΒΟΛΤ αν εκλεγεί, ενώ κάποιοι δεν αρνούνται το ενδεχόμενο συνομιλιών ακόμη και με την Άμεση Δημοκρατία. Το ερώτημα βεβαίως, είναι αν το ΑΛΜΑ είναι έτοιμο να στηρίξει τον Στέφανο Στεφάνου για την Προεδρία της Βουλής ως μία κίνηση καλής θελήσεως. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι τα τελευταία εικοσιτετράωρα, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης άλλαξε το άκαμπτο αφήγημά του ότι δεν θα μπουν σε συνδιαλλαγές με κόμματα. Θα στηρίξει συνεπώς μέχρι τέλους την Ειρήνη Χαραλαμπίδου ή θα μπει σε συζητήσεις για έναν κοινό υποψήφιο με το ΑΚΕΛ και ενδεχομένως με το Βολτ προσβλέποντας στη συνέχεια σε στήριξη;

Η δύσκολη πορεία ενός κομματάρχη

Η σχέση ΑΚΕΛ-ΆΛΜΑ θα ξεκαθαρίσει όταν διαπιστωθεί και η εκλογική δύναμη του δεύτερου. Αν το νεοσύστατο κόμμα δεν λάβει ένα καλό ποσοστό, μειώνονται οι πιθανότητες και οι βλέψεις για διεκδίκηση της προεδρίας το 2028. Αν επιβεβαιώσει τις δημοσκοπήσεις που το θέλουν να παίζει στην τέταρτη θέση, με ένα καλό ποσοστό, τότε ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης θα βάλει πλώρη για τον κύριο άλλωστε εξαρχής στόχο του, τις Προεδρικές εκλογές του 2028. Σε αυτό το πλαίσιο, όχι μόνο θα πρέπει να επιδιώξει συνεργασίες αλλά και να μπει ενδεχομένως στη διαδικασία συζήτησης για ανάδειξη του Στέφανου Στεφάνου ως Προέδρου της Βουλής. Αυτό ενδεχομένως να βελτιώσει και τις κακές επί του παρόντος σχέσεις με την ΑΚΕΛική βάση. Το ερώτημα βεβαίως είναι αν το ΑΚΕΛ, μετά την παρουσία της Ειρήνης Χαραλαμπίδου στο ψηφοδέλτιο και την επίθεση Οδυσσέα Μιχαηλίδη θέτοντας διαπλοκής του Στέφανου Στεφάνου με το Βασιλικό είναι σε θέση να τον στηρίξει για τις Προεδρικές εκλογές.

 Ο γρίφος του Φειδία

Αν κάτι αποτελεί τον μεγάλο γρίφο της εκλογικής αναμέτρησης, είναι το ποσοστό που θα λάβει ο Φειδίας Παναγιώτου και η Άμεση Δημοκρατία, δεδομένου ότι σύμφωνα με τους δημοσκόπους δύσκολα μπορεί να καταγραφεί με σιγουριά. Η είσοδός του στην Βουλή ανακατεύει την τράπουλα και τις ισορροπίες δυνάμεων, χωρίς να είναι συνεπώς βέβαιο πως θα κινηθούν και σε ποιο μπλοκ μπορεί να ταχθούν. Το πρώτο ερώτημα που μένει ανοικτό είναι αν ο Φειδίας Παναγιώτου θα εγκαταλείψει τις Βρυξέλλες για την έδρα στο κοινοβούλιο. Δηλώσεις του ότι θα ηγηθεί ομάδας στο ευρωκοινοβούλιο οδηγούν στο συμπέρασμα πως δεν έχει μία τέτοια πρόθεση. Το ερώτημα συνεπώς, είναι ποιος από τους εκπροσώπους της Άμεσης Δημοκρατίας θα κινεί τα νήματα και θα παίρνει τις αποφάσεις για το πώς το κόμμα θα κινείται εντός κοινοβουλίου. Το ποσοστό του νεοσύστατου κόμματος θα κρίνει αν η Άμεση Δημοκρατία θα αναγκάσει τις υπόλοιπες κοινοβουλευτικές δυνάμεις να την προσκαλέσουν στο τραπέζι των διαβουλεύσεων για κοινή πορεία σε προτάσεις νόμων ή επίτευξη πλειοψηφικού ρεύματος ή αν θα καταστεί μοναχικός καβαλάρης με δική του ατζέντα.