«Η Ευρώπη θα συνεχίσει να διασφαλίζει μέγιστη στήριξη στην Ουκρανία και μέγιστη πίεση στη Ρωσία», δήλωσε σήμερα η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας δέσμη νομοθετικών προτάσεων για πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη έως 45 δισ. ευρώ στην Ουκρανία το 2027, που αναμένεται να καλύψει τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών της αναγκών, με το κενό να υπολογίζεται στα 70 δισ. ευρώ. «Για το 2026 οι ανάγκες της Ουκρανίας καλύπτονται. Σήμερα προτείνουμε επιπλέον 45 δισ. ευρώ για να καλύψουμε τα δύο τρίτα των αναγκών της για το 2027», τόνισε η Πρόεδρος της Κομισιόν, για την πρόταση που θα τεθεί στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις 26-27 Νοεμβρίου.
Ερωτηθείσα αν η πρόταση μπορεί να λάβει τελικά την έγκριση και των 27 κρατών-μελών, παρότι αρκετές κυβερνήσεις έχουν δηλώσει ότι δεν επιθυμούν να συμμετάσχουν, δηλαδή η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Τσεχία, που ήταν εκτός του κοινού δανεισμού τον περασμένο Δεκέμβρη, αλλά και η Βουλγαρία πρόσφατα, η φον ντερ Λάιεν απάντησε ότι είναι βέβαιη ότι αυτό θα συμβεί, καθώς αυτή τη φορά υπάρχει το πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ), κάνοντας λόγο για «κοινό προϋπολογισμό, κοινές ευθύνες», ενώ τα κράτη που προτιμούν να στηρίξουν την Ουκρανία σε πολιτικό επίπεδο μπορούν να συνεισφέρουν έμμεσα στο πολιτικό σκέλος του δανείου, δηλαδή στη δημοσιονομική στήριξη. Όλα τα 27 κράτη μέλη, σημείωσε, δηλώνουν ρητά ότι στηρίζουν την Ουκρανία.
Σε ερώτηση για τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια και την ενδεχόμενη χρήση τους, η Πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η πρόταση προβλέπει τη χρήση των εσόδων από τα κεφάλαια για την αποπληρωμή και του νέου δανείου, ενώ ανάλογες δυνατότητες έχουν ληφθεί και στην πρόταση για το ΠΔΠ. Τόνισε επίσης ότι στις στρατιωτικές επενδύσεις η ΕΕ θα αυξήσει την απόδοση της επένδυσης, μέσω κοινών επιχειρήσεων με την Ουκρανία, που φέρνουν έσοδα και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η στήριξη θα λάβει τη μορφή δανείου περιορισμένης αναγωγής (limited recourse). Η Ουκρανία θα κληθεί να αποπληρώσει το κεφάλαιο μόνο όταν η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκάλεσε, όπως ισχύει και στο Δάνειο Στήριξης προς την Ουκρανία των 90 δισ. ευρώ για το 2026-2027, όπως επιβεβαίωσαν ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που ενημέρωσαν τον Τύπο.
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν δύο νομοθετικά κείμενα: τη θέσπιση ενός Μηχανισμού Συντονισμένης Στήριξης προς την Ουκρανία, που θα παρέχει το νέο δάνειο, και την τροποποίηση του Κανονισμού για το ΠΔΠ, ώστε ο προϋπολογισμός της ΕΕ να εγγυάται το δάνειο. Παράλληλα προτείνονται τροποποιήσεις στο Ukraine Facility και στον Μηχανισμό Συνεργασίας για τα Δάνεια προς την Ουκρανία.
Το ποσό διαρθρώνεται σε έως 25 δισ. ευρώ για στρατιωτική στήριξη και 20 δισ. ευρώ για γενική δημοσιονομική στήριξη. Σύμφωνα με τον Επίτροπο Οικονομίας και Παραγωγικότητας Βάλντις Ντομπρόβσκις, τα 20 δισ. χωρίζονται εξίσου μεταξύ μακροοικονομικής χρηματοδοτικής βοήθειας και του Ukraine Facility. Η δημοσιονομική στήριξη θα συνδεθεί με μεταρρυθμίσεις, ιδίως στους τομείς του κράτους δικαίου, της καταπολέμησης της διαφθοράς και της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών.
