Της Δρ. Ελένης Γαβριήλ
- Λέκτορας Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος
Τι σημαίνει σήμερα ένα πραγματικά ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο; Αρκεί να είναι προσβάσιμο και να φιλοξενεί φοιτητές και φοιτήτριες από διαφορετικές χώρες ή χρειάζεται να διαμορφώνει ένα περιβάλλον όπου όλοι αισθάνονται ότι ανήκουν;
Σε μια εποχή διαρκών κοινωνικών μετασχηματισμών, η συμμετοχή και η πρόσβαση στη γνώση αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Τα σύγχρονα πανεπιστήμια καλούνται να ανταποκριθούν στις ανάγκες μιας πολυπολιτισμικής, πολυγλωσσικής και τεχνολογικά μεταβαλλόμενης κοινωνίας, δημιουργώντας συνθήκες που επιτρέπουν σε όλους τους νέους ανθρώπους να αναπτύσσουν τις δυνατότητές τους.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Για πολλά χρόνια, η συζήτηση γύρω από την ισότητα στην εκπαίδευση επικεντρωνόταν κυρίως στο ποια άτομα μπορούν να φοιτήσουν στο πανεπιστήμιο. Σήμερα, όμως, το ζητούμενο είναι ευρύτερο. Δεν αρκεί μόνο η φυσική παρουσία μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας, αλλά απαιτείται ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον στο οποίο οι φοιτητές και οι φοιτήτριες αισθάνονται ότι η φωνή τους ακούγεται και ότι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κοινότητας.
Η συμπεριληπτικότητα συνδέεται με την άρση των εμποδίων που περιορίζουν τη συμμετοχή και με τη δημιουργία ακαδημαϊκών χώρων που σέβονται τη διαφορετικότητα και προσφέρουν ίσες ευκαιρίες σε όλους και όλες, ανεξάρτητα από το κοινωνικό, πολιτισμικό ή προσωπικό τους υπόβαθρο. Πρόκειται για μια συνεχή διαδικασία, στενά συνδεδεμένη με τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ισότητας.
Ακριβώς αυτά τα ζητήματα διερευνά το ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο INES – INclusivity in European Studies, το οποίο εξετάζει πώς οι Ευρωπαϊκές Σπουδές μπορούν να γίνουν πιο ανοικτές, πιο συμπεριληπτικές και να έρθουν πιο κοντά στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας. Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν την ανάγκη μετάβασης από μια αντίληψη που περιορίζεται στην πρόσβαση προς ένα μοντέλο που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην εκπροσώπηση, στον διάλογο και στο αίσθημα του ανήκειν.
Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου ανέδειξαν την ανάγκη για ένα πανεπιστήμιο που ενθαρρύνει τη συνεργασία, την ανταλλαγή ιδεών και την ενεργό παρουσία των φοιτητών στην ακαδημαϊκή ζωή. Ένα πανεπιστήμιο όπου οι νέοι άνθρωποι δεν αντιμετωπίζονται ως παθητικοί αποδέκτες της γνώσης, αλλά ως μέλη μιας ζωντανής κοινότητας μάθησης.
Οι αρχές αυτές αποτυπώνονται και στη φιλοσοφία του Τμήματος Ιστορίας, Πολιτικής και Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφος, το οποίο επενδύει στη διεθνή προοπτική, τη διεπιστημονική προσέγγιση και τη σύνδεση της ακαδημαϊκής γνώσης με τις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις.
Παράλληλα, η συμμετοχή του Πανεπιστημίου Νεάπολις στην Ευρωπαϊκή Πανεπιστημιακή Συμμαχία EMERGE αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναζητά νέους τρόπους συνδιαμόρφωσης κοινών αξιών. Μέσα από τη συνεργασία ιδρυμάτων από διαφορετικές περιοχές της ηπείρου, δημιουργούνται χώροι συνάντησης, ανταλλαγής εμπειριών και κοινής δράσης, όπου η διαφορετικότητα αντιμετωπίζεται ως πηγή δημιουργικότητας και προϋπόθεση καινοτομίας.
Η συμπεριληπτικότητα επομένως, αφορά το είδος των κοινωνιών που επιθυμούμε να οικοδομήσουμε. Τα πανεπιστήμια μπορούν να λειτουργήσουν ως χώροι διαλόγου, συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού, προετοιμάζοντας τους νέους ανθρώπους για μια Ευρώπη περισσότερο ανοικτή και ανθεκτική στις προκλήσεις του μέλλοντος. Το έργο INES – INclusivity in European Studies υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+ και συντονίζεται από το Institut Catholique de Lille (Γαλλία). Στην κοινοπραξία συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος (Κύπρος), το Europa-Universität Flensburg (Γερμανία), το University of Piraeus Research Center (Ελλάδα), το Uniwersytet Jagielloński (Πολωνία), το Università ta’ Malta (Μάλτα) και ο οργανισμός PA Partners for Skills Development (Κύπρος). Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην επίσημη ιστοσελίδα του έργου: https://inesproject.eu/
