Η Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν τη Δευτέρα σε προσωρινή συμφωνία για την αναθεώρηση των κανόνων του ποινικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Συμβουλίου, οι νέοι κανόνες διευρύνουν το φάσμα των ποινικών αδικημάτων, προβλέπουν αυστηρότερες ποινές, επεκτείνουν τις προθεσμίες παραγραφής και ενισχύουν τη στήριξη προς τα θύματα.
Σημειώνεται ότι η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν προχωρήσει στην επίσημη υιοθέτησή της. Έπειτα, οι εθνικές κυβερνήσεις θα έχουν τρία χρόνια για να προσαρμόσουν την ποινική τους νομοθεσία ώστε να ευθυγραμμιστεί με τη νέα οδηγία της ΕΕ.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σε δήλωσή του που παρατίθεται στην ανακοίνωση, ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Κώστας Φυτιρής, ανέφερε ότι η συμφωνία αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της προστασίας των παιδιών σε ολόκληρη την ΕΕ, περιλαμβανομένων των περιπτώσεων όπου χρησιμοποιούνται νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
Επισήμανε ότι οι δράστες θα αντιμετωπίζουν αυστηρότερες συνέπειες και θα οδηγούνται στη δικαιοσύνη ακόμη και πολλά χρόνια μετά τη διάπραξη των εγκλημάτων τους. Παράλληλα, σημείωσε, ενισχύεται η στήριξη προς τα θύματα, αναγνωρίζοντας ότι οι συνέπειες της κακοποίησης μπορεί να διαρκούν μία ολόκληρη ζωή.
Διευρυμένος ορισμός των ποινικών αδικημάτων
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, οι αναθεωρημένοι κανόνες εισάγουν νέα αδικήματα που συνδέονται με τις τεχνολογικές εξελίξεις. Μεταξύ άλλων, ποινικοποιείται η πληρωμή για πρόσβαση σε ζωντανές μεταδόσεις σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και ο σχεδιασμός, η προσαρμογή ή η διανομή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης την ποινικοποίηση της διαδικτυακής προσέγγισης παιδιών (grooming) με σκοπό την παραγωγή ή διαμοιρασμό υλικού σεξουαλικής κακοποίησης, καθώς και της σεξουαλικής εκβίασης παιδιών μέσω απειλής δημοσιοποίησης σχετικού υλικού.
Παράλληλα, θα τιμωρείται η κατοχή ή διανομή οδηγιών για τη διάπραξη σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή για την παραγωγή υλικού κακοποίησης, είτε αυτές παρέχονται μέσω έντυπων είτε μέσω ψηφιακών μέσων.
Τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται επίσης να τιμωρούν τη σεξουαλική εκβίαση παιδιών, δηλαδή τις περιπτώσεις όπου ο δράστης απειλεί ότι θα δημοσιοποιήσει υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιού προκειμένου να αποσπάσει χρήματα ή επιπλέον υλικό σεξουαλικής κακοποίησης.
Η ανακοίνωση επισημαίνει ότι οι αναθεωρημένοι κανόνες καθιστούν σαφέστερο ότι η συμμετοχή σε σεξουαλικές πράξεις με παιδιά που έχουν φθάσει στην ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης, θα τιμωρείται όταν δεν υπάρχει συναίνεση από την πλευρά του παιδιού.
Οι κανόνες διευκρινίζουν ότι δεν υφίσταται συναίνεση όταν το παιδί δεν συναινεί ελεύθερα και οικειοθελώς ή όταν δεν είναι σε θέση να διαμορφώσει ελεύθερη βούληση, για παράδειγμα όταν κοιμάται, είναι αναίσθητο ή αιφνιδιάζεται. Η σιωπή ή η απουσία αντίστασης από μόνες τους δεν συνιστούν συναίνεση, ούτε οι προηγούμενες ή υφιστάμενες σχέσεις με τον δράστη. Οι κανόνες καθιστούν επίσης σαφές ότι η συναίνεση μπορεί να ανακληθεί οποιαδήποτε στιγμή.
Σημειώνεται ότι, όπως και στην ισχύουσα νομοθεσία, ο καθορισμός της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης παραμένει αρμοδιότητα των κρατών μελών.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, οι αναθεωρημένοι κανόνες παρατείνουν σημαντικά τις προθεσμίες παραγραφής για σοβαρά αδικήματα, επιτρέποντας τη διερεύνηση και δίωξή τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μετά την ενηλικίωση του θύματος. Για ορισμένες περιπτώσεις, όπως ο βιασμός παιδιών και η εξώθηση στην πορνεία, η περίοδος αυτή μπορεί να φθάνει έως και τα 32 έτη.
Η συμφωνία προβλέπει ακόμη αυστηρότερες ποινές για σειρά αδικημάτων, καθώς και ενισχυμένα μέτρα στήριξης των θυμάτων. Μεταξύ άλλων, τα ανήλικα θύματα θα έχουν πρόσβαση σε δωρεάν υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και νομικής βοήθειας, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα προσωρινής στέγασης. Παράλληλα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν το δικαίωμα των θυμάτων να διεκδικούν αποζημίωση από τους δράστες.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η αναθεώρηση κρίθηκε αναγκαία λόγω της αυξημένης διαδικτυακής παρουσίας των παιδιών και της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών, οι οποίες δημιουργούν νέες μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης, περιλαμβανομένου του υλικού που παράγεται μέσω τεχνητής νοημοσύνης και τεχνολογιών «deepfake».
Πηγή: ΚΥΠΕ