Η Επιτροπή θα δανειστεί από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, με εγγύηση το περιθώριο του τρέχοντος προϋπολογισμού της ΕΕ, όπως και στα προηγούμενα ενωσιακά δάνεια. «Τους τόκους θα πληρώνει η Ουκρανία, ωστόσο η Ένωση μπορεί να παράσχει επιδότηση του κόστους δανεισμού», ανέφερε ο Ντομπρόβσκις σχετικά
Απαντώντας σε ερώτηση για τη βιωσιμότητα του κοινού χρέους, ο Επίτροπος σημείωσε ότι οι πληρωμές τόκων θα ξεκινήσουν μόλις το 2028, άρα δεν θα βαρύνουν το τρέχον ΠΔΠ. Το ζήτημα θα συζητηθεί στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού, μαζί με το αν η στήριξη θα προστεθεί στα 100 δισ. ευρώ που έχουν ήδη προβλεφθεί για την Ουκρανία.
Η Επιτροπή προτείνει να επεκταθεί η δυνατότητα αξιοποίησης των μελλοντικών εσόδων από τα δεσμευμένα, παγωμένα ρωσικά κεφάλαια. «Αυτό θα πάρει δεκαετίες, δεν είναι κάτι που θα μας απασχολήσει σύντομα, εμείς θα έχουμε ήδη συνταξιοδοτηθεί», σημείωσε ο ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος ενημερώνοντας τους δημοσιογράφους την Τετάρτη.
Μετά την αποπληρωμή των δανείων που στηρίζονται στην G7, τα έσοδα αυτά θα μπορούν να συμβάλουν στην αποπληρωμή νέων επιλέξιμων δανείων της ΕΕ και των εταίρων της G7, συμπεριλαμβανομένων του νέου δανείου των 45 δισ. και του υπάρχοντος δανείου των 90 δισ. ευρώ. Η Κομισιόν επαναλαμβάνει ότι η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή των δανείων, «σε πλήρη συμμόρφωση με το δίκαιο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο». Επιπλέον, μέσω του Ukraine Facility θα καταστεί δυνατή η χορήγηση έως 5 δισ. ευρώ πρόσθετων δανείων της ΕΕ, με εγγυήσεις τρίτων χωρών με αξιολόγηση AAA/Aaa.
Ο Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Αντρίους Κουμπίλιους χαρακτήρισε το Δάνειο Στήριξης των 60 δισ. ευρώ για την άμυνα το 2026-2027 «game changer». Μέχρι το τέλος του έτους θα εκταμιευθούν και τα 28,3 δισ. ευρώ που είχαν προγραμματιστεί για φέτος, ενώ για το 2027 απομένουν 31,7 δισ. ευρώ. Ήδη έχουν ξεκινήσει τα πρώτα προγράμματα προμηθειών αξίας 14,4 δισ. ευρώ για drones και πυρομαχικά, ώστε οι εκταμιεύσεις να ξεκινήσουν τον Ιανουάριο του 2027 χωρίς κενό. Οι ανάγκες της Ουκρανίας μετατοπίζονται προς τα drones, καθώς από 31% της αξίας των εξοπλισμών στις αρχές του 2026, αναμένεται να φτάσουν το 62% το 2027. Η Ρωσία, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα χρησιμοποιήσει φέτος περίπου 10 εκατ. drones και του χρόνου περίπου 20 εκατ.
«Η στρατηγική να στοιχηματίζουν στον χρόνο εις βάρος της Ουκρανίας και της ΕΕ δεν θα πετύχει», τόνισε ο κ. Κουμπίλιους, προσθέτοντας ότι η στήριξη θα συμβάλει σε μια «δίκαιη ειρήνη». Το νέο εργαλείο, σε συνέργεια με το επερχόμενο αμυντικό βιομηχανικό σύμφωνο ΕΕ-Ουκρανίας και τη νέα πρόσκληση για 21 δισ. ευρώ στο πλαίσιο των δανείων SAFE, θα συμβάλει στην αύξηση της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Απαντώντας σε ερώτηση για τους αναχαιτιστικούς πυραύλους, ο Κουμπίλιους ανέφερε ότι η ρωσική παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων αναμένεται να διπλασιαστεί, από περίπου 1.000 πέρυσι σε 2.000 φέτος, ενώ η συνολική παραγωγή πυραύλων PAC-3 στις ΗΠΑ φτάνει περίπου τους 700 ετησίως. Ο Επίτροπος σημείωσε ότι εργάζεται με τους διατλαντικούς εταίρους, ενώ καλεί κράτη μέλη με αποθέματα να τα ανταλλάξουν με μελλοντικές ουκρανικές συμβάσεις που θα παραδοθούν το 2028-2029.
Πηγή: ΚΥΠΕ



